به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، شهرهای جاکارتا و بانکوک در آسیا و آمستردام و ونیز در اروپا، نمونه‌هایی هستند که به‌دلیل موقعیت جغرافیایی، تراکم جمعیت و زیرساخت‌های آسیب‌پذیر، با خطر فزاینده آب‌گرفتگی روبه‌رو هستند. بر اساس گزارش هیئت بین‌دولتی تغییر اقلیم (IPCC)، سطح متوسط آب دریاها در مقایسه با دوره ۱۹۰۰ تا ۱۹۰۵ تا سال۲۰۱۸، حدود ۲۰ سانتی‌متر افزایش یافت و این روند اکنون ادامه دارد، به‌گونه‌ای که طبق سناریوهای مختلف، سطح آب دریاها تا سال ۲۱۰۰ به افزایش خود ادامه خواهد داد. بااین‌حال، قرارگرفتن یک شهر در معرض خطر سیلاب به این معنا نیست که تمام آن شهر حتما زیر آب خواهد رفت، بلکه میزان خطر به ارتفاع زمین، فرونشست، وضعیت سدها و دیواره‌های حفاظتی و نحوه سازگاری شهر بستگی دارد.
جاکارتا؛ شهری که زمین آن در حال فرونشست است
جاکارتا، یکی از مهم‌ترین نمونه‌های شهرهای آسیب‌پذیر در برابر سیلاب‌های ساحلی است. خطر این شهر فقط به افزایش سطح آب دریا، محدود نمی‌شود، بلکه فرونشست زمین نیز در بخش‌هایی از منطقه کلان‌شهری، ارتفاع سطح زمین را کاهش داده است و احتمال آب‌گرفتگی را بیشتر کرده است. برداشت آب‌های زیرزمینی، تراکم رسوبات و گسترش ساخت‌وساز، از عوامل مرتبط با این پدیده در شهر جاکارتا محسوب می‌شود. نتایج یک پژوهش در سال ۲۰۲۶ که با استفاده از داده‌های سنجش‌ازدور انجام گرفت، نشان داد که روند تغییر شکل زمین در منطقه کلان‌شهری جاکارتا، یکسان نیست و در بعضی مناطق، کاهش سرعت فرونشست و در بعضی نقاط، بالاآمدگی موضعی مشاهده می‌شود. این یافته‌ها نشان می‌دهند که خطر باید در مقیاس محله و با داده‌های دقیق نه با یک برآورد واحد برای کل شهر ارزیابی شود.
تایلند؛ خطر ترکیبی افزایش آب دریا و فرونشست
بانکوک در دشت کم‌ارتفاع رود چائو فرایا (Chao Phraya) قرار دارد و با مجموعه‌ای از خطرهای مرتبط با آب، از سیلاب رودخانه‌ای و بارندگی‌های شدید گرفته تا بالا آمدن سطح آب در خلیج تایلند روبه‌رو است. فرونشست زمین نیز می‌تواند اثر افزایش سطح دریا را تشدید کند. در نتیجه، حتی اگر تمام شهر در معرض غرق‌شدن نباشد، محله‌های کم‌ارتفاع ممکن است با آب‌گرفتگی‌های مکرر و پرهزینه مواجه شوند. در نشست مجمع عمومی اتحادیه علوم زمین اروپا در سال ۲۰۲۶، پژوهشی درباره مدل‌سازی چندسناریویی افزایش سطح دریا و خطر سیلاب در بانکوک ارائه شد. این پژوهش بر اهمیت ترکیب پیش‌بینی‌های اقلیمی جدید با مدل‌های متفاوت سیلاب تأکید داشت، زیرا نتایج برآوردها به روش مدل‌سازی، میزان فرونشست و فرضیه‌های مربوط به آینده انتشار گازهای گلخانه‌ای وابسته‌اند. این یافته‌ها نشان می‌دهند که برنامه‌ریزی برای بانکوک باید علاوه بر ساخت موانع حفاظتی، کنترل برداشت آب زیرزمینی، بهبود زهکشی و حفظ مسیرهای طبیعی تخلیه آب را نیز در بر بگیرد.
شانگهای ؛ تهدیدی برای دلتای رود یانگ‌تسه
شانگهای در یکی از مهم‌ترین مناطق اقتصادی و بندری جهان قرار دارد، اما موقعیت آن در دلتای کم‌ارتفاع رود یانگ‌تسه، شهر را در برابر افزایش سطح آب دریا، فرونشست زمین و طوفان‌های ساحلی، آسیب‌پذیر می‌کند. ترکیب این عوامل می‌تواند خسارت ناشی از سیلاب را بیشتر از حالتی کند که هر خطر به‌تنهایی، باید بررسی شود. پژوهش منتشرشده در ۱۸ مارس ۲۰۲۶ در نشریه PLOS One، اثر ترکیبی افزایش سطح دریا، فرونشست و طوفان‌های ساحلی را در شانگهای، مدل‌سازی کرد. در یکی از سناریوهای بررسی‌شده برای سال ۲۱۰۰، مساحت بالقوه در معرض آب‌گرفتگی به حدود ۱.۳۳۲ کیلومترمربع رسید، درحالی‌که در سناریوی دیگری این مقدار حدود ۴۶۱ کیلومترمربع برآورد شده بود. این ارقام نتایج سناریوهای مدل‌سازی هستند، نه پیش‌بینی قطعی از مساحت شهر که حتما زیر آب خواهد رفت. پژوهش دیگری که در ژوئن ۲۰۲۶ در نشریه Frontiers in Marine Science منتشر شد، فراوانی احتمالی سیلاب‌های ناشی از مد بالا را در سواحل جیانگسو و شانگهای بررسی کرد. این مطالعات بر ضرورت تقویت حفاظت ساحلی، بهبود سامانه‌های هشدار و محدود کردن توسعه در مناطق پرخطر، تاکید می‌کنند.
اسکندریه ؛ افزایش خطر برای ساحل مدیترانه
اسکندریه از شهرهای مهم ساحلی شمال آفریقا است که به دلیل ارتفاع کم بخش‌هایی از نوار ساحلی، تراکم جمعیت و قرارگیری در نزدیکی دلتای نیل، در برابر تغییرات سطح دریا، آسیب‌پذیر است. فرسایش ساحلی، نفوذ آب شور و سیلاب‌های ناشی از ترکیب بارندگی و بالا آمدن آب دریا نیز می‌توانند بر زیرساخت‌ها، مناطق مسکونی و فعالیت‌های اقتصادی این شهر اثر بگذارند. نتایج دو پژوهش منتشرشده در سال ۲۰۲۶، این نگرانی را دقیق‌تر بررسی کرده‌اند. مقاله‌ای در نشریه World Water Policy که در ژانویه منتشر شد، سناریوهای افزایش سطح دریا و تغییرات خط ساحلی شمال مصر را ارزیابی کرد. همچنین، پژوهشی در نشریه Water Science که در ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶ انتشار یافت، بر این نکته تأکید کرد که خطر اسکندریه فقط به افزایش سطح آب اقیانوس‌ها مربوط نیست، بلکه فرونشست موضعی زمین، محدودیت شبکه زهکشی و هم‌زمانی سیلاب بارانی و ساحلی نیز در این موضوع نقش دارند. بر اساس این مطالعات، برای ارزیابی دقیق خطر، باید تغییرات ارتفاع زمین نیز در نظر گرفته شود. حفاظت از خط ساحلی، بهبود تخلیه آب باران و استفاده از راهکارهای طبیعی و مهندسی در کنار یکدیگر، از گزینه‌های مطرح برای سازگاری اسکندریه با شرایط آینده هستند.
ونیز ؛ آیا موانع حفاظتی می‌توانند شهر را نجات دهند؟
ونیز به دلیل قرارگیری در تالابی کم‌عمق، از مدت‌ها پیش با آب‌گرفتگی ناشی از مد بالا روبه‌رو بوده است. بالا آمدن سطح دریا و فرونشست زمین، سطح آب را نسبت به بخش‌هایی از شهر، بالاتر می‌برد و احتمال وقوع سیلاب‌های مخرب را افزایش می‌دهد. این خطر نه‌تنها زندگی ساکنان، بلکه بناهای تاریخی، گردشگری و اکوسیستم تالاب را نیز تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. پژوهش مهم که در ۱۶ آوریل ۲۰۲۶ در نشریه Scientific Reports منتشر شد، مسیرهای احتمالی سازگاری ونیز با افزایش سطح دریا را در آینده بررسی کرد. پژوهشگران نتیجه گرفتند که سامانه متحرک MOSE که از سال ۲۰۲۰ در رویدادهای آب‌گرفتگی شدید به کار گرفته شده است و از سال ۲۰۲۲ مانع سیلاب‌های گسترده شده است، ممکن است با افزایش سطح دریا در ادامه قرن با محدودیت‌های جدی مواجه شود. افزایش دفعات و همچنین مدت بسته‌شدن موانع نیز می‌تواند بر فعالیت بندر و محیط زیست تالاب، اثر بگذارد. این پژوهش تاکید می‌کند که تغییرات بنیادین در ونیز لزوما در آینده نزدیک رخ نمی‌دهند، بلکه زمان آن‌ها به میزان افزایش سطح آب، کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و تصمیم‌های حفاظتی وابسته است.
نظر شما