به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، شهرهای پیشروی جهان با استفاده از فناوری‌های کم‌مصرف LED، سامانه‌های کنترل هوشمند و طراحی متناسب با ویژگی‌های معماری و طبیعی محیط تلاش می‌کنند تعادلی میان روشنایی کافی، آسایش بصری، مصرف انرژی و حفاظت از محیط‌زیست برقرار کنند. در این رویکرد، هدف افزایش شدت نور نیست، بلکه روشن‌کردن درست مکان‌ها، در زمان مناسب و با حداقل آلودگی نوری است. پژوهش‌های بین‌المللی درباره روشنایی معابر نشان می‌دهند که نورپردازی مناسب می‌تواند دید عابران، تشخیص موانع و خوانایی مسیرها را بهبود دهد و بر احساس امنیت افراد در فضای عمومی، تاثیر بگذارد. با این‌حال، روشنایی بیشتر به معنای امنیت بیشتر نیست، بلکه کیفیت توزیع نور، جلوگیری از خیرگی، وجود نقاط تاریک و شرایط اجتماعی محیط نیز اهمیت دارند. گزارش‌ها و دستورالعمل‌های تخصصی تا سال ۲۰۲۶ بر طراحی انسان‌محور، کاهش مصرف انرژی، محدودکردن نورهای مزاحم و محافظت از آسمان شب تاکید می‌کنند. در ادامه به نقش نورپردازی در زیبایی و امنیت شهرها و نمونه‌های موفق در این زمینه می‌پردازیم:
سنگاپور؛ نورپردازی هماهنگ با معماری و هویت شهری
سنگاپور از شهرهایی است که نورپردازی شبانه را به‌عنوان بخشی از برنامه جامع طراحی شهری، در نظر می‌گیرد. سازمان بازآفرینی شهری سنگاپور (URA) در چارچوب راهنمای طراحی شهری خود، نورپردازی شبانه را در کنار فضای سبز، شبکه پیاده‌روی، شکل ساختمان‌ها و طراحی خیابان‌ها، قرار داده است. هدف این رویکرد، ایجاد محیطی جذاب، ایمن و قابل‌استفاده، پس از غروب است. در این شهر، نورپردازی نماها، برج‌ها، باغ‌های مرتفع و فضاهای عمومی با هماهنگی بیشتری انجام می‌شود تا تصویری یکپارچه از خط آسمان شهر شکل بگیرد. یکی از ویژگی‌های مهم این سیاست، تاکید بر کیفیت نور، به‌جای افزایش بی‌رویه روشنایی است. دستورالعمل‌های رسمی سنگاپور، طراحان و مالکان ساختمان‌ها را به کاهش خیرگی، جلوگیری از انتشار نور به ساختمان‌های مجاور و محدودکردن آلودگی نوری، تشویق می‌کنند، همچنین طراحی نور باید با معماری و کاربری هر منطقه هماهنگ باشد. برای مثال، محدوده‌های تجاری و تفریحی می‌توانند فضایی پرجنب‌وجوش داشته باشند، درحالی‌که مناطق مسکونی به نور آرام‌تر و کنترل‌شده‌تری نیاز دارند. این تجربه نشان می‌دهد که نورپردازی سنجیده می‌تواند هم به جذابیت گردشگری شبانه کمک کند و هم از آشفتگی بصری و مصرف غیرضروری انرژی جلوگیری کند.
کپنهاگ؛ روشنایی برای امنیت، دسترسی و آسایش بصری
پایتخت دانمارک نورپردازی را بخشی از طراحی فضاهای عمومی و تجربه زندگی شبانه شهر می‌داند. راهبرد روشنایی این شهر با عنوان «شب در روشنایی شهر» (Natten i byens lys) بر پنج محور اصلی تأکید دارد: زندگی شهری، هویت، ایده و زیبایی‌شناسی، عملکرد و فناوری. مطابق این رویکرد، روشنایی باید به مردم کمک کند مسیرهای خود را بهتر تشخیص دهند، در خیابان‌ها، احساس آسایش بیشتری داشته باشند و از فضاهای عمومی در ساعات تاریکی استفاده کنند، علاوه بر این، نورپردازی معماری برای برجسته‌کردن ویژگی‌های بناها و ایجاد ارتباط بصری میان فضاهای مختلف، به کار می‌رود. در طراحی روشنایی کپنهاگ، توجه به شرایط محیطی و مصرف منابع نیز اهمیت دارد. نور نباید شب را به روز تبدیل کند، بلکه باید به‌اندازه‌ای باشد که امنیت، دسترسی و کیفیت بصری را تقویت کند. این اصل برای مسیرهای پیاده و دوچرخه‌سواری اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا روشنایی یکنواخت، کاهش سایه‌های مزاحم و جلوگیری از خیرگی، می‌تواند تشخیص مسیر و موانع را آسان‌تر کند. تجربه کپنهاگ نشان می‌دهد که برنامه روشنایی موفق به مجموعه‌ای از چراغ‌های پرقدرت محدود نمی‌شود، بلکه به هماهنگی میان تجهیزات، معماری، مقیاس انسانی و نیازهای واقعی کاربران وابسته است.
کیپ‌تاون؛ نورپردازی به‌عنوان بخشی از طراحی شهر امن‌تر
کیپ‌تاون در آفریقای جنوبی، روشنایی معابر را کنار سایر راهکارهای طراحی محیط برای افزایش ایمنی شهری بررسی می‌کند. دستورالعمل «طراحی و مدیریت برای شهری امن‌تر»، بر ایجاد روشنایی یکنواخت و پیوسته، استفاده از چراغ‌های LED در صورت امکان و هدایت نور به سمت مسیرهای حرکتی تمرکز دارد. در این چارچوب، روشنایی باید به بهبود دید در خیابان‌ها و فضاهای عمومی کمک کند و از ایجاد سایه‌های عمیق و نقاط کور جلوگیری کند. این اصول به‌ویژه برای مسیرهای پیاده، پارک‌ها، فضاهای باز و محدوده‌هایی که دید میان عابران و ساختمان‌های اطراف اهمیت دارد، کاربردی هستند. اهمیت این رویکرد زمانی بیشتر می‌شود که نورپردازی با نگهداری منظم زیرساخت‌ها، همراه باشد. اقدام شهرداری کیپ‌تاون، برای ارتقا و گسترش چراغ‌های خیابانی، نشان می‌دهد که امنیت شبانه تنها به نصب تجهیزات جدید وابسته نیست؛ چراغ‌های خراب، خاموشی‌های طولانی و ضعف نگهداری، می‌توانند اثربخشی طراحی را کاهش دهند، البته روشنایی باید کنار طراحی مناسب فضا، فعالیت اجتماعی، مدیریت شهری و سایر اقدامات ایمنی قرار گیرد.
آمستردام؛ نورپردازی هوشمند برای خیابان‌های زیباتر
آمستردام هلند از شهرهایی است که نورپردازی را با هویت معماری، حمل‌ونقل پایدار و کیفیت زندگی شبانه پیوند می‌دهد. در این شهر، روشنایی خیابان‌ها، پل‌ها و کانال‌های تاریخی، علاوه بر افزایش دید به برجسته‌شدن ویژگی‌های معماری و زیبایی منظر شهری کمک می‌کند. استفاده از نورهای متناسب با مقیاس ساختمان‌ها و فضاهای عمومی، به حفظ هویت تاریخی شهر در ساعات شب کمک می‌کند. همچنین با توجه به جایگاه دوچرخه‌سواری در حمل‌ونقل روزمره آمستردام، روشنایی مسیرهای دوچرخه و تقاطع‌ها، اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا دید مناسب می‌تواند به تشخیص موانع، مشاهده سایر کاربران مسیر و افزایش آسایش هنگام تردد شبانه کمک کند. یکی از جهت‌گیری‌های مهم در طراحی روشنایی شهری آمستردام، استفاده سنجیده از فناوری‌های کم‌مصرف و کاهش نورهای مزاحم است. نورپردازی مناسب باید به‌اندازه کافی سطح مسیر را روشن کند، بدون آنکه موجب خیرگی عابران و دوچرخه‌سواران یا انتشار نور اضافی به خانه‌ها و زیستگاه‌های طبیعی شود. این موضوع به‌ویژه در نزدیکی کانال‌ها و فضاهای سبز اهمیت دارد، زیرا نور مصنوعی بیش‌ازحد می‌تواند رفتار پرندگان، حشرات و دیگر جانداران شب‌فعال را مختل کند. تجربه آمستردام نشان می‌دهد که طراحی روشنایی موفق باید میان زیبایی شبانه، امنیت کاربران، مصرف انرژی و حفاظت از تاریکی طبیعی، تعادل برقرار کند.
نظر شما