به گزارش خبرگزاری ایمنا از کرمان، پدیده جهانی «تغییر اقلیم» در دهه‌های اخیر، الگوهای جوی و چرخه‌های بارش را در فلات ایران به‌ویژه در استان پهناور و خشک کرمان با دگرگونی‌های ساختاری مواجه کرده است؛ تحولاتی که از یک‌سو تواتر و شدت دوره‌های خشکسالی را افزایش داده و از سوی دیگر ماهیت بارش‌ها را از نزولات پایدار به رگبارهای ناگهانی، مخرب و سیل‌آسا تغییر داده است.
در این میان، مطرح شدن نام پدیده‌های کلان‌مقیاس اقلیمی همچون «ال‌نینو» در محافل عمومی و فضای مجازی، با موجی از تحلیل‌های غیرکارشناسی، انتظارات کاذب یا نگرانی‌های بی‌پایه درباره میزان بارندگی‌ها و پایان کم‌آبی همراه بوده است.
استان کرمان با مساحت گسترده، تنوع آب‌وهوایی کم‌نظیر از دشت‌های پست و سوزان لوت تا ارتفاعات برف‌گیر مرکزی، و حساسیت حیاتی بخش‌های بنیادینی چون کشاورزی، همواره نیازمند رصد دقیق، داده‌محور و دوراندیشانه الگوهای جوی است.
ال‌نینو و واقعیت‌های پیش‌بینی بارش در کرمان
محسن عراقی‌زاده، مدیرکل هواشناسی استان کرمان در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا، با اشاره به افزایش حساسیت عمومی نسبت به پدیده ال‌نینو، با تأکید بر ضرورت تبیین علمی این پدیده و پرهیز از برداشت‌های شتاب‌زده، می‌گوید: وقوع ال‌نینو لزوماً به معنای بارش فراوان نیست.
وی با بیان اینکه پیش‌بینی بارش به مجموعه‌ای از شاخص‌های اقلیمی وابسته بوده و نمی‌توان تنها بر اساس این پدیده درباره میزان بارندگی قضاوت کرد، اضافه می‌کند: بارش پاییز امسال در استان کرمان نرمال تا بیش از نرمال پیش‌بینی می‌شود.
مدیرکل هواشناسی استان کرمان تصریح می‌کند: با توجه به سهم اندک ماه‌های مهر و آبان از بارش سالانه، افزایش نسبی بارش در این ماه‌ها به معنای پاییزی پربارش نخواهد بود و از آذر به بعد نیز بارش‌ها در محدوده نرمال ارزیابی شده‌اند، هرچند میانگین دمای پاییز و زمستان بالاتر از نرمال خواهد بود.
وی با اشاره به وضعیت بارندگی سال زراعی گذشته، میانگین بارش استان از ابتدای مهر ۱۴۰۴ تا پایان شهریور ۱۴۰۵ را ۱۵۱.۷ میلی‌متر اعلام می‌کند و ادامه می‌دهد: این میزان بارش، حدود ۱۴ تا ۱۵ میلی‌متر بیشتر از میانگین نرمال بوده است.
عراقی‌زاده بیان می‌کند: جیرفت با ۲۶۷.۶ میلی‌متر بیشترین و فهرج با ۶۷.۳ میلی‌متر کمترین میزان بارندگی را به ثبت رساندند در حالی که برخی مناطق از جمله رابر با ۹۰ میلی‌متر کمبود، بافت، بردسیر، ریگان، زرند و کوهبنان همچنان با کسری بارش نسبت به میانگین بلندمدت مواجه‌اند.
پدیده اقیانوسی «ال‌نینو» که این روزها در کانون توجه محافل عمومی و رسانه‌ای قرار گرفته است، لزوماً به معنای ترسالی و سرازیر شدن باران‌های فراوان نیست؛ چرا که پیش‌بینی دقیق نزولات جوی به برآیند مجموعه‌ای پیچیده از شاخص‌های اقلیمی گره خورده است.
دگرگونی در ویژگی‌های بارش که از باران‌های پیوسته و ملایم به سمت نزولات رگباری و پرفشار پیش رفته است، چالش‌برانگیزترین واقعیت اقلیمی سال‌های اخیر به شمار می‌رود.
این بارش‌ها که در مدت‌زمان محدود و با شدت بالا تخلیه می‌شوند، به دلیل فرصت ناکافی زمین برای جذب، به انباشت روان‌آب‌ها و خطر سیلاب در حوزه‌های مستعد، به‌ویژه مناطق جنوبی استان دامن می‌زنند؛ موضوعی که ضرورت بازنگری در سازوکارهای مدیریت بحران و آمادگی کامل دستگاه‌های اجرایی را بیش از پیش برجسته کرده است.
ضرورت توسعه زیرساخت‌های پایش و ایستگاه بیابان لوت
وی با اشاره به فعالیت ۱۴۹ ایستگاه هواشناسی در استان، کمبود نیروی انسانی و نیاز به تأمین رادار هواشناسی را از دغدغه‌های اداره کل بیان می‌کند و با تأکید بر اینکه توسعه شبکه پایش در جنوب استان نیازمند تأمین اعتبارات استانی و ملی است، می‌گوید: هزینه تهیه هر ایستگاه جدید در شرایط فعلی حدود پنج میلیارد تومان است.
مدیرکل هواشناسی استان کرمان درباره آخرین وضعیت ایستگاه هواشناسی بیابان لوت نیز اظهار می‌کند: تجهیزات موردنیاز برای راه‌اندازی مجدد این ایستگاه که پیش‌تر در پی تخریب مسیر شهداد ـ نهبندان از بین رفته بود، آماده است.
وی تصریح می‌کند: اجرای کامل طرح به ایجاد زیرساخت‌های حیاتی نظیر برق، ارتباطات مخابراتی و راه دسترسی وابسته است که پیگیری آن‌ها با توجه به اهمیت اقلیمی و گردشگری لوت در دستور کار قرار دارد.
حمیده حبیبی، رئیس اداره پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات جوی هواشناسی کرمان نیز با اشاره به تغییر ماهیت بارش‌ها از پیوسته به رگباری، به خبرنگار ایمنا می‌گوید: بارش‌های رگباری در مدت‌زمان کوتاه و با شدت زیاد رخ می‌دهند و به دلیل عدم فرصت کافی زمین برای جذب آب، به‌احتمال‌زیاد به جاری شدن روان‌آب منجر خواهند شد.
وی خاطرنشان می‌کند: بر اساس الگوهای فصلی، در ماه‌های آذر، دی، بهمن و اسفند، سهم بیشتری از بارش‌ها برای نیمه جنوبی و جنوب‌غربی استان متصور است.
سنجش اثرگذاری «ال‌نینو» بر اقلیم فلات مرکزی ایران، نیازمند عبور از سطحی‌نگری‌های رایج و اتکا به داده‌های آماری و الگوهای اقلیمی است و بر خلاف تصور عمومی که این پدیده اقیانوسی را مترادف با سرریز شدن باران‌های سیل‌آسا می‌پندارند، بررسی‌های فصلی حاکی از آن است که بارندگی‌های پاییز پیشِ‌رو در استان کرمان در محدوده نرمال تا فراتر از نرمال قرار خواهد گرفت.
نظر شما