به گزارش خبرگزاری ایمنا، پایش مستمر شاخص‌های اقلیمی از جمله میزان بارش، دما و وضعیت خشکسالی، یکی از مهم‌ترین ابزارها برای ارزیابی شرایط آب‌وهوایی کشور به‌شمار می‌رود؛ این اطلاعات تصویری روشن از روند تغییرات اقلیمی ارائه می‌دهد و مبنای تصمیم‌گیری در بخش‌های مختلف از جمله کشاورزی، مدیریت منابع آب، محیط‌زیست و مدیریت بحران است.
بررسی تغییرات هفتگی و مقایسه آن با میانگین‌های بلندمدت، امکان شناسایی نوسانات اقلیمی و تحلیل روندهای کوتاه‌مدت و بلندمدت را فراهم می‌کند و این داده‌ها علاوه بر نمایش وضعیت فعلی، در پیش‌بینی مخاطرات احتمالی و برنامه‌ریزی برای کاهش آثار خشکسالی یا مدیریت منابع آبی نیز نقش مؤثری دارند.
در سال‌های اخیر، تغییر الگوی بارش، افزایش نوسانات دمایی و وقوع دوره‌های متوالی خشکسالی، اهمیت انتشار گزارش‌های اقلیمی را دوچندان کرده است که این گزارش‌ها با تکیه بر داده‌های علمی و شبکه گسترده ایستگاه‌های هواشناسی، تصویری دقیق از وضعیت جوی و اقلیمی کشور ارائه می‌کنند.
دسترسی به اطلاعات به‌روز درباره شاخص‌های اقلیمی، علاوه بر مدیران و کارشناسان، برای بهره‌برداران بخش کشاورزی، فعالان حوزه منابع طبیعی و حتی عموم مردم نیز اهمیت دارد، چراکه آگاهی از روند تغییرات اقلیمی می‌تواند در تصمیم‌گیری‌های روزمره و برنامه‌ریزی‌های بلندمدت نقش مؤثری ایفا کند.
بارندگی در نوار شمالی کشور؛ گلستان اندکی پربارش‌تر از بلندمدت
صادق ضیائیان، رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا با بیان اینکه در هفته چهل‌وپنجم سال زراعی گذشته و از پنجم تا یازدهم مردادماه، مطابق نقشه بالا، نوار شمالی کشور شاهد بارندگی بوده است، اظهار کرد: میانگین بارش استان گلستان در این هفته ۰.۲ میلی‌متر بیشتر از میانگین بارش بلندمدت بوده و میانگین بارش کشور نسبت به میانگین بلندمدت ۰.۸ میلی‌متر کمتر ثبت شده است.
وی افزود: بیشینه بارش تجمعی این هفته در ایستگاه‌های ساسنگ و وطن در استان گلستان، به‌ترتیب به میزان ۸۷ و ۵۳ میلی‌متر و در ایستگاه امام‌زاده اسحاق در استان گیلان به میزان ۶۲.۲ میلی‌متر ثبت شده است.
تداوم شرایط نرمال تا کم‌بارشی در بیشتر مناطق کشور
رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه نقشه بالا انحراف مجموع بارش تجمعی هفته چهل‌وپنجم سال زراعی جاری نسبت به بازه زمانی مشابه بلندمدت (۱۳۷۰ تا ۱۳۹۹) را نشان می‌دهد، تصریح کرد: مطابق با نقشه انحراف بارش دریافتی نسبت به بلندمدت، در طی این هفته بیشتر مساحت کشور در شرایط نرمال تا کمتر از نرمال قرار داشته است.
ضیائیان ادامه داد: استان‌های گلستان، سمنان، مازندران و گیلان در بخش‌هایی از مساحت خود بارش بیشتر از نرمال تا ۴۰ میلی‌متر و در بخش‌های دیگر بارش کمتر از نرمال تا ۲۰. میلی‌متر داشته‌اند و استان‌های خراسان شمالی، تهران، اردبیل، آذربایجان شرقی و غربی، کرمان، فارس، هرمزگان و سیستان و بلوچستان در بخش‌هایی از مساحت خود بارش کمتر از نرمال تا ۲۰. میلی‌متر داشته‌اند و سایر استان‌های کشور در شرایط نرمال بوده است.
بیشتر مناطق کشور در شرایط نرمال؛ تداوم همزمان ترسالی و خشکسالی در بخش‌هایی از شمال و جنوب
وی با بیان اینکه نقشه بالا بیانگر وضعیت خشکسالی بر اساس شاخص کوتاه‌مدت مؤثر ۱۴ روزه EDI است، گفت: این نقشه نشان می‌دهد از نظر شاخص مؤثر خشکسالی در این ۱۴ روز، بیشتر مساحت کشور در شرایط نرمال بوده است.
رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور اضافه کرد: استان‌های قزوین و کرمانشاه در بخش‌هایی از مساحت خود ترسالی خفیف تا متوسط داشته‌اند و استان‌های گلستان، سمنان، زنجان و سیستان و بلوچستان در بخش‌هایی از مساحت خود ترسالی خفیف تا شدید و در بخش‌های دیگری خشکسالی خفیف داشته‌اند.
ضیائیان افزود: استان‌های مازندران، گیلان، اردبیل، آذربایجان شرقی و غربی، خراسان شمالی، کرمان و هرمزگان در بخش‌هایی از مساحت خود خشکسالی خفیف تا متوسط داشته‌اند و سایر مناطق کشور در شرایط نرمال بوده‌اند.
افزایش ۱ درجه‌ای میانگین دمای کشور؛ کرمانشاه گرم‌تر از میانگین بلندمدت
وی خاطرنشان کرد: نمودار و نقشه مقابل بیانگر اختلاف میانگین دمای هفته چهل‌وپنجم سال زراعی جاری با میانگین دما در بلندمدت (۱۳۷۰ تا ۱۳۹۹) در هفته مشابه برای کشور و استان‌ها است. بر این اساس، میانگین دمای کشور ۱ درجه افزایش داشته و بیشتر استان‌های کشور روند افزایش دما را تجربه کرده‌اند.
رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور افزود: بیشترین بی‌هنجاری مثبت دمای میانگین هفته مربوط به استان کرمانشاه به میزان ۲.۳ درجه و بیشترین بی‌هنجاری منفی دما مربوط به استان یزد به میزان ۰.۴ درجه بوده است و استان‌های مرکزی و اصفهان تغییر دمایی محسوسی نسبت به میانگین دمای بلندمدت خود در طی این هفته نداشته‌اند.
بررسی مستمر شاخص‌های اقلیمی، علاوه بر نمایش وضعیت کنونی، امکان ارزیابی روند تغییرات آب‌وهوایی و آثار آن بر منابع طبیعی و فعالیت‌های اقتصادی را فراهم می‌کند. استمرار این پایش‌ها، مبنایی برای تصمیم‌گیری دقیق‌تر در حوزه‌های مرتبط با مدیریت منابع آب، کشاورزی و محیط زیست خواهد بود.
تغییرات بارش، دما و شاخص‌های خشکسالی از مهم‌ترین متغیرهایی هستند که می‌توانند بر امنیت غذایی، تولید محصولات کشاورزی و پایداری منابع آبی کشور تأثیر بگذارند و از این‌رو، تحلیل منظم این داده‌ها برای برنامه‌ریزی و مدیریت ریسک‌های اقلیمی اهمیت ویژه‌ای دارد.
کارشناسان همواره بر ضرورت استفاده از داده‌های علمی و به‌روز در تدوین سیاست‌های مرتبط با مدیریت منابع طبیعی تأکید دارند. بهره‌گیری از این اطلاعات می‌تواند زمینه‌ساز افزایش تاب‌آوری در برابر مخاطرات اقلیمی و کاهش خسارت‌های ناشی از نوسانات جوی باشد.
انتشار منظم گزارش‌های اقلیمی، ضمن افزایش آگاهی عمومی از وضعیت آب‌وهوایی کشور، امکان رصد دقیق روندهای اقلیمی را در طول سال فراهم می‌کند و به تصمیم‌گیران و افراد کمک می‌کند با شناخت بهتر شرایط، برنامه‌ریزی مؤثرتری برای آینده داشته باشند.
نظر شما