به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، مقابله با سیلاب شهری فقط به ساخت کانال‌های بزرگ، افزایش ظرفیت لوله‌های فاضلاب یا احداث دیوارهای حفاظتی محدود نمی‌شود، بلکه خیابان‌ها و فضاهای عمومی نیز می‌توانند به بخشی از شبکه مدیریت آب تبدیل شوند. در رویکرد جدید شهرسازی، خیابان‌ها فقط مسیر عبور خودرو و عابران نیستند، بلکه می‌توانند هنگام بارندگی، آب اضافی را جمع‌آوری کنند، به مسیرهای امن هدایت کنند و به فضاهای ذخیره موقت آب تبدیل شوند. این شیوه که با مفاهیمی مانند «طراحی شهری حساس به آب» و «زیرساخت سبز-آبی» شناخته می‌شود، از جوی‌ها و باغچه‌های بارانی تا مسیرهای فرورفته، پیاده‌روهای نفوذپذیر و میدان‌های آب‌گیر را در بر می‌گیرد. هدف شیوه جدید آن است که به‌جای تلاش برای دورکردن سریع تمام آب باران، حرکت آن در سطح شهر کنترل شود تا خطر آب‌گرفتگی محله‌ها و فشار بر شبکه فاضلاب، کاهش یابد.
خیابان‌هایی که هنگام بارندگی به رودخانه تبدیل می‌شوند
کپنهاگ از شناخته‌شده‌ترین نمونه‌های جهان در زمینه تبدیل خیابان‌ها به زیرساخت مدیریت سیلاب است. پس از بارندگی و سیلاب شدید سال ۲۰۱۱، شهرداری این شهر برنامه‌ای بلندمدت برای مقابله با بارش‌های شدید تدوین کرد که شامل صدها پروژه در خیابان‌ها، پارک‌ها و فضاهای عمومی می‌شود. در این رویکرد، بعضی خیابان‌ها به‌عنوان «مسیرهای هدایت سیلاب» طراحی می‌شوند؛ یعنی در روزهای عادی، محل رفت‌وآمد خودروها، دوچرخه‌سواران و عابران هستند، اما هنگام بارندگی شدید، آب را از مناطق مرتفع به مسیرهای ایمن‌تر و در نهایت به کانال‌ها یا بندر شهر، هدایت می‌کنند. در محله اوستربرو، خیابان‌هایی برای انتقال آب باران، طراحی شده‌اند. پیاده‌روها و سطح خیابان نیز به‌گونه‌ای سامان‌دهی می‌شوند که آب در مسیر مشخص حرکت کند و به ورودی ساختمان‌ها و زیرزمین خانه‌ها سرازیر نشود. در میدان سنت‌آنه نیز سطح فضا به شکل کاسه‌ای طراحی شده است تا آب باران را از ساختمان‌های قدیمی دور و به سمت بندر هدایت کند. این پروژه‌ها نشان می‌دهند که طراحی درست شیب خیابان و فضای سبز می‌تواند بخشی از راهکار مقابله با سیلاب باشد.
روتردام؛ میدان‌ها و فضاهای عمومی برای ذخیره آب باران
روتردام به‌دلیل موقعیت جغرافیایی خاص و قرارگیری بخش‌هایی از آن در ارتفاعی پایین‌تر از سطح دریا، سال‌ها است مدیریت آب را در مرکز برنامه‌ریزی شهری خود قرار داده است. این شهر علاوه بر تقویت شبکه زهکشی، از میدان‌ها و فضاهای عمومی برای ذخیره موقت آب باران، استفاده می‌کند. میدان بنتهم‌پلین یکی از نمونه‌های مشهور این رویکرد است؛ فضایی که در روزهای عادی برای ورزش، بازی و فعالیت‌های اجتماعی استفاده می‌شود، اما هنگام بارندگی شدید، آب را در حوضچه‌ها و بخش‌های فرورفته خود، جمع‌آوری می‌کند. ظرفیت ذخیره آب در این میدان حدود هزار و ۸۰۰ مترمکعب است. نمونه‌های کوچک‌تری مانند میدان بلامی نیز با ظرفیت حدود ۲۵۰ مترمکعب برای نگهداری موقت آب، طراحی شده‌اند. چنین فضاهایی فشار واردشده بر شبکه فاضلاب را کاهش می‌دهند و امکان تخلیه کنترل‌شده آب را فراهم می‌کنند. تجربه روتردام نشان می‌دهد که حتی فضاهای عمومی پرتردد نیز می‌توانند در کنار کارکرد اجتماعی و تفریحی، بخشی از سامانه مدیریت سیلاب شهر باشند.
سئول؛ باغچه‌های بارانی در امتداد خیابان‌ها
سئول برای مقابله با آب‌گرفتگی معابر، به‌ویژه در مناطقی که سطح زیادی از زمین با آسفالت و بتن، پوشیده شده است، به توسعه زیرساخت‌های جذب و نگهداری آب باران، روی آورده است. شهرداری سئول در برنامه سال ۲۰۲۶ خود، ۱۰ پروژه مدیریت آب باران را در ۹ منطقه شهر انتخاب کرده است. این طرح‌ها ترکیبی از باغچه‌های بارانی، نهرهای گیاهی، کف‌پوش‌های نفوذپذیر و مخازن ذخیره آب را در بر می‌گیرند و بخشی از آن‌ها به‌طور مشخص برای مدیریت روان‌آب خیابان‌ها، طراحی شده‌اند. در این روش، آب بارانی که پیش‌تر از سطح آسفالت به سرعت وارد جوی‌ها و شبکه فاضلاب می‌شد، ابتدا به باغچه‌های حاشیه خیابان و بسترهای گیاهی هدایت می‌شود. بخشی از آب در خاک نفوذ می‌کند، بخشی نیز در مخازن نگهداری می‌شود و آلودگی‌هایی مانند ذرات لاستیک و گردوغبار تا حدی از آن جدا می‌شوند. شهرداری سئول برای اجرای این مجموعه پروژه‌ها، یک میلیارد وون بودجه اختصاص داده است و هزینه کل آن‌ها را دو میلیارد وون اعلام کرده است.
ووهان؛ خیابان‌های اسفنجی برای جذب و نفوذ آب
ووهان از شهرهای چین است که مفهوم «شهر اسفنجی» را در برنامه‌های توسعه شهری خود دنبال می‌کند. هدف این رویکرد آن است که شهر به‌جای دفع سریع آب باران، مانند یک اسفنج، بخشی از آن را جذب، ذخیره و به‌تدریج آزاد کند. در این چارچوب، خیابان‌ها، پیاده‌روها، پارکینگ‌ها و میدان‌ها با استفاده از کف‌پوش‌های نفوذپذیر، نوارهای سبز، باغچه‌های بارانی و فضاهای فرورفته، بازطراحی می‌شوند تا روان‌آب سطحی، کاهش یابد و آب بیشتری به خاک نفوذ کند. مقررات مدیریت ساخت‌وساز شهر ووهان نیز بر جمع‌آوری، تصفیه و استفاده مجدد از آب باران در پروژه‌های شهری، تاکید دارد. بر اساس این دستورالعمل‌ها، نوارهای سبز حاشیه خیابان باید در جذب آب نقش داشته باشند و در پیاده‌روها، مسیرهای دوچرخه و پارکینگ‌ها از مصالح نفوذپذیر، استفاده شود. این اقدامات در کنار توسعه فضاهای سبز و تالاب‌های مصنوعی، به کاهش فشار بر شبکه زهکشی کمک می‌کنند. البته موفقیت چنین طرح‌هایی به نگهداری منظم، پاک‌سازی مسیرهای نفوذ آب و هماهنگی با سامانه‌های اصلی دفع سیلاب، وابسته است.
نظر شما