به گزارش خبرگزاری ایمنا، گاهی نجات یک گونه در حال انقراض نه با یک اقدام ساده، بلکه با انتقال هزاران حیوان، پروازهای چند هزار کیلومتری و عبور از مناطق جنگ‌زده ممکن می‌شود.
داستان ۲۰۰۰ کرگدن سفید آفریقای جنوبی نمونه‌ای از همین تلاش است؛ پروژه‌ای که هدف آن ایجاد جمعیت‌های متعدد و پایدار از این حیوان در نقاط مختلف آفریقاست تا خطر شکار غیرقانونی و نابودی یک جمعیت واحد کاهش پیدا کند.
آغاز ماجرا با یک گله ۲ هزار تایی
جان هیوم، هتل‌دار و پرورش‌دهنده حیات‌وحش در آفریقای جنوبی، طی حدود ۱۴ سال صدها کرگدن سفید خریداری کرد. کرگدن‌های او با نرخ زادآوری سالانه حدود ۷ تا ۸ درصد افزایش یافتند و تا سال ۲۰۲۳ تعدادشان به ۲ هزار رأس رسید؛ رقمی که معادل حدود یک‌هشتم جمعیت کرگدن‌های سفید جهان بود.
هیوم معتقد بود تجارت قانونی شاخ کرگدن می‌تواند انگیزه شکارچیان غیرقانونی را کاهش دهد. او استدلال می‌کرد شاخ کرگدن از کراتین ساخته شده و پس از بیهوش‌کردن حیوان می‌توان آن را بدون درد برداشت؛ ضمن اینکه شاخ دوباره رشد می‌کند.
البته این دیدگاه با مخالفت شدید سازمان‌های حفاظت از حیات‌وحش روبه‌رو شد. هیوم که حدود ۲۰۰ میلیون دلار برای گله خود هزینه کرده بود، در سال ۲۰۲۳ با مشکلات مالی روبه‌رو شد و در همان سال حدود ۱۰۰ کرگدن در مزرعه او تلف شدند.
در همین شرایط، سازمان African Parks وارد ماجرا شد و مزرعه و گله را با قیمت ۱۳ میلیون دلار خریداری کرد. پس از این انتقال، وضعیت گله تغییر کرد و شمار تلفات در سال ۲۰۲۴ به گفته مدیران پروژه به ۲۹ رأس کاهش یافت.
عملیات ۱۰ ساله برای پراکنده‌کردن کرگدن‌ها
هدف African Parks تنها نگهداری از این گله عظیم نیست. برنامه این سازمان آن است که کرگدن‌ها را در گروه‌های کوچک، معمولاً حدود ۱۲ رأس، به مناطق مختلف آفریقا منتقل کند. این روند قرار است حدود یک دهه ادامه داشته باشد و در نهایت نزدیک به ۳ هزار کرگدن، با احتساب توله‌هایی که در این مدت متولد می‌شوند، در زیستگاه‌های جدید مستقر شوند.
انتقال هر گروه نیز عملیاتی پیچیده است. ابتدا حیوانات با دارت از هلیکوپتر بیهوش می‌شوند، سپس وضعیت سلامت، نمونه خون و اطلاعات ژنتیکی آن‌ها بررسی و در صورت نیاز شاخشان پیش از حمل کوتاه می‌شود. پس از آن، کرگدن‌ها در جعبه‌های مخصوص قرار می‌گیرند و با کامیون یا هواپیما به مقصد منتقل می‌شوند.
یکی از دشوارترین عملیات، انتقال ۵۶ کرگدن به پارک ملی گارامبا در جمهوری دموکراتیک کنگو بود؛ منطقه‌ای که سابقه جنگ و ناامنی دارد. برای انجام این عملیات، حتی مسیر فرود هواپیما در گارامبا توسعه یافت.
۷۴۵ کرگدن جابه‌جا شده‌اند
تا پایان آوریل ۲۰۲۶، African Parks توانسته بود ۷۴۵ کرگدن را به جمهوری دموکراتیک کنگو، رواندا، اوگاندا و ۱۷ منطقه حفاظت‌شده در آفریقای جنوبی منتقل کند. این حیوانات در قالب ۲۰ جمعیت جدید مستقر شده‌اند که طبق گزارش، همگی پایدار و در حال رشد هستند.
در این مسیر ۱۲ کرگدن به دست شکارچیان غیرقانونی کشته شدند، اما در مقابل، ۵۰ توله از مادران جابه‌جا شده متولد شدند، همچنین هیچ‌یک از ۵۶ کرگدنی که به گارامبا منتقل شدند، از بین نرفتند.
این پروژه اکنون وارد مرحله‌ای شده است که موفقیت آن نه با یک عملیات، بلکه با سرنوشت تک‌تک کرگدن‌ها سنجیده می‌شود؛ تلاشی بلندمدت برای اینکه جمعیتی که زمانی در یک مزرعه متمرکز بود، به مجموعه‌ای از جمعیت‌های پایدار در سراسر آفریقا تبدیل شود.
نظر شما