به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، انرژی زمینگرمایی یکی از منابع تجدیدپذیر برق است که برخلاف انرژی خورشیدی و بادی، وابستگی کمتری به شرایط آبوهوایی و تغییرات روزانه دارد. این انرژی با استفاده از گرمای ذخیرهشده در لایههای زیرین زمین تولید میشود. آبهای داغ و بخار طبیعی از اعماق زمین به سطح آورده میشوند و با بهحرکتدرآوردن توربینها، برق تولید میکنند. بهطور معمول کشورهایی که در مناطق آتشفشانی یا روی کمربندهای فعال زمینساختی قرار دارند، ظرفیت بیشتری برای بهرهبرداری از این منبع دارند. بر اساس دادههای منتشرشده در سال ۲۰۲۶، کنیا و ایسلند در میان کشورهایی هستند که بیشترین سهم برق خود را از انرژی زمینگرمایی تامین میکنند. پس از آنها، نیوزیلند، السالوادور، نیکاراگوئه و کاستاریکا نیز در گروه کشورهای پیشرو قرار دارند. در مقابل، کشورهایی همچون اندونزی و آمریکا با وجود تولید حجم زیادی برق زمینگرمایی، سهم پایینتری از این منبع دارند.
۱. کنیا؛ پیشتاز استفاده از گرمای زمین در آفریقا
کنیا در صدر فهرست کشورهایی قرار دارد که سهم بزرگی از برق خود را از انرژی زمینگرمایی تامین میکنند. این کشور در شرق آفریقا و در امتداد دره بزرگ کافتی قرار گرفته است؛ منطقهای با فعالیتهای زمینشناختی و منابع فراوان بخار و آب داغ زیرزمینی. نیروگاههای زمینگرمایی منطقه اولکاریا، در نزدیکی دریاچه نایواشا، از مهمترین مراکز تولید برق این کشور هستند. بر اساس آمار سازمان تنظیم مقررات انرژی و نفت کنیا، انرژی زمینگرمایی در سال مالی ۲۰۲۶-۲۰۲۵ حدود ۴۰.۹ درصد از کل برق تولیدشده کشور را تامین کرد و همچنان بزرگترین منبع تولید برق کنیا بوده است. این میزان از سهم برقآبی و بادی بیشتر است و نشان میدهد انرژی زمینگرمایی در این کشور فقط یک منبع مکمل نیست، بلکه ستون اصلی شبکه برق بهشمار میرود.

۲. ایسلند؛ ترکیب انرژی زمینگرمایی و برقآبی
ایسلند بهدلیل قرارگرفتن روی منطقهای آتشفشانی و برخورداری از چشمههای آب گرم و میدانهای زمینگرمایی، یکی از شناختهشدهترین کشورهای جهان در بهرهبرداری از گرمای درون زمین است. این کشور از انرژی زمینگرمایی برای تولید برق و گرمایش ساختمانها استفاده میکند، بهطوریکه بخش بزرگی از خانهها با آب زمینگرمایی گرم میشوند. حدود ۲۹ درصد برق ایسلند از انرژی زمینگرمایی تامین میشود و نزدیک به ۷۰ درصد دیگر سهم نیروگاههای برقآبی است، بهاینترتیب، بهطور تقریبی تمام برق این کشور از دو منبع تجدیدپذیر تولید میشود، البته اهمیت زمینگرمایی در ایسلند فقط به نیروگاهها محدود نیست؛ این انرژی در گرمایش شهری، گلخانهها و بعضی فعالیتهای صنعتی نیز کاربرد گستردهای دارد.

۳. السالوادور؛ تولید برق از دل آتشفشانها
السالوادور در آمریکای مرکزی از دیگر کشورهای پیشرو در تولید برق زمینگرمایی است. قرار گرفتن این کشور در امتداد کمربند آتشفشانی آمریکای مرکزی، امکان بهرهبرداری از مخازن آب داغ و بخار زیرزمینی را فراهم کرده است. نیروگاههای زمینگرمایی آهوآچاپان و برلین از مهمترین تاسیسات تولید برق این کشور هستند و در تامین انرژی شبکه ملی نقش دارند. در آمارهای سال ۲۰۲۴، سهم انرژی زمینگرمایی از تولید برق السالوادور حدود ۲۳.۵ درصد گزارش شده است. دادههای سال ۲۰۲۵ نیز همچنان این کشور را در جمع کشورهای دارای بیشترین اتکا به انرژی زمینگرمایی قرار میدهند. چنین سهمی برای کشوری با وسعت و منابع محدود، قابلتوجه است و نشان میدهد توسعه نیروگاههای زمینگرمایی میتواند وابستگی به سوختهای فسیلی و واردات انرژی را کاهش دهد.

۴. نیوزیلند؛ افزایش تولید با نیروگاههای پایدار
نیوزیلند بهدلیل فعالیتهای آتشفشانی در جزیره شمالی بهویژه پیرامون منطقه تائوپو، از منابع قابلتوجه زمینگرمایی برخوردار است. این کشور در کنار برقآبی و بادی، از گرمای طبیعی زمین برای تامین برق استفاده میکند. نیروگاههای زمینگرمایی در این منطقه بهدلیل تولید بهنسبت پایدار، نقش مهمی در تامین برق پایه شبکه دارند؛ یعنی برخلاف خورشید و باد، تولید آنها به تابش یا سرعت وزش باد وابسته نیست. سهم زمینگرمایی در تولید برق نیوزیلند در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۲ درصد برآورد شده است. وزارت کسبوکار، نوآوری و اشتغال نیوزیلند نیز در گزارش سال ۲۰۲۶ خود اعلام کرد که تولید برق زمینگرمایی در سال ۲۰۲۵ به رکورد تازهای رسیده است. افزایش ظرفیت نیروگاهها و بهرهبرداری از پروژههای جدید، از عوامل رشد این منبع انرژی در سبد برق کشور بودهاند.

۵. نیکاراگوئه؛ بهرهگیری از ظرفیت زمینشناختی آمریکای مرکزی
نیکاراگوئه نیز بهدلیل وجود آتشفشانهای فعال و منابع حرارتی زیرزمینی، ظرفیت قابلتوجهی برای تولید برق زمینگرمایی دارد. نیروگاههای این کشور در مناطقی مانند سانخاکینتو، نقش مهمی در استفاده از این منابع دارند. توسعه این تاسیسات به نیکاراگوئه کمک کرده است تا ترکیب منابع تولید برق خود را متنوعتر کند. طبق گزارش سالانه بانک مرکزی نیکاراگوئه، در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۵.۵ واحد درصد از کل تولید برق کشور از منابع زمینگرمایی تامین شده است. این رقم، انرژی زمینگرمایی را در کنار انرژی بادی، برقآبی و زیستتوده به یکی از پایههای تولید برق تجدیدپذیر این کشور تبدیل میکند.

۶. کاستاریکا؛ زمینگرمایی در کنار برقآبی و باد
کاستاریکا از دیگر کشورهای آمریکای مرکزی است که از منابع زمینگرمایی برای تولید برق بهره میبرد. وجود آتشفشانها، امکان توسعه نیروگاههای زمینگرمایی را در این سرزمین فراهم کرده است. نیروگاههای این کشور در مناطقی با فعالیت آتشفشانی مستقر شدهاند و از بخار و آب داغ زیرزمینی برای چرخاندن توربینها استفاده میکنند. سهم انرژی زمینگرمایی از تولید برق کاستاریکا در دادههای سال ۲۰۲۵ نزدیک به ۱۲ درصد برآورد شده است. این کشور بخش عمده برق خود را از منابع تجدیدپذیر تامین میکند و انرژی زمینگرمایی در کنار برقآبی و انرژی بادی، به پایداری شبکه برق کمک میکند بهویژه در دورههایی که میزان بارندگی کاهش مییابد و تولید برقآبی تحتتأثیر قرار میگیرد.




نظر شما