محمدرسول میرزایی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا با اشاره به سرعت ورود هوش مصنوعی به آموزش عالی اظهار کرد: دانشگاهها دیگر نمیتوانند با همان الگوی آموزشی سالهای گذشته به تربیت نیروی انسانی ادامه دهند، زیرا هوش مصنوعی نهتنها شیوه یادگیری، بلکه محتوای رشتههای دانشگاهی و حتی تعریف بسیاری از مشاغل را تغییر خواهد داد.
وی افزود: در گذشته دانشگاه یکی از اصلیترین محلهای دسترسی به دانش بود، اما امروز یک دانشجو با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی میتواند در چند دقیقه به توضیح، خلاصه، نمونه، ترجمه و حتی تحلیل اولیه یک موضوع دسترسی پیدا کند، بنابراین اگر دانشگاه همچنان مهمترین وظیفه خود را انتقال اطلاعات بداند، بهتدریج بخشی از مزیت سنتی خود را از دست خواهد داد.
این کارشناس حوزه هوش مصنوعی ادامه داد: این به معنای بیاهمیتشدن دانشگاه یا حذف استاد نیست؛ نقش دانشگاه در این شرایط مهمتر میشود، اما این نقش باید تغییر کند.
میرزایی خاطرنشان کرد: دانشگاه آینده باید بیشتر از آنکه محل انتقال محفوظات باشد، محل آموزش تفکر انتقادی، حل مسئله، پژوهش، کار تیمی، تجربه عملی و توانایی ارزیابی اطلاعات باشد.
وی با اشاره به تأثیر این فناوری بر رشتههای دانشگاهی گفت: یکی از اشتباهات رایج این است که تصور کنیم با گسترش هوش مصنوعی، فقط رشتههایی همچون کامپیوتر یا مهندسی نرمافزار اهمیت پیدا میکنند، اما واقعیت پیچیدهتر است.
این کارشناس حوزه هوش مصنوعی تصریح کرد: بهطور تقریب همه رشتهها در حال تغییر هستند و مزیت اصلی در آینده متعلق به کسی است که دانش تخصصی یک حوزه را با توانایی استفاده از هوش مصنوعی ترکیب کند.
میرزایی اضافه کرد: بهعنوان مثال کشاورزی که بتواند از دادههای ماهوارهای و مدلهای هوش مصنوعی برای مدیریت آب استفاده کند، یا مهندس شهری که بتواند از آن برای تحلیل ترافیک و خدمات شهری بهره بگیرد، مزیت متفاوتی نسبت به فردی خواهد داشت که تنها یکی از این دو حوزه را میشناسد، بنابراین آینده بیشتر متعلق به ترکیب تخصص، داده و هوش مصنوعی است.
وی درباره نگرانیهای موجود درباره بازار کار نیز گفت: نگرانی درباره آینده بعضی مشاغل و بهویژه مشاغل سطح ورودی را نباید نادیده گرفت، اما واکنش درست به آن حذف رشتههای مرتبط با فناوری نیست.
این کارشناس حوزه هوش مصنوعی خاطرنشان کرد: اگر یک کار مشخص توسط هوش مصنوعی سریعتر و ارزانتر انجام شود، طبیعتا ارزش اقتصادی آن کار تغییر میکند، بنابراین دانشجو باید برای انجام کارهای پیچیدهتر و حل مسائل واقعی آماده شود.
میرزایی تأکید کرد: دانشگاهها باید از دانشجوی صرفا مدرکگرفته به سمت دانشجوی توانمند و دارای نمونهکار حرکت کنند، زیرا کارفرما در آینده بیش از گذشته میپرسد این فرد چه مسئلهای را حل کرده، چه پروژهای انجام داده و چگونه میتواند دانش خود را در یک محیط واقعی به کار بگیرد.
وی یکی دیگر از چالشهای جدی را شیوه استفاده از هوش مصنوعی در آموزش دانست و گفت: برخورد صفر و صدی با هوش مصنوعی اشتباه است؛ اینکه دانشگاه تنها استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی را محدود کند، مسئله را حل نمیکند، زیرا دانشجو در خارج از دانشگاه همچنان به این ابزارها دسترسی دارد، بنابراین دانشگاه باید به دانشجو یاد دهد چگونه از هوش مصنوعی استفاده کند، چگونه خروجی آن را راستیآزمایی کند و مهمتر از همه چه زمانی نباید به آن اعتماد کند.
این کارشناس حوزه هوش مصنوعی تصریح کرد: اگر دانشجو مقالهای را بدون فهم موضوع به هوش مصنوعی بسپارد و همان متن را تحویل دهد، عملا فرایند یادگیری را حذف کرده است، اما اگر از هوش مصنوعی برای ایدهپردازی، دریافت بازخورد، مقایسه دیدگاهها یا تحلیل اولیه استفاده کند و خودش مسئولیت علمی خروجی را بر عهده داشته باشد، ما با یک ابزار آموزشی، نه الزاما تقلب روبهرو هستیم،
میرزایی درباره ارزیابی دانشجویان نیز گفت: دوران تکالیفی که فقط با یک متن چندصفحهای سنجیده میشوند، به پایان نزدیک شده است؛ دانشگاهها باید بیشتر به سمت پروژه، ارائه شفاهی، دفاع از ایده، کار عملی و ارزیابی مرحلهبهمرحله حرکت کنند.
وی افزود: در این مدل مهم نیست دانشجو برای بخشی از کار از هوش مصنوعی استفاده کرده باشد؛ مهم این است که بتواند از تصمیمها و نتیجه کار خود دفاع کند.
این کارشناس حوزه هوش مصنوعی با اشاره به شرایط ایران خاطرنشان کرد: چالش اصلی کشور فقط کمبود ابزار نیست؛ مسئله مهمتر، نبود یک برنامه منسجم برای پیوند دادن دانشگاه، هوش مصنوعی و بازار کار است، چرا که نباید در هر دانشگاه تنها چند واحد نظری درباره هوش مصنوعی اضافه کنیم و تصور کنیم تحول اتفاق افتاده است.
میرزایی عنوان کرد: هر دانشگاه باید یک سیاست روشن درباره استفاده از هوش مصنوعی داشته باشد، دورههای سواد هوش مصنوعی برای استادان و دانشجویان برگزار کند، آزمایشگاههای مشترک با صنعت ایجاد کند و بخشی از آموزش را به پروژههای واقعی اختصاص دهد، همچنین لازم است رشتههای بینرشتهای توسعه پیدا کنند؛ از هوش مصنوعی و کشاورزی گرفته تا هوش مصنوعی و پزشکی، صنعت، حقوق، محیطزیست و شهرسازی.
وی گفت: اگر دانشگاه بخواهد با ابزارهای امروز، نیروی انسانی فردا را تربیت کند، فاصله آن با بازار کار بیشتر خواهد شد، اما اگر بتواند آموزش را از حفظکردن اطلاعات به سمت فهم، تجربه، تحلیل و حل مسئله ببرد، هوش مصنوعی نه تهدید دانشگاه، بلکه ابزاری برای بازتعریف و تقویت نقش آن خواهد بود.
نظر شما