به گزارش خبرگزاری ایمنا از گیلان، همزمان با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی، بازار لوازمالتحریر بار دیگر شاهد حضور خانوادههایی است که برای تهیه ملزومات آموزشی فرزندان خود به فروشگاهها مراجعه میکنند؛ با این تفاوت که افزایش قیمتها، خرید اقلامی همچون دفتر، مداد، خودکار و کیف را برای بخشی از خانوارها به یکی از دغدغههای اصلی روزهای پیش از بازگشایی مدارس تبدیل کرده است.
ویترین فروشگاهها مملو از دفترهای رنگارنگ، کیفهای طرحدار و انواع ابزارهای نوشتاری است، اما افزایش هزینهها موجب شده است بسیاری از والدین هنگام خرید، اقلام ضروری را در اولویت قرار دهند و از تهیه بعضی وسایل صرفنظر یا نمونههای ارزانتر را انتخاب کنند.
فروشندگان لوازمالتحریر نیز از تغییر الگوی خرید خانوادهها میگویند و معتقدند افزایش توجه مشتریان به قیمت و کیفیت، زمینه را برای انتخابهای اقتصادیتر فراهم کرده است. فعالان این حوزه، هزینه تولید، قیمت کاغذ، شرایط واردات و نوسانات نرخ ارز را از عوامل مؤثر بر قیمت لوازمالتحریر میدانند و بر ضرورت مدیریت هزینهها و تقویت نظارت بر بازار تأکید دارند.
در این میان، توجه به نیازهای آموزشی دانشآموزان و حمایت از خانوادههای کمتوان اقتصادی میتواند زمینهساز دسترسی برابرتر کودکان و نوجوانان به ملزومات تحصیل باشد. توسعه طرحهای حمایتی، تأمین لوازمالتحریر ضروری و مشارکت خیران و نهادهای مسئول میتواند در آستانه سال تحصیلی، فرصت مناسبی برای همراهی با خانوادهها و فراهم کردن شروعی مطلوب برای دانشآموزان است.
روایت خانوادهها و دانشجویان از بازار نشان میدهد که افزایش قیمت لوازمالتحریر به بخشی از هزینههای روزمره آنها تبدیل شده است؛ برخی والدین از حذف اقلام غیرضروری میگویند و برخی دانشجویان نیز برای کاهش هزینهها، استفاده از دفترهای نیمهتمام و لوازم باقیمانده را به خرید وسایل جدید ترجیح میدهند.
تغییر الگوی خرید خانوادهها در بازار لوازمالتحریر
حسنا حسنی، مادر دو دانشآموز دبستانی به خبرنگار ایمنا میگوید: سال گذشته میتوانستم با هزینهای معقول تمام وسایل مدرسه فرزندانم را تهیه کنم، اما امسال قیمتها افزایش پیدا کرده است.
وی ادامه میدهد: دفتر و مداد و لوازم سادهای که همیشه جزو نیازهای ابتدایی بود، اکنون هزینهای فراتر از انتظار دارد و موجب شده است از خرید برخی اقلام غیرضروری صرفنظر کنم.
علیرضا رضایی، پدر دانشآموز دبیرستانی نیز میگوید: زمانی که برای خرید لوازمالتحریر به بازار رفتم، با افزایش شدیدی در قیمتها روبهرو شدم؛ تطابقی بین درآمد من و هزینههای تحصیل وجود ندارد.
وی میافزاید: از نمونههای ارزانتر استفاده میکنم تا نیازهای اولیه فرزندم برآورده شود.
این پدر ادامه میدهد: فروشندگان افزایش قیمتها را به عوامل مختلفی از جمله هزینه تولید و نوسان ارز نسبت میدهند، اما برای ما خانوادهها نتیجه یکی است؛ قدرت خرید کاهش پیدا کرده است.
سینا صلحی، فروشنده لوازمالتحریر درباره وضعیت بازار در آستانه آغاز سال تحصیلی میگوید: امسال با وجود افزایش مراجعه خانوادهها برای تهیه لوازم مدرسه، میزان خرید نسبت به گذشته بهشدت کاهش پیدا کرده است و بسیاری از مشتریان با دقت بیشتری قیمتها را بررسی میکنند.
وی ادامه میدهد: خانوادهها پیش از این فهرست کاملی از وسایل مورد نیاز دانشآموزان را تهیه میکردند، اما امسال بیشتر مشتریان ابتدا سراغ اقلام ضروری میروند و خرید بعضی وسایل را به زمان دیگری موکول میکنند.
صلحی عنوان میکند: دفتر، مداد، خودکار، مدادرنگی، پاککن و سایر لوازم نوشتاری از اقلامی هستند که خانوادهها ناچار به تهیه آنها هستند، اما در انتخاب نوع و کیفیت این کالاها، قیمت نقش تعیینکنندهای پیدا کرده است.
فروشنده میافزاید: بسیاری از والدین هنگام خرید، بهجای کالاهای برند یا مدلهای گرانتر، نمونههای اقتصادی را انتخاب و برخی نیز از خرید بعضی اقلام صرفنظر میکنند و حتی بعضی از آنها ترجیح میدهند از لوازمی که از سال گذشته باقی مانده است، دوباره استفاده کنند.
وی با اشاره به افزایش هزینههای تأمین کالا اظهار میکند: قیمت لوازمالتحریر تحت تأثیر هزینه تولید، قیمت مواد اولیه، کاغذ، حملونقل و در بعضی کالاها نرخ ارز قرار دارد و افزایش هزینهها در نهایت روی قیمت عرضه به مصرفکننده اثر میگذارد.
فروشنده لوازمالتحریر تأکید میکند: حمایت از تولید داخلی، کنترل هزینههای زنجیره تأمین و فراهم کردن امکان تهیه لوازم ضروری با قیمت مناسب میتواند به بهبود شرایط بازار و کاهش فشار بر خانوادهها کمک کند.
انتخابهای اقتصادی دانشجویان برای آغاز سال تحصیلی
سمانه صدیقی، دانشجوی رشته تربیتمعلم عنوان میکند: گرانی لوازمالتحریر تنها مسئله دانشآموزان نیست؛ دانشجویان هم با افزایش قیمت دفتر و ابزار نوشتاری روبهرو هستند و این فشار را حس میکنند.
وی میافزاید: بسیاری از دانشجویان دیگر دفاتر جدید نمیخرند یا از دفترهای نیمهتمام استفاده میکنند تا هزینهها را کاهش دهند.
این دانشجو اضافه میکند: اگر لازم باشد بین تهیه لوازم آموزشی و تأمین هزینههای روزمره خانواده یکی را انتخاب کنیم، اولویت آموزش پایین میآید و این نگرانکننده است.
صدیقی تأکید میکند: مسئولان آموزشی و نهادهای حمایتی باید وارد عمل شوند؛ توزیع بستههای حمایتی، بازارچه خیریه و افزایش تولید داخلی میتواند بخشی از مشکلان را رفع کند.
تشدید نظارتها بر بازار لوازم التحریر در گیلان
تیمور پورحیدری، مدیرکل صنعت، معدن و تجارت گیلان در گفتوگو با خبرنگار ایمنا با اشاره به تمهیدات اندیشیدهشده برای بازگشایی مدارس میگوید: نمایشگاه عرضه مستقیم کالای پاییزه از بیستوچهارم شهریور در مرکز استان آغاز به کار میکند و در شهرستانها نیز برگزار خواهد شد و فعالیت آن تا اوایل مهر ادامه خواهد داشت که در صورت نیاز قابل تمدید است.
وی میافزاید: در این نمایشگاه انواع کیف، کفش، پوشاک و لوازمالتحریر عرضه میشود و قیمت کالاها بهطور معمول ۱۵ تا ۲۰ درصد پایینتر از قیمت بازار خواهد بود.
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت گیلان با اشاره به هماهنگیهای انجامشده برای تأمین لباس فرم مدارس خاطرنشان میکند: در ارتباط با پوشاک و لباس فرم دانشآموزان، هماهنگی لازم با آموزش و پرورش انجام شده و کارگروهی نیز با حضور آموزش و پرورش تشکیل شده است. لباس فرم دانشآموزان به واحدهای تولیدی معتبر و بدون تخلف سپرده شده و قراردادهای مربوط به آن بسته شده است.
پورحیدری ادامه میدهد: در حوزه تأمین پوشاک و لباس فرم مدارس مشکلی وجود ندارد و روند کار بهطور کامل طی شده است و نظارت بر این موضوع نیز هم توسط مدیران مدارس و آموزش و پرورش و هم از سوی واحد بازرسی ادارهکل صمت انجام میشود.
وی با اشاره به برنامه فروش فوقالعاده در آستانه سال تحصیلی جدید تصریح میکند: با اتحادیههای مربوط از طریق اتاقهای اصناف هماهنگی لازم انجام شده است تا واحدهای توزیع لوازمالتحریر، پوشاک، کیف و کفش نیز فروش فوقالعاده داشته باشند.
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت گیلان میگوید: منظور از فروش فوقالعاده این است که واحدهای صنفی، کالاها را با قیمت پایینتر در اختیار مشتریان قرار دهند و این طرح در سطح استان در حال اجراست.
پورحیدری با اشاره به افزایش قیمت لوازمالتحریر و گلایه شهروندان از اختلاف قیمتها در واحدهای صنفی میافزاید: بعضی اختلاف قیمتها به خرید قدیم و خرید جدید مربوط است و بخشی از افزایش قیمتها نیز ناشی از آثار روانی ایجادشده و حبابهای داخلی بازار است که در حال رصد آنها هستیم.
وی با تأکید بر برخورد با گرانفروشی اظهار میکند: گرانفروشی مشخص است و همکاران ما تفاوت میان گرانی و گرانفروشی را تشخیص خواهند داد و با واحدهایی که گرانفروشی کنند، بهطور قطع برخورد جدی خواهد شد.
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت گیلان از اجرای طرح نظارتی ویژه پاییز و بازگشایی مدارس خبر میدهد و میافزاید: حدود ۳۰ تیم بازرسی با همکاری دستگاههای مرتبط، گشتهای مشترک را در مرکز استان و شهرستانهای تابع انجام میدهند و بر روند توزیع لوازمالتحریر، کیف، کفش، پوشاک و فعالیت نمایشگاهها نظارت میکنند.
پورحیدری خاطرنشان میکند: این تیمها در روزهای اجرای طرح تا ساعت ۲۲:۰۰ در سطح بازار حضور دارند و شهروندان در صورت مشاهده تخلف یا داشتن گزارش میتوانند موضوع را از طریق سامانه ۱۲۴ اعلام کنند تا در اسرع وقت پیگیری شود.
عوامل اقتصادی مؤثر بر گرانی لوازمالتحریر
حمیدرضا قاسمی، کارشناس اقتصاد آموزش در تحلیل دلایل گرانی لوازمالتحریر به خبرنگار ایمنا اظهار میکند: بازار نوشتافزار در ایران تحت تأثیر چند متغیر کلان قرار دارد؛ نخست شرایط کشور، تحریمها، افزایش نرخ ارز که بهطور مستقیم بر قیمت کاغذ، جوهر، مقوا و سایر مواد اولیه اثر میگذارد و بخش زیادی از این مواد یا مستقیم وارداتی است یا تولید داخلی آنها نیز به کالاهای خارجی وابسته است.
وی میافزاید: دومین عامل، هزینههای بالای تولید داخلی است که با افزایش قیمت انرژی، حملونقل و مالیات سنگینتر شده است. سومین عامل نیز ضعف نظارت و وجود واسطههای متعدد است که موجب میشود قیمت نهایی به شکل غیرمنطقی افزایش پیدا کند. مجموع این عوامل سبب شده است خانوادهها در سال تحصیلی جدید با فشار مضاعفی روبهرو شوند.
کارشناس اقتصاد آموزش تأکید میکند: افزایش افسارگسیخته قیمتها در ظاهر تنها مشکل اقتصادی خانوادهها را نشان میدهد، اما در عمق، کیفیت آموزش فرزندان را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. وقتی یک دانشآموز نتواند دفتر باکیفیت یا قلم مناسب تهیه کند، تمرکز او بر درس کاهش پیدا میکند و گاهی خانوادهها ناچار میشوند از وسایل دستدوم یا اجناس بیکیفیت استفاده کنند که میتواند بر یادگیری و روحیه دانشآموز اثر منفی داشته باشد.
قاسمی خاطرنشان میکند: نباید فراموش کنیم که لوازمالتحریر تنها ابزار آموزشی نیست، بلکه بخشی از هویت و انگیزه تحصیلی دانشآموز است. کودکی را تصور کنید که با شوق به مدرسه میرود، اما نمیتواند مانند همکلاسیهای خود کیف یا دفتر مورد علاقهاش را داشته باشد؛ این احساس محرومیت و تبعیض در درازمدت ممکن است به سرخوردگی، کاهش اعتمادبهنفس و حتی ترک تحصیل زودهنگام منجر شود.
وی تصریح میکند: گرانی نوشتافزار تنها یک مسئله اقتصادی نیست، بلکه چالش فرهنگی و اجتماعی نیز بهشمار میرود.
کارشناس اقتصاد آموزش با اشاره به تأثیر گرانی لوازمالتحریر بر عدالت آموزشی میگوید: وقتی دسترسی دانشآموزان به لوازم و امکانات آموزشی به توان مالی خانواده وابسته شود، فاصله میان دانشآموزان برخوردار و کمبرخوردار افزایش پیدا میکند. این مسئله میتواند علاوه بر ایجاد احساس محرومیت در برخی دانشآموزان، فرصتهای برابر آموزشی را نیز تحت تأثیر قرار دهد و به همین دلیل باید در سیاستهای حمایتی آموزشوپرورش مورد توجه قرار گیرد.
قاسمی ادامه میدهد: برای حل این معضل، لازم است دولت حمایت جدیتری از تولیدکنندگان داخلی داشته باشد بهویژه در حوزه کاغذ که یکی از اساسیترین اقلام مورد نیاز بازار نوشتافزار است. در کنار آن، حمایتهای هدفمند از خانوادههای کمبرخوردار و تأمین لوازم ضروری دانشآموزان میتواند در کوتاهمدت بخشی از فشار اقتصادی را کاهش دهد.
وی تصریح میکند: حذف واسطههای غیرضروری و ایجاد سامانههای شفاف عرضه و تقاضا میتواند قیمتها را واقعیتر کند. از سوی دیگر، نهادهای مردمی و مدارس نیز باید وارد عمل شوند و اجرای طرحهای همیاری، همچون اهدای لوازمالتحریر از سوی خیران، خرید مستقیم و ایجاد بازارچههای خیریه میتواند بخشی از فشار موجود را کاهش دهد.
قاسمی تأکید میکند: اگر این اقدامات بهموقع انجام نشود، با نسلی روبهرو خواهیم شد که مشکلات اقتصادی، فرصتهای آموزشی آن را محدود کرده است.
به گزارش ایمنا، گرانی لوازمالتحریر در سال تحصیلی جدید تنها به افزایش هزینههای خانوادهها محدود نمیشود؛ تغییر الگوی خرید، حذف بعضی اقلام، انتخاب کالاهای ارزانتر و استفاده دوباره از لوازم سالهای گذشته، نشانههایی از کاهش قدرت خرید خانوارها است.
در این میان، خانوادههای کمبرخوردار بیش از دیگران در معرض پیامدهای این وضعیت قرار دارند و ممکن است میان تأمین ملزومات تحصیل فرزندان و سایر هزینههای ضروری زندگی ناچار به انتخاب شوند. تداوم چنین شرایطی، علاوه بر افزایش فشار اقتصادی، میتواند فرصت دسترسی برابر دانشآموزان به امکانات آموزشی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
کنترل هزینههای تولید و توزیع، حمایت از تولید داخلی، نظارت مؤثر بر بازار و فراهم کردن امکان دسترسی خانوادههای کمتوان اقتصادی به لوازم ضروری تحصیل، مجموعه اقداماتی است که میتواند از شدت این فشار بکاهد، در کنار آن مشارکت مدارس، خیران و نهادهای مردمی نیز میتواند بخشی از نیاز دانشآموزان کمبرخوردار را پوشش دهد.
مدیریت این بازار و حمایت هدفمند از خانوادهها، ضرورتی برای جلوگیری از عمیقتر شدن شکاف آموزشی و حفظ فرصتهای برابر تحصیلی است.
گزارش از: محمدرضا رشیدی، خبرنگار ایمنا
نظر شما