به گزارش خبرگزاری ایمنا، در تاریخ مرجعیت شیعه، برخی روایت‌ها تنها بازگوکننده یک دیدار یا واقعه نیستند، بلکه تصویری روشن از منش، هوشمندی و استقلال عالمانی ارائه می‌کنند که در برابر قدرت‌های بزرگ زمان خود، نه از جایگاه علم و تقوا عقب نشستند و نه اجازه دادند اعتبار و نفوذ اجتماعی‌شان به ابزاری برای تحقق اهداف بیگانگان تبدیل شود.
در سالروز رحمت آیت‌الله سیدابوالحسن اصفهانی ذکر روایتی از این مرجع بزرگ شیعیان در این ارتباط می‌تواند قابل تامل باشد؛ حکایتی که در آن یک پیشنهاد مالی سنگین به فرصتی برای نمایش عزت مرجعیت شیعه و ناکامی سیاست تطمیع استعمار تبدیل شد.
آیت‌الله سید ابوالحسن اصفهانی از مراجع برجسته و تأثیرگذار تاریخ معاصر تشیع بود؛ شخصیتی که جایگاه علمی و دینی او تنها به حوزه‌های علمیه محدود نمی‌شد و نفوذ اجتماعی و معنوی گسترده‌ای در میان شیعیان جهان داشت. همین جایگاه، مرجعیت او را به کانون توجه قدرت‌های سیاسی آن روزگار تبدیل کرده بود؛ قدرت‌هایی که گاه می‌کوشیدند با استفاده از ابزارهای مالی و سیاسی، شخصیت‌های اثرگذار دینی را با اهداف و منافع خود همراه کنند.
روایتی که از برخورد ایشان با سفیر انگلیس نقل شده، نمونه‌ای از رویارویی هوشمندانه با چنین رویکردی است. بنا بر خاطره‌ای که یکی از اعضای جامعه مدرسان حوزه علمیه از آن یاد کرده است، روزی سفیر انگلیس به دیدار آیت‌الله سید ابوالحسن اصفهانی رفت و در همان ابتدای ملاقات، مبلغ هنگفتی پول به ایشان تقدیم کرد. سید نیز بدون آنکه واکنش خاصی نشان دهد، پول را در کنار خود قرار داد.
این صحنه برای اطرافیان حاضر در مجلس پرسش‌برانگیز بود. برخی که از انگیزه واقعی سفیر آگاهی نداشتند، با مشاهده پذیرفتن پول تصور کردند که نماینده دولت انگلیس توانسته است مرجع بزرگ شیعیان را با پیشنهاد مالی خود همراه کند. حتی این برداشت در میان آنان به گفت‌وگو و اعتراض انجامید، اما ماجرا هنوز به پایان نرسیده بود.
هنگامی که سفیر انگلیس پس از پایان ملاقات برای خروج از اتاق برخاست، آیت‌الله اصفهانی او را صدا زد. سپس مبلغی بیشتر از پولی که سفیر آورده بود، از زیر پتویی که بر آن نشسته بودند بیرون آورد و به وی سپرد و تأکید کرد: این مبلغ را به همراه هدیه ایشان به ملکه انگلیس برساند تا میان فقیران کشورش تقسیم شود.
در ادامه این روایت، سفیر انگلیس با شگفتی از نتیجه این دیدار یاد می‌کند و می‌گوید: «ما می‌خواستیم او و پیروانش را بخریم، اما او ما و دولت انگلیس را خرید.»
معنای اصلی این برخورد را باید در تفاوت نگاه دو طرف جست‌وجو کرد. سفیر انگلیس با تصور اثرگذاری پول بر جایگاه یک مرجع دینی وارد مجلس شده بود، اما آیت‌الله اصفهانی با بازگرداندن مبلغ و اختصاص آن به نیازمندان کشور طرف مقابل، نشان داد که نه‌تنها انگیزه‌های مالی نمی‌تواند در تصمیم و موضع او اثر بگذارد، بلکه حتی می‌توان از همان ابزار برای انتقال پیامی اخلاقی و انسانی استفاده کرد.
نظر شما