اینجا باران «رحمت» نیست

به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، شب که از راه می‌رسد، در غزه کسی با خیال آسوده سر بر بالش نمی‌گذارد. اینجا باران، نوید زندگی نیست؛ صدای قطره‌هایی است که از سقف‌های پاره چادرها عبور می‌کنند و روی پتوهای خیس، تشک‌های گِلی و اندک دارایی باقی‌مانده خانواده‌هایی می‌ریزند که جنگ، خانه‌هایشان را از آن‌ها گرفته است.

در منطقه الزوایده، در مرکز نوار غزه، باران شامگاه شنبه خانواده جابر الکسیه را از خواب پراند. آب آرام‌آرام وارد چادر شد و پیش از آنکه کسی بتواند کاری انجام دهد، کف چادر را فرا گرفت. تشک‌ها خیس شدند، فرش‌ها زیر آب رفتند، پتوها دیگر گرمایی نداشتند و اندک غذایی که خانواده برای روزهای آینده کنار گذاشته بود، از بین رفت.

جابر، مردی سالخورده که اکنون چهارمین زمستان زندگی در چادر را تجربه می‌کند، می‌گوید همه اعضای خانواده از خواب بیدار شدند و تا صبح بیدار ماندند. نگران کودکان بودند، از همسایه‌ها درباره میزان خسارت می‌پرسیدند و نمی‌دانستند چطور باید خود را از آب و سرما نجات دهند.

بیرون از چادرها، اردوگاه به استخر بزرگی تبدیل شده بود؛ جایی که هزاران خانواده در آن پناه گرفته‌اند، اما اکنون حتی همان سرپناه‌های ابتدایی نیز در برابر باران دوام نمی‌آورند.

این نخستین بار نیست که جابر و خانواده‌اش چنین شبی را تجربه می‌کنند. زمستان گذشته سه یا چهار بار آب به چادرشان نفوذ کرد و بسیاری از خانواده‌های اردوگاه را مجبور به ترک محل سکونت کرد. اکنون از میان چادرهای باقی‌مانده نیز بسیاری پاره، فرسوده و پوشیده از گل‌ولای شده‌اند.

وی می‌گوید خانواده‌ها به چادر، پوشش پلاستیکی، تشک، پتو و فرش نیاز دارند، اما آنچه می‌شنوند، وعده توزیع کمک‌هاست و آنچه می‌بینند، دست‌های خالی خودشان.

در غزه، زمستان تنها با سرد شدن هوا آغاز نمی‌شود؛ با نگرانی مادرانی آغاز می‌شود که نمی‌دانند شب بعد چگونه کودکانشان را از سرما حفظ کنند، با پدرانی که هر بار باران می‌بارد، به‌دنبال گوشه‌ای خشک برای خواباندن فرزندانشان می‌گردند و با خانواده‌هایی که دیگر چیزی برای از دست دادن ندارند.

چهارمین زمستان در چادرهایی که قرار بود، موقت باشند

برای بسیاری از فلسطینیان، چادر قرار بود تنها توقفگاهی کوتاه در مسیر بازگشت به خانه باشد؛ سرپناهی موقت تا زمانی که آوارها کنار بروند، خانه‌ها دوباره ساخته شوند و زندگی به خیابان‌ها بازگردد. اما روزها به ماه‌ها و ماه‌ها به سال‌ها تبدیل شدند و چادرها همچنان خانه باقی ماندند.

ام هانی حموده، زنی که از بیت‌لاهیا در شمال غزه آواره شده و اکنون در الزوایده زندگی می‌کند، می‌گوید تصور نمی‌کرد نخستین بارندگی او را با چنین وضعیتی روبه‌رو کند.

او از چادری می‌گوید که نه در برابر سرما محافظت می‌کند، نه مانع ورود آب می‌شود و نه می‌تواند خانواده‌اش را از طوفان در امان نگه دارد.

برای ام هانی، داشتن یک واحد مسکونی سیار دیگر یک خواسته معمولی نیست؛ به رؤیایی تبدیل شده است که شاید بتواند اندکی از رنج خانواده‌اش کم کند.

او حدود ۱۵ بار در جریان جنگ آواره شده است. پیش از آغاز جنگ، بیش از ۱۵ سال در امارات متحده عربی زندگی و کار کرده بود و نزدیک به دو سال پیش از جنگ به غزه بازگشته بود. اکنون فرزندانش برای زندگی گذشته گریه می‌کنند؛ برای روزهایی که خانه داشتند، سقفی بالای سرشان بود و باران به جای آنکه تهدیدی برای زندگی‌شان باشد، تنها صدایی آرام در پشت پنجره بود.

ام هانی می‌گوید: فرزندانم برای زندگی‌ای که آنجا داشتیم دلتنگ می‌شوند. زندگی اینجا بسیار دشوار است؛ به‌معنای واقعی کلمه، دیگر زندگی‌ای وجود ندارد.

کودکانی که ایستاده خوابیدند

در میان این همه ویرانی، شاید هیچ تصویری به اندازه کودکی که جایی خشک برای خوابیدن ندارد، عمق فاجعه را نشان ندهد.

جهاد دوواس، مردی ۵۱ ساله که همراه هفت فرزند خود و سه کودک یتیم برادرش در یکی از اردوگاه‌های آوارگان زندگی می‌کند، می‌گوید آن شب آب وارد چادرشان شد و باد شدید، چادرهای اطراف را از جا کند.

تشک‌ها خیس شدند و پوشش پلاستیکی دیگر نتوانست مانع ورود باران شود. کودکان جایی برای خوابیدن نداشتند و ناچار شدند در حالت ایستاده بخوابند.

صبح که شد، برخی از فرزندانش به‌دلیل سرما و طوفان بیمار شده بودند.

جهاد می‌گوید: چادر خانواده را با پول خودش خریده و هیچ کمکی از نهادهای خیریه دریافت نکرده است، او اکنون نه از خانه‌ای بزرگ، نه از امکانات رفاهی و نه حتی از زندگی معمولی حرف می‌زند؛ خواسته‌اش سرپناهی است که باران از آن عبور نکند.

می‌گوید: چادر حتی به اندازه یک درصد هم جای خانه را نمی‌گیرد؛ ما در آنچه از زندگیمان باقی مانده، روزگار می‌گذرانیم.

این جمله شاید خلاصه تمام روزهای مردمی باشد که خانه‌هایشان را از دست داده‌اند، بارها از محله‌ای به محله دیگر رانده شده‌اند و اکنون برای داشتن ابتدایی‌ترین امکانات زندگی باید منتظر رسیدن کمک‌هایی باشند که هنوز به دستشان نرسیده است.

سرپناه‌هایی که پشت مرزها مانده‌اند

در سوی دیگر این رنج، هزاران واحد مسکونی سیار، چادر و تجهیزات اسکان قرار دارند که به گفته منابع فلسطینی، اجازه ورود به غزه را پیدا نکرده‌اند.

بر اساس گزارش الجزیره، از میان ۶۰ هزار واحد مسکونی سیار و ۲۰۰ هزار چادری که برای ورود به غزه در نظر گرفته شده بود، تنها ۲۰ هزار چادر اجازه ورود دریافت کرده‌اند و واحدهای مسکونی سیار همچنان در سمت مصری مرز باقی مانده‌اند.

دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد نیز اعلام کرده است: غزه به حدود ۱۲۱ هزار چادر و ۵۶۱ هزار پوشش برزنتی نیاز دارد؛ نیازهایی که فاصله زیادی با امکانات موجود دارند.

رامی عبده، رئیس دیده‌بان حقوق بشر اروپا-مدیترانه، می‌گوید بیش از یک میلیون و ۵۰۰ هزار آواره فلسطینی در حالی با زمستان دیگری روبه‌رو شده‌اند که حتی بسیاری از کسانی که هنوز در خانه‌ها و آپارتمان‌ها زندگی می‌کنند نیز از آسیب‌های ناشی از بارندگی و شرایط جوی در امان نیستند.

به گفته او، حدود ۸۵ درصد خانه‌های غزه تخریب شده یا آسیب دیده‌اند و محدودیت ورود مصالح ساختمانی و تجهیزات اضطراری، امکان تعمیر بسیاری از خانه‌های قابل سکونت را نیز از خانواده‌ها گرفته است.

در چنین شرایطی، باران برای مردم غزه تنها یک پدیده طبیعی نیست، یادآور خانه‌هایی است که دیگر وجود ندارند، سقف‌هایی که فرو ریخته‌اند و زندگی‌هایی که هنوز فرصت بازسازی پیدا نکرده‌اند.

غزه در انتظار یک سقف امن

بیش از ۷۰ هزار چادر در پی بارندگی‌های اخیر دچار آب‌گرفتگی شده‌اند و صدها هزار نفر همچنان در مناطق آسیب‌پذیر زندگی می‌کنند. در این میان، کودکان، سالمندان و خانواده‌هایی که هیچ امکان دیگری برای جابه‌جایی ندارند، بیش از دیگران در معرض خطر قرار گرفته‌اند.

شاید برای بسیاری از مردم جهان، باران نشانه آغاز فصل تازه‌ای از زندگی باشد، اما برای خانواده‌ای در غزه که تمام دارایی‌اش در یک چادر فرسوده خلاصه شده، هر قطره باران می‌تواند به معنای شبی دیگر از بی‌خوابی، سرما و نگرانی باشد.

جهاد دوواس در توصیف روزهایش می‌گوید: زندگی آن‌ها به جهنمی روزانه تبدیل شده و احساس می‌کنند همه فراموششان کرده‌اند.

و شاید تلخ‌ترین بخش ماجرا همین باشد؛ مردمی که پس از سال‌ها جنگ، آوارگی و از دست دادن خانه‌هایشان، اکنون برای داشتن چیزی به سادگی یک سقف، یک تشک خشک و شبی بدون ترس از باران انتظار می‌کشند.

در غزه، آرزوی بسیاری از خانواده‌ها دیگر بازگشت به خانه‌های پیشین نیست؛ دست‌کم در این روزها، آرزویشان داشتن جایی است که وقتی باران می‌بارد، مجبور نباشند کودکانشان را ایستاده بخوابانند.