به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، کاپ۳۱ سی‌ویکمین کنفرانس کنوانسیون چارچوب سازمان ملل در تغییر اقلیم، از نهم تا بیستم نوامبر ۲۰۲۶ در آنتالیا ترکیه برگزار می‌شود. این اجلاس با شعار «کاپ آینده» و با تمرکز بر «گفت‌وگو، اجماع و اقدام» طراحی شده و هدف آن انتقال از وعده‌ها به اجرای عملی است. برنامه اقدام کاپ۳۱ شامل ۱۰ محور اولویت‌دار است: پسماند صفر، اقیانوس‌ها و دریاها، امنیت غذایی، شهرهای مقاوم اقلیمی، قدرت‌بخشی به اقدام اقلیمی، جوانان و آموزش، صنعتی‌سازی سبز، گذار انرژی پاک و سیستم‌های سلامت پویا و مقاوم. تامین مالی، فناوری و ظرفیت‌سازی به‌عنوان عوامل تسهیلگر در همه این محورها عمل می‌کنند.
برنامه روزهای اجلاس به‌صورت دقیق طراحی شده است. روز نخست به غذا، کشاورزی و سلامت اختصاص دارد، روز دوم به انرژی و حمل‌ونقل، روز سوم به پسماند صفر و نشست سران، روز چهارم به شهرهای مقاوم و محیط ساخته‌شده و نشست سران، روز پنجم به مالی و تجارت، روز ششم به کودکان، جوانان، آموزش و مهارت‌ها، روز هفتم به برنامه‌های اجتماعی و فرهنگی، روز هشتم به علم، صنعت و فناوری، روز نهم به اقیانوس، دریا، طبیعت و کاربری زمین، روز دهم به توسعه انسانی و اجتماعی، روز یازدهم به تقویت اجرا و روز دوازدهم به مذاکرات نهایی.
شهرها یکی از مهم‌ترین محورهای کاپ۳۱ هستند، زیرا بیش از نیمی از جمعیت جهان در شهرها زندگی می‌کنند و سهم بزرگی از انتشار کربن و مصرف انرژی نیز در شهرها رخ می‌دهد. برنامه اقدام کاپ۳۱ با عنوان «شهرهای مقاوم اقلیمی» بر ساختمان‌های دوست‌دار اقلیم، زیرساخت مقاوم، مدیریت ریسک بلایا، دولت‌های محلی، شهرهای هوشمند، راهکارهای طبیعت‌محور، تردد هوشمند و سیستم‌های پایدار پسماند تمرکز دارد.
پاویون شهرهای تاب‌آور، ساختمان‌ها و سرمایش؛ از مقابله با گرما تا تامین مالی خانه‌های پایدار
پاویون «شهرهای تاب‌آور، ساختمان‌ها و سرمایش» در کاپ۳۱ فضایی مشترک برای بررسی سه مسئله به‌هم‌پیوسته است: چگونه شهرها در برابر مخاطرات اقلیمی مقاوم‌تر شوند، ساختمان‌ها انرژی و کربن کمتری مصرف کنند و سرمایش مناسب برای شهروندان به‌ویژه خانوارهای کم‌درآمد دسترس‌پذیر باشد. این پاویون بیش از آنکه نمایشگاهی از تجهیزات باشد، محل گفت‌وگو و همکاری دولت‌ها، شهرداری‌ها، نهادهای مالی، دانشگاه‌ها، جامعه مدنی و شرکت‌هاست.
میزبانی مشترک پاویون بر عهده برنامه اسکان بشر سازمان ملل، بانک ایل‌بانک ترکیه، ائتلاف جهانی ساختمان و ساخت‌وساز و ائتلاف سرمایش برنامه محیط زیست سازمان ملل است. گردهم‌آوردن این نهادها، امکان بررسی مسئله از چند زاویه را فراهم می‌کند: برنامه‌ریزی شهری، زیرساخت شهرداری، سیاست‌های ساختمانی و فناوری سرمایش. هدف اعلام‌شده، پیشبرد راهکارهای یکپارچه‌ای است که هم‌زمان انتشار را کاهش دهند و تاب‌آوری و کیفیت زندگی را ارتقا دهند.
یکی از محورهای اصلی پاویون، افزایش تقاضای سرمایش و پیامدهای آن برای شبکه برق و انتشار گازهای مبرد است. در نشست یازدهم نوامبر با عنوان تسریع اقدام صنعت برای سرمایش پایدار، رابطه میان استانداردهای بهره‌وری، مقررات مبردها، طراحی محصولات و قدرت خرید مصرف‌کنندگان بررسی شد. مسئله این است که وجود فناوری کم‌مصرف کافی نیست؛ تجهیزات باید با قیمت مناسب عرضه شوند و سیاست‌های دولتی، بازار قابل‌پیش‌بینی برای تولیدکنندگان ایجاد کنند.
در همین چارچوب پلتفرم تولیدکنندگان ائتلاف سرمایش مطرح شد؛ سازوکاری که می‌خواهد سیاست‌ها و تقاضای بازار را به تعهدهای داوطلبانه، زمان‌بندی‌شده و دارای گزارش عمومی شرکت‌ها متصل کند. تمرکز بر تجهیزات کارآمد و مبردهای دارای پتانسیل گرمایش جهانی پایین است. این پلتفرم برای راه‌اندازی در ۲۰۲۷ توسعه پیدا خواهد کرد. نشست سیزدهم نوامبر درباره تامین مالی سرمایش پایدار، مسکن و ساختمان‌های تاب‌آور در مقیاس گسترده بود و موانعی همچنین سرمایه گران، ریسک ادراک‌شده سرمایه‌گذاران و آماده‌نبودن پروژه‌ها را بررسی کرد. دامنه بحث از بازسازی ساختمان و زیرساخت‌های بزرگ تا راهکارهای خانوادگی و تامین مالی خرد مسکن گسترده است.
ابزارهای مطرح شامل تامین مالی ترکیبی، تجمیع پروژه‌های کوچک و مدل‌های کسب‌وکار تازه هستند. تجمیع پروژه‌ها می‌تواند مجموعه‌ای از مداخلات پراکنده را به بسته‌ای قابل‌سرمایه‌گذاری تبدیل کند؛ نقشه‌های سرمایه‌گذاری سرمایش نیز برای تبدیل اولویت‌ها به پروژه‌های آماده اجرا بررسی می‌شوند. توجه ویژه این نشست به محله‌های کم‌برخوردار و سکونتگاه‌های غیررسمی است که آسیب گرما شدیدتر، اما دسترسی به سرمایش مقرون‌به‌صرفه و مسکن مقاوم محدودتر است.
هدف اصلی این بخش تبدیل تعهدات ملی به اقدام‌های محلی است. شهرها باید بتوانند پروژه‌های قابل‌سرمایه‌گذاری طراحی کنند، به منابع مالی دسترسی پیدا کنند و زیرساخت مقاوم بسازند. این نگاه نشان می‌دهد که کاپ۳۱ نه‌تنها به سطح ملی، بلکه به سطح شهری و محلی توجه دارد. به‌منظور غلبه بر چالش‌های دسترسی به سرمایه، این برنامه بر کاهش ریسک سرمایه‌گذاری زیرملی و تامین مالی پایدار برای سرمایش، مسکن و ساختمان مقاوم تمرکز دارد.
الکتریکی‌کردن؛ راهکار کلیدی برای کاهش انتشار
یکی از مهم‌ترین راهکارهای عملی که در کاپ۳۱ مطرح می‌شود، الکتریکی‌کردن است. هدف اعلام‌شده، افزایش سهم برق در مصرف نهایی انرژی به ۳۵ درصد تا ۲۰۳۵ از طریق «پیمانه جهانی الکتریکی‌سازی ۳۵ تا ۳۵» است. این ابتکار داوطلبانه افزایش سهم برق در مصرف نهایی انرژی جهان به ۳۵ درصد تا سال ۲۰۳۵ را مطرح کرده است. در حال حاضر این سهم حدود ۲۳ درصد است و هدف، افزایش ۱۲ واحد درصدی در یک دهه است.
این ابتکار بر جایگزین‌کردن استفاده مستقیم از سوخت‌های فسیلی با برق در بخش‌های حمل‌ونقل، ساختمان‌ها و صنعت تمرکز دارد. خودرو و اتوبوس برقی به‌جای بنزین یا گازوئیل، پمپ حرارتی به‌جای دیگ گازی، کوره برقی به‌جای کوره زغال‌سنگی، توسعه شبکه‌های انتقال و توزیع برق، تقویت انعطاف‌پذیری شبکه و حمایت از کشورهای کمتر توسعه‌یافته از جمله راهکارهای ارائه‌شده در کاپ۳۱ است.
هدف الکتریکی‌سازی ۳۵ درصد تا سال ۲۰۳۵ بر پایه تحلیل آژانس بین‌المللی انرژی و آژانس بین‌المللی انرژی تجدیدپذیر تنظیم شده است. طبق این تحلیل، برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و محدودکردن افزایش میانگین دمای زمین به ۱.۵ درجه سانتی‌گراد، سهم برق باید تا ۲۰۳۵ به حدود ۳۵ درصد و تا ۲۰۵۰ به بیش از ۵۰ درصد برسد. برنامه کاپ۳۱ بر تحویل ساختمان‌های کم‌کربن از طریق کارایی، الکتریکی‌کردن و پمپ‌های حرارتی تمرکز دارد. نتیجه مورد انتظار این راهکار، کاهش انتشار کربن، بهبود کیفیت هوا و کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی است.
اقیانوس‌ها و طبیعت؛ محور جدید کاپ۳۱
اقیانوس‌ها، طبیعت و کاربری زمین از محورهای مهم برنامه اقدام کاپ۳۱ هستند که از دیرباز در مذاکرات اقلیمی مطرح بوده‌اند، اما در این اجلاس تلاش برای پیوند دادن آن‌ها با یکدیگر در یک چارچوب اجرایی مشترک است. برنامه اقدام کاپ۳۱ محور «اقیانوس‌ها و دریاها» و «هم‌افزایی ریو» را کنار هم قرار داده است تا حفاظت از دریا، جنگل، تالاب و کاربری زمین، به‌جای پروژه‌های جداگانه، به‌عنوان بخشی از یک استراتژی واحد اقلیمی دیده شود.
محور اقیانوس‌ها و دریاها در برنامه کاپ۳۱ بر تقویت تاب‌آوری دریایی و ساحلی از طریق همکاری در پنج زمینه متمرکز است: کربن آبی، مشاهده اقیانوس، اشتراک داده، تامین مالی و شرکای اجرایی. کربن آبی به کربنی گفته می‌شود که اکوسیستم‌های ساحلی همچنین مانگرو، علفزارهای دریایی و مرداب‌های نمکی در گیاهان، خاک و رسوبات خود ذخیره می‌کنند.
هم‌افزایی ریو به پیوند سه کنوانسیون جهانی اشاره دارد: کنوانسیون چارچوب سازمان ملل در تغییر اقلیم، کنوانسیون تنوع زیستی و کنوانسیون مقابله با بیابان‌زایی. ایده اصلی این است که خشکسالی، کم‌آبی، تخریب خاک، آتش‌سوزی و ازدست‌رفتن تنوع زیستی، همدیگر را تشدید می‌کنند، پس نمی‌توان هر یک را جداگانه حل کرد. ریاست کاپ۳۱ پیشنهاد کرده است که پروژه‌های میدانی یکپارچه برای مدیریت آتش‌سوزی و بازسازی اکوسیستم‌ها اجرا شود. هدف ایجاد مناظری است که هم در برابر آتش تاب‌آورتر باشند و هم از تخریب‌شدگی خارج شوند. این رویکرد به‌ویژه برای منطقه مدیترانه، آفریقا و اقیانوس آرام مطرح شده است که در آن‌ها خشکسالی، کم‌آبی، تخریب زمین و آتش‌سوزی، همدیگر را تقویت می‌کنند.
هم‌افزایی ریو به معنای هم‌راستا کردن هدف‌ها و گزارش‌دهی سه کنوانسیون است. به‌جای آنکه یک کشور برای اقلیم یک برنامه، برای تنوع زیستی برنامه‌ای دیگر و برای بیابان‌زایی برنامه‌ای سوم داشته باشد، می‌تواند یک چارچوب مشترک برای حفاظت از کربن، بازسازی اکوسیستم و مدیریت پایدار زمین طراحی کند.
کاپ۳۱ با تمرکز بر اجرای عملی نشان می‌دهد که اقدام اقلیمی باید از سطح ملی به سطح شهری و محلی منتقل شود. شهرها با راهکارهایی از جمله الکتریکی‌کردن، عوارض ترافیک، منطقه کم‌آلاینده، ممنوعیت عبور و روزهای بدون خودرو نشان داده‌اند که نقش کلیدی در کاهش انتشار و افزایش تاب‌آوری دارند. موفقیت شهرها به سه عامل بستگی دارد: تامین مالی کافی، فناوری در دسترس و مشارکت شهروندان. شهرهایی که بتوانند این سه عامل را هم‌زمان فراهم کنند، در دهه آینده پیشتاز اقدام اقلیمی خواهند بود.
نظر شما