به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، سال ۲۰۲۶، برنامهریزی شهری بر پایه طبیعت، از پروژههای کوچک زیستمحیطی بهسوی رویکردی راهبردیتر برای توسعه شهرها در حال حرکت است. شهرها بهطور فزایندهای از درختان، تالابها، رودخانههای احیاشده، بامهای سبز و پارکها بهعنوان بخشی از زیرساختهای اساسی خود استفاده میکنند. نتایج پژوهشهای جدید نشان داده است که راهکارهای بر پایه طبیعت میتوانند خدمات گوناگونی برای زیستبومهای شهری فراهم کنند، هرچند کمبود فضا، مدیریت پراکنده و تأمین مالی همچنان از موانع مهم بهشمار میروند. تجربههای موفقترین شهرهای بر پایه طبیعت در سال ۲۰۲۶ نشان میدهد که برای تبدیلشدن به شهری بر پایه طبیعت، تنها الگوی مشخصی وجود ندارد، بلکه شهرهای موفق، راهکارهای بر پایه طبیعت را با توجه به شرایط اقلیمی، جغرافیا و مشکلات شهری خود ایجاد میکنند.
کپنهاگ؛ طراحی طبیعت بهعنوان زیرساخت
کپنهاگ، نمونهای عالی استفاده از طبیعت برای مقابله با بارشهای شدید و خطرات اقلیمی است. پایتخت دانمارک، پروژههای متعددی برای سازگاری با تغییرات اقلیمی ایجاد کرده است که شامل پارکها، خیابانها، مناطق مدیریت آب و زیرساختهای سبز میشوند. کپنهاگ بهجای آنکه تنها به سامانههای زهکشی زیرزمینی متکی باشد، چشماندازهایی را آزمایش کرده است که میتوانند هنگام بارشهای شدید، آب باران را بهطور موقت در خود نگه دارند و آن را به مسیرهای مناسب، هدایت کنند، بنابراین پارکها و فضاهای عمومی میتوانند دو کارکرد همزمان داشته باشند؛ در شرایط عادی، مکانهایی جذاب برای استفاده روزمره باشند و هنگام شرایط جوی شدید، به بخشی از سامانه مدیریت سیلاب شهر تبدیل شوند. نتایج پژوهشی که در سال ۲۰۲۶ منتشر شد، نشان میدهد که کپنهاگ باید از پروژههای جداگانه بر پایه طبیعت فراتر برود و آنها را به یک سامانه بزرگتر از زیرساختهای فضایی، متصل کند؛ سامانهای که بتواند همزمان با سیلاب و گرمای شهری، مقابله کند. این موضوع تحول مهمی در برنامهریزی شهری محسوب میشود. هدف از این کار، تنها ایجاد پروژههای سبز جداگانه نیست، بلکه برنامهریزان بهتدریج در حال اندیشیدن به زیرساختهای سبز و آبی، بهعنوان شبکهای بههمپیوسته در سراسر شهر هستند.
روتردام؛ تبدیل مشکلات آبی به فضاهای عمومی
روتردام با چالشی منحصربهفرد روبهروست. در واقع بخش بزرگی از این شهر در برابر آب، بسیار آسیبپذیر است. در نتیجه، مدیریت آب به بخش مرکزی راهبرد توسعه شهری آن تبدیل شده است. یکی از شناختهشدهترین نوآوریهای روتردام، میدان آب است. در شرایط عادی، این فضاها میتوانند بهعنوان مکانهای عمومی برای تفریح و فعالیتهای اجتماعی استفاده شوند، اما هنگام بارش شدید میتوانند بهطور موقت، آب را جمعآوری و ذخیره کنند. این رویکرد یک اصل مهم در طراحی شهری بر پایه طبیعت را نشان میدهد؛ اینکه زیرساختها همیشه نباید زیر زمین پنهان باشند و مدیریت آب میتواند آشکار و جذاب باشد، بنابراین تجربه روتردام نشان میدهد که برنامهریزی موفق بر پایه طبیعت، به چیزی فراتر از ایدههای زیستمحیطی خوب نیاز دارد. شهرها باید مشخص کنند که این ایدهها کجا میتوانند بیشترین تأثیر عملی را داشته باشند.
مدلین؛ استفاده از مسیرهای سبز برای مقابله با گرما
شهر مدلین در کلمبیا، به نمونهای مهم برای استفاده از پوشش گیاهی جهت بهبود محیط شهری تبدیل شده است. این شهر با کاشت درختان و گیاهان در امتداد جادهها و فضاهای عمومی، شبکهای از مسیرهای سبز ایجاد کرده است. این مسیرها، سایه ایجاد میکنند، ظاهر خیابانها را بهبود میبخشند و میان مناطق سبز، ارتباط برقرار میکنند. آنها میتوانند به خنکشدن محیط و افزایش تنوع زیستی کمک کنند. راهکار مدلین از این جهت اهمیت ویژهای دارد که نشان میدهد اقدامات ساده همچون کاشت و بههمپیوسته کردن پوشش گیاهی میتوانند به بخشی از یک راهبرد گستردهتر برای مقابله با تغییرات اقلیمی تبدیل شوند. پژوهشهای جدید نشان میدهند که پوشش گیاهی شهری میتواند به کاهش میزان قرارگیری افراد در معرض گرما، کمک کند، اما همزمان تأکید میکنند که این مزایا باید به مناطقی برسد که در برابر گرمای شدید، آسیبپذیرتر هستند و جمعیتهای آسیبپذیر در آنها زندگی میکنند، بنابراین درس مدلین تنها این نیست که «درختان بیشتری بکارید»، بلکه این است که درختان را بهصورت راهبردی بکارید و آنها را به شبکه گستردهتری در سراسر شهر متصل کنید.
پاریس؛ وارد کردن طبیعت به مناطق متراکم شهری
پاریس چالش متفاوتی را نشان میدهد؛ اینکه چگونه میتوان طبیعت شهری را در یک شهر تاریخی و متراکم، توسعه داد. آن هم شهری که فضای در دسترس در آن بسیار محدود است. این شهر در حال افزایش پوشش گیاهی در خیابانها و فضاهای عمومی است و همزمان مناطقی را که بهطور سنتی تحت سلطه خودروها بودهاند، بازطراحی میکند. حیاط مدارس پاریس نیز به فرصتی مهم برای سبزتر کردن محیط، تبدیل شدهاند و فضاهایی طبیعیتر و خنکتر برای کودکان ایجاد میکنند. پاریس به یکی از مراکز مهم بینالمللی برای پژوهش و گفتوگوهای سیاستگذاری درباره راهکارهای بر پایه طبیعت تبدیل شده است. از تاریخ دوم تا ششم نوامبر ۲۰۲۶، کنگره بینالمللی راهکارهای بر پایه طبیعت و جشنواره مرتبط با شهرها در پاریس برگزار خواهد شد و پژوهشگران، سیاستگذاران و مسئولان محلی گرد هم خواهند آمد تا درباره نقش راهکارهای بر پایه طبیعت در ایجاد آیندهای تابآور برای شهرها گفتوگو کنند. پاریس یک اصل مهم را برای دیگر شهرهای بزرگ نشان میدهد. برنامهریزی بر پایه طبیعت به زمینهای وسیع توسعهنیافته نیاز ندارد، بنابراین اقدامات کوچک که در سراسر یک شهر متراکم پراکنده شدهاند، میتوانند شبکهای قابل توجه از طبیعت شهری ایجاد کنند.
نظر شما