نجمه امیرخانی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا، با بیان اینکه بیتفاوتی در زندگی زناشویی یکی از چالشهای پیچیده و گاهی دردناک در روابط عاطفی است، اظهار کرد: برخلاف تنش که نشاندهنده وجود انرژی، هرچند منفی، در رابطه است، بیتفاوتی اغلب نشاندهنده خاموش شدن بُعد عاطفی رابطه زناشویی است و میتواند پیشدرآمدی برای جدایی عاطفی یا حتی فیزیکی باشد.
وی افزود: بیتفاوتی در زندگی زناشویی را نباید صرفاً یک احساس ساده ناشی از سرد شدن رابطه دانست؛ معمولاً بیتفاوتی یک نشانه است، نه خودِ مشکل. در بسیاری از موارد، بیتفاوتی آخرین حلقه یک چرخه است که شامل نیاز برآوردهنشده، اعتراض و گلایه، ناامیدی، کنارهگیری، بیحسی عاطفی و در نهایت بیتفاوتی میشود.
این روانشناس و مشاور خانواده گفت: در بسیاری از موارد، بیتفاوتی ناشی از نبود عشق نیست، بلکه از احساس ناخوشایندِ بیپاسخ ماندن مکرر شکل میگیرد. سیستم روانی فرد برای محافظت از خود، میزان ابراز هیجان و انتظار را کاهش میدهد تا کمتر آسیب ببیند. از این منظر، سؤال درمانی این نیست که «چرا دیگر علاقهای وجود ندارد؟» بلکه این است که «این بیحسی از چه چیزی محافظت میکند؟»
امیرخانی ادامه داد: تفکیک فاصله سالم از بیتفاوتی آسیبزا اهمیت زیادی دارد. فاصله سالم معمولاً موقتی، قابل گفتوگو و همراه با احترام است، اما بیتفاوتی آسیبزا پایدار، تعمیمیافته و همراه با کاهش پاسخدهی هیجانی است.
وی تصریح کرد: یکی دیگر از الگوهای رایج در روابط زوجین، الگوی «تعقیب ـ کنارهگیری» است؛ به این معنا که یکی از زوجین تمایل بیشتری به نزدیکی و گفتوگو دارد و طرف مقابل بهطور مداوم عقبنشینی میکند. اگر این چرخه تثبیت شود، میتواند در نهایت به بیتفاوتی عاطفی منجر شود.
این روانشناس و مشاور خانواده درباره بیتفاوتی دوطرفه اظهار کرد: گاهی روابط زوجین به نوعی «ازدواج موازی» یا «طلاق عاطفی» تبدیل میشود؛ به این معنا که دو نفر زیر یک سقف زندگی میکنند، اما رابطه هیجانی واقعی میان آنها وجود ندارد.
وی افزود: علل بیتفاوتی در زوجین متعدد است و میتواند شامل آسیبهای دلبستگی، تحقیر و انتقاد مزمن، فرسودگی شغلی و ناشی از نقشهای متعدد، افسردگی، اضطراب، تروما، اعتیاد، مشکلات جنسی و تفاوتهای حلنشده میان زوجین باشد.
امیرخانی با بیان اینکه پیش از هرگونه مداخله و ارزیابی بالینی باید برخی عوامل مهم بررسی شود، گفت: پیش از هر مداخلهای لازم است موضوعاتی مانند ایمنی رابطه، خشونت، خیانت، اعتیاد و سلامت روان فردی مورد بررسی قرار گیرد. همچنین باید توجه داشت که بیتفاوتی گاهی میتواند نقابی برای افسردگی یا فرسودگی روانی باشد.
وی در خصوص روشهای مداخله و درمان این مسئله اظهار کرد: زوجدرمانی هیجانمدار، رویکرد گاتمن، درمان رفتاری ـ هیجانی یکپارچه (IBCT) و CBT زوجی میتوانند در درمان این مسئله مؤثر باشند. با این حال، پیشآگهی درمان به عواملی مانند مدت زمان بیتفاوتی، میزان انگیزه هر دو طرف برای تغییر، ایمنی رابطه و وجود یا نبود آسیبهای عمیق بستگی دارد.
نظر شما