به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، بامهای ساختمانها که تا دیروز فضاهایی مرده و بدون استفاده بودند، امروز به کانونهای تولید انرژی خورشیدی، باغهای شهری و فضاهای اجتماعی تبدیل شدهاند. خیابانهایی که پیشتر تنها مسیرهایی برای عبور خودروها بودند، اکنون به فضاهایی چندمنظوره برای پیادهروی، دوچرخهسواری، تعاملات اجتماعی و فعالیتهای فرهنگی مبدل شدهاند. این تحول دوگانه همزمان با بحران اقلیمی و نیاز به کاهش مصرف انرژی فسیلی به یکی از اولویتهای اصلی طراحان شهری و سیاستگذاران شهری تبدیل شده است.
بامهای انرژیزا شامل پنلهای خورشیدی، باغهای بام، بامهای خنککننده و سیستمهای جمعآوری آب باران هستند. این سیستمها با تولید انرژی پاک تولید به کاهش اثر جزیره گرمایی شهری، بهبود کیفیت هوا و افزایش تنوع زیستی کمک میکنند. خیابانهای انرژیزا با کاشت درختان، ایجاد فضاهای سبز خطی، نصب پنلهای خورشیدی روی سقف ایستگاههای اتوبوس و طراحی پیادهروهای عریض و مولد انرژی به فضاهایی تبدیل میشوند که نهتنها انرژی تولید میکنند، بلکه اقتصاد محلی را رونق میبخشند. ترکیب بامها و خیابانهای انرژیزا میتواند تأثیرات شگرفی بر پایداری شهری داشته باشد.
اسن، آلمان؛ بزرگترین پارکینگ خورشیدی شهری
اسن شهری صنعتی در ایالت نوردراین وستفالن آلمان از سال ۲۰۲۵ پروژهای نوآورانه را برای تبدیل پارکینگهای عمومی به نیروگاههای خورشیدی آغاز کرده است. این پروژه که با همکاری شرکتهای انرژی محلی و استارتآپهای فناوری سبز اجرا میشود، به یکی از بزرگترین پروژههای پارکینگ خورشیدی در آلمان تبدیل شده است.
پروژه پارکینگ خورشیدی اسن بر اساس مدل سایهبانهای فتوولتائیک طراحی شده است که پنلهای خورشیدی روی سقف سایهبانهای پارکینگ نصب میشوند تا ضمن محافظت از خودروها در برابر آفتاب و باران، انرژی الکتریکی تولید کنند. بزرگترین این پروژهها در پارکینگ مرکز نمایشگاهی اسن در حال اجراست که مساحتی بیش از ۵۰ هزار متر مربع را پوشش میدهد.
بر اساس گزارشهای منتشرشده در فوریه ۲۰۲۵، این پارکینگ خورشیدی پس از تکمیل بیش از ۲۵ هزار پنل خورشیدی خواهد داشت که ظرفیت تولید بیش از ۱۱ مگاوات انرژی را فراهم میکنند. این میزان انرژی سالانه حدود ۱۱.۲ میلیون کیلوواتساعت برق پاک تولید میکند که برای تأمین برق حدود سه هزار خانوار کافی است، همچنین این پروژه سالانه از انتشار بیش از ۵۲۰۰ تن دیاکسید کربن جلوگیری میکند که معادل حذف ۲۵۰۰ خودرو از جادهها است.
شهرداری اسن در کنار این پروژه بزرگ، برنامه گستردهتری را برای تجهیز سایر پارکینگهای عمومی و ایستگاههای اتوبوس به پنلهای خورشیدی اجرا کرده است. تاکنون بیش از ۱۵ پارکینگ عمومی در سطح شهر به سایهبانهای خورشیدی مجهز شدهاند که در مجموع سه مگاوات ظرفیت تولید انرژی دارند، همچنین ۲۰۰ ایستگاه اتوبوس در سراسر شهر به پنلهای خورشیدی روی سقف مجهز شدهاند که برق مورد نیاز چراغهای ایستگاه، نمایشگرهای زمانبندی و پورتهای شارژ موبایل را تأمین میکنند.
یکی از ویژگیهای متمایز پروژه اسن استفاده از سیستمهای ذخیرهسازی انرژی در کنار پنلهای خورشیدی است. باتریهای لیتیومیون با ظرفیت مجموع پنج مگاواتساعت در پارکینگهای خورشیدی نصب شدهاند که انرژی تولیدی در ساعات اوج تابش را ذخیره و در ساعات شب یا روزهای ابری به شبکه تزریق میکنند. این سیستمها به پایداری شبکه برق شهری کمک میکنند و امکان استفاده بهینه از انرژی خورشیدی را فراهم میسازند.
اسن بهعنوان الگویی برای سایر شهرهای آلمان شناخته میشود و شهرهایی همچون لایپزیگ، فرانکفورت و مونیخ در حال بررسی اجرای این مدل هستند. موفقیت این پروژه توجه رسانههای تخصصی انرژی خورشیدی را نیز جلب کرده و بهعنوان یکی از پروژههای پیشگام در زمینه پارکینگهای خورشیدی شهری در اروپا معرفی شده است.
مدلین، کلمبیا؛ کریدورهای سبز با کاهش سه درجهای دما
مدلین دومین شهر بزرگ کلمبیا از سال ۲۰۱۶ برنامه «کریدورهای سبز» را اجرا کرده است که تا سال ۲۰۲۶ به یکی از موفقترین طرحهای شهری در آمریکای لاتین تبدیل شده است. این برنامه که با هدف تبدیل خیابانهای مرده به فضاهای سبز و انرژیزا طراحی شده، همزمان با نصب باغهای عمودی، بامهای سبز و سیستمهای جمعآوری آب باران به یکی از پیشگامان آمریکای لاتین در زمینه بامها و خیابانهای انرژیزا تبدیل شده است.
اساس برنامه کریدورهای سبز مدلین مدل کریدورهای اکولوژیکی است. در این مدل خیابانهای اصلی شهر با کاشت درختان بومی، ایجاد باغهای عمودی روی دیوارهای ساختمانها و نصب سیستمهای آبیاری قطرهای، به فضاهایی سبز و خنک تبدیل میشوند که نهتنها زیباییشناسی شهر را افزایش میدهند، بلکه به کاهش دمای شهر، بهبود کیفیت هوا و افزایش تنوع زیستی کمک میکنند. شهرداری مدلین اعلام کرده است که ۵۶ کریدور سبز با مساحت بیش از یک میلیون متر مربع (به اندازه فرودگاه انریکه اولایا هررا) در سراسر شهر ایجاد کرده است. این کریدورها شامل ۲۷ کریدور مرتبط با محورهای جادهای و ۲۹ کریدور مرتبط با جویبارها هستند.
مدلین همزمان با اجرای کریدورهای سبز، برنامه گستردهای برای نصب بامهای سبز و پنلهای خورشیدی روی ساختمانها اجرا کرده است. شهرداری مدلین در سال ۲۰۲۵ اعلام کرد که بیش از ۲۵۰ هزار متر مربع فضای عمومی سبز را بازسازی کرده است و هدف آن برای سال ۲۰۲۶ مداخله در ۷۹۶ هزار متر مربع اضافی در پروژههایی همچون کریدورهای اکولوژیکی است. این بامها و پنلها روی ساختمانهای عمومی از جمله مدارس، کتابخانهها و مراکز ورزشی، ساختمانهای مسکونی و ساختمانهای تجاری نصب میشوند. شهرداری برنامه «جنگلهای شهری» را راهاندازی کرده است که به مالکان ساختمانها کمک میکند تا هزینههای نصب بامهای سبز را کاهش دهند.
گزارشهای شهرداری مدلین نشان میدهند که کریدورهای سبز توانستهاند تا ۲.۸ درجه سانتیگراد کاهش در دمای شهر، تا ۲۰ درصد کاهش در مصرف انرژی برای سرمایش و تا ۳۵ درصد افزایش در تنوع زیستی شهری ایجاد کنند، همچنین در سال ۲۰۲۵ بیش از ۲۱ هزار گیاه باغی و بیش از ۱۶۰ درخت و نخل کاشته شده است که اولویت با گونههای بومی و کاربردی بوده است. نظرسنجیها نشان میدهند که ۸۲ درصد از ساکنان مدلین بهبود قابلتوجهی در کیفیت زندگی، کاهش دمای شهر و افزایش فضای سبز گزارش کردهاند.
روتردام، هلند؛ بامهای شناور خورشیدی و میدانهای آبی با تولید ۱۰ مگاوات انرژی
روتردام دومین شهر بزرگ هلند و یکی از بزرگترین بندرهای جهان از سال ۲۰۲۵ پروژهای نوآورانه را برای نصب پنلهای خورشیدی شناور روی سطوح آبی شهری آغاز کرده است. این پروژه که با هدف استفاده از ظرفیت عظیم کانالها، حوضچهها و بندرها برای تولید انرژی خورشیدی طراحی شده، به یکی از بزرگترین طرحهای انرژی شناور در اروپا تبدیل شده است.
برنامه پنلهای خورشیدی شناور روتردام بر اساس فناوری «شناورهای فتوولتائیک» طراحی شده است. در این سیستم پنلهای خورشیدی روی سازههای شناوری نصب میشوند که روی سطح آب قرار میگیرند. این پنلها نهتنها انرژی الکتریکی تولید میکنند، بلکه مزایای جانبی متعددی نیز دارند: کاهش تبخیر آب از سطوح آبی، خنکسازی طبیعی پنلها توسط آب که بازدهی انرژی را تا ۱۵ درصد افزایش میدهد، جلوگیری از رشد جلبکهای مضر با سایهاندازی روی آب و حفظ زمینهای ارزشمند شهری برای کاربریهای دیگر.
بزرگترین پروژه پنلهای خورشیدی شناور روتردام در مخزن لایروبی د اسلوفتر در حال اجراست. این پروژه که توسط کنسرسیومی از شرکتهای هلندی و آلمانی توسعه یافته، روی سطحی به مساحت حدود ۸۰ هکتار (معادل ۱۱۲ زمین فوتبال) نصب میشود و ظرفیت تولید ۹۶ مگاوات انرژی را خواهد داشت. پس از بهرهبرداری کامل در سال ۲۰۲۷، این نیروگاه شناور سالانه حدود ۸۷ گیگاواتساعت انرژی تولید خواهد کرد که معادل مصرف برق حدود ۳۰ هزار خانوار است.
شهرداری روتردام علاوه بر این پروژه بزرگ، برنامه گستردهتری را برای نصب پنلهای خورشیدی شناور روی کانالهای داخلی شهر، حوضچههای عمومی و بنادر تجاری کوچکتر اجرا کرده است. هدف این برنامه نصب پنلهای خورشیدی شناور با ظرفیت مجموع ۱۰ مگاوات تا سال ۲۰۳۰ است. این پنلها روی کانالهای اصلی شهر از جمله کانال نیو ماس، حوضچههای پارکهای آبی و بندرهای کوچک تجاری نصب میشوند و انرژی تولیدی آنها مستقیم به شبکه برق محلی تزریق میشود.
برای تشویق شرکتها و سازمانها به مشارکت در این طرح، شهرداری روتردام برنامهای با عنوان «چالش نیروگاههای خورشیدی شناور روتردام» راهاندازی کرده است. این برنامه شامل کمکهزینههای مالی مستقیم، تسهیلات اداری برای دریافت مجوزها و مشاوره فنی رایگان است. بر اساس این برنامه، شرکتها و سازمانها میتوانند برای هر پنل خورشیدی شناور تا ۱۰۰ یورو کمک هزینه دریافت کنند و حداکثر مبلغ قابل دریافت برای هر متقاضی ۴۹ هزار و ۹۰۰ یورو است. بودجه کلی این برنامه برای سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶ معادل ۲۵۰ هزار یورو تعیین شده است.
علاوه بر کمکهزینههای شهرداری، دولت هلند نیز از پروژههای پنلهای خورشیدی شناور حمایت میکند و یارانهای برای تولید برق تجدیدپذیر ارائه میدهد که برای پنلهای خورشیدی با ظرفیت ۱۵ کیلووات یا بیشتر قابل دریافت است. شرکتها و سازمانهایی که پنلهای خورشیدی شناور نصب میکنند، میتوانند بهمدت ۱۵ سال یارانه تولید برق دریافت کنند که بازگشت سرمایه را سرعت میدهد.
یکی از ویژگیهای متمایز پروژههای پنلهای خورشیدی شناور روتردام، استفاده از فیلمهای ضد بازتاب نور است که بازدهی پنلها را افزایش میدهد و از اختلال نور بازتابی برای کشتیها و ساکنان مجاور جلوگیری میکند. این پنلها بهگونهای طراحی شدهاند که در برابر طوفانها و امواج شدید مقاوم باشند و بتوانند در شرایط آبوهوایی سخت هلند بهطور پایدار کار کنند.
روتردام همزمان با اجرای بامهای شناور، برنامه گستردهای برای ایجاد میدانهای آبی اجرا کرده است. در این مدل میدانهای شهری بهگونهای طراحی میشوند که در روزهای خشک فضاهایی برای ورزش، استراحت و تعاملات اجتماعی هستند و در روزهای بارانی به حوضچههای موقت برای جمعآوری آب باران مبدل میشوند. شهرداری روتردام اعلام کرده که ۱۵ میدان آبی با مساحت مجموع پنج هزار متر مربع در سراسر شهر ایجاد کرده است. این میدانها توانستهاند تا ۴۰ درصد کاهش در سیلابهای شهری، تا ۳۵ درصد افزایش در استفاده از فضاهای عمومی و تا ۲۵ درصد افزایش در تعاملات اجتماعی ایجاد کنند.
نظر شما