به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، در عصر جدید شهرهای جهان با مشکلی روبهرو هستند که نادیدهگرفتن آن روزبهروز دشوارتر میشود؛ حجم زباله سریعتر از زیرساختهایی که برای مدیریت آن طراحی شدهاند، در حال افزایش است. برای مثال، شهر ژوهانسبورگ در آفریقای جنوبی یکی از نمونههای واضح است. این شهر با جمعآوری نامنظم زباله، کاهش ظرفیت محلهای دفن زباله و افزایش محلهای تخلیه غیرقانونی زباله روبهرو است، اما این مشکل فقط به یک شهر محدود نمیشود. شهرهای درحالرشد سریع همچون لاگوس، داکار و آکرا نیز با سرعتی بیشتر از توان بسیاری از شهرداریها برای جمعآوری، بازیافت یا دفع ایمن، زباله تولید میکنند. برنامه محیطزیست سازمان ملل برآورد میکند که بیش از ۹۰ درصد زباله تولیدشده در آفریقا در محلهای دفن و تخلیه کنترلنشده، دفع میشود.
چرا زباله شهری به مشکل بزرگی تبدیل شده است؟
یکی از دلایل موضوع افزایش زبالههای شهری، رشد جمعیت است. شهرها با سرعت زیادی در حال گسترش هستند، اما سیستمهای جمعآوری زباله با همان سرعت، توسعه پیدا نمیکنند. مشکل دیگر، زیرساختها هستند. جمعآوری زباله به کامیون، نیروی انسانی، ایستگاههای انتقال، مراکز بازیافت و محلهای دفن زباله نیاز دارد که بهدرستی مدیریت شوند. اگر یکی از بخشهای این سیستم دچار مشکل شود، کل شهر میتواند تحتتأثیر قرار بگیرد، همچنین تخلیه غیرقانونی زباله میتواند خطرات زیستمحیطی بیشتری ایجاد کند. زبالههایی که در خیابانها، زمینهای خالی و مسیرهای آبی رها میشوند، میتوانند خاک و آب را آلوده کنند، خطر سیلاب را افزایش دهند و در صورت سوزاندهشدن، به آلودگی هوا منجر شوند.
شهرها در حال فاصلهگرفتن از دفن سنتی زباله هستند
بسیاری از برنامهریزان شهری اکنون به سمت رویکرد متفاوتی حرکت میکنند؛ اینکه زباله را بهعنوان یک منبع ببینند، نه چیزی که باید از جلوی چشم ناپدید شود. این رویکرد میتواند شامل تفکیک زباله از مبدأ، افزایش بازیافت، تبدیل مواد آلی به کمپوست و بازیابی مواد قابلاستفاده پیش از رسیدن آنها به محل دفن زباله باشد. یک گزارش اسکان بشر ملل متحد در سال ۲۰۲۶، راهکارهای عملی برای کاهش اتلاف و هدررفت مواد غذایی در شهرها بررسی کرده است که شامل قوانین بهتر در زمینه مدیریت زباله، اقدامات مربوط به برنامهریزی شهری و همکاری میان دولتها، کسبوکارها و جوامع محلی میشود. در این گزارش نمونههایی از شهرها و مناطق مختلف همچون میلان، سنگاپور، وین و پونه، بررسی شدند. برای نمونه، شهر سانتیاگو در شیلی با جمعآوری و بازیابی گاز متان از محلهای دفن زباله، تلاش کرده است آثار زیستمحیطی دفن سنتی را کاهش دهد. در این روش، گاز تولیدشده از تجزیه زباله استخراج، تصفیه و بخشی از آن برای تأمین انرژی استفاده میشود؛ الگویی که میتواند دفنگاه را از یک محل دفع زباله به بخشی از چرخه تولید انرژی، تبدیل کند.
هدررفت غذا به یکی از مسائل مهم شهرها تبدیل شده است
سازمان اسکان بشر ملل متحد (UN-Habitat) اعلام کرده است که هر روز بیش از یک میلیارد وعده غذایی در جهان هدر میرود. این در حالی است که هدررفت غذا فشار زیادی بر سیستمهای مدیریت زباله وارد میکند، منابع زمین و آب را هدر میدهد و به تغییرات اقلیمی نیز کمک میکند، بنابراین کاهش هدررفت غذا میتواند همزمان چند مزیت برای شهرها داشته باشد که شامل زباله کمتر، فشار کمتر بر محلهای دفن، انتشار آلایندههای کمتر و استفاده بهتر از منابع غذایی است. در واقع شهرهای بسیار پرجمعیت همچون نیویورک، لندن، بانکوک و دارالسلام، بهدلیل جمعیت زیاد، مصرف بالای مواد غذایی و حجم گسترده فعالیت رستورانها، هتلها و خردهفروشیها، در کانون هدررفت غذا قرار دارند. برای نمونه، بانکوک سال ۲۰۲۶ برای تشویق خانوارها به جداسازی پسماند غذایی، مشوق مالی ایجاد کرده است.
یوکوهاما؛ نمونه موفق کاهش زباله شهری
در میان شهرهایی که سال ۲۰۲۶ بهعنوان الگوهای حرکت بهسوی «شهر بدون پسماند» معرفی شدهاند، یوکوهاما ژاپن، نمونه قابلتوجهی است. این شهر در فهرست رسمی ۲۰ شهر پیشرو در مسیر Zero Waste قرار گرفته است؛ ابتکاری که در مارس ۲۰۲۶ از سوی هیئت مشورتی دبیرکل سازمان ملل درباره زباله معرفی شد. یکی از نکات جالب درباره یوکوهاما، تمرکز آن بر جلوگیری از تولید زباله پیش از رسیدن آن به سطل زباله است. در سال ۲۰۲۶، برنامه محیط زیست سازمان ملل از طرح موفق کمدهای غذایی در ایستگاههای متروی یوکوهاما بهعنوان نمونهای از راهکارهای شهری یاد کرده است؛ این کمدها امکان فروش محصولات غذایی باقیمانده، از جمله محصولات نانوایی، با قیمت کاهشیافته را فراهم میکنند و بهجای دورریختن غذا، آن را دوباره وارد چرخه مصرف میکنند. این سیستم در واقع نوعی کمد هوشمند یا دستگاه فروش بدون اپراتور است که مواد غذایی سالم و قابل مصرف را که هنوز در محدوده «بهترین زمان مصرف» هستند، اما احتمال دارد بهدلیل پایان ساعت کاری فروشگاه یا ظاهر نامتعارف دور ریخته شوند، با قیمت پایینتر در اختیار مردم قرار میدهد. تجربه شهر یوکوهاما نشان میدهد حل بحران زباله فقط با ساخت تأسیسات بیشتر امکانپذیر نیست، بلکه کاهش تولید زباله، استفاده مجدد، بازیافت، مشارکت شهروندان و همکاری با کسبوکارها باید همزمان دنبال شوند.
نظر شما