به گزارش خبرگزاری ایمنا، استانهای مرزی ایران به دلیل برخورداری از مرزهای زمینی و دریایی با کشورهای همسایه، ظرفیت قابل توجهی برای توسعه تجارت و فعالیتهای اقتصادی دارند؛ ظرفیتی که تنها به صادرات و واردات در مقیاس کلان محدود نمیشود و بازارچههای مرزی نیز میتوانند بخشی از این زنجیره اقتصادی را شکل دهند.
بازارچههای مرزی با فراهمکردن امکان مبادله کالا در مقیاس محلی، زمینهای برای فعالیت بازرگانان خرد، تولیدکنندگان، کشاورزان، صنعتگران و صاحبان مشاغل خدماتی فراهم میکنند. این مراکز در صورت برخورداری از زیرساخت مناسب و سازوکارهای شفاف تجاری، میتوانند به افزایش گردش مالی در مناطق مرزی و تقویت معیشت خانوارهای ساکن این مناطق کمک کنند.
یکی از مهمترین کارکردهای بازارچههای مرزی، ایجاد فرصتهای شغلی مستقیم و غیرمستقیم است. فعالیت این بازارچهها علاوه بر اشتغال فعالان تجاری، مشاغلی همچون حملونقل، انبارداری، بستهبندی، خدمات، اقامت و خردهفروشی را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. به همین دلیل رونق یک بازارچه میتواند آثار اقتصادی آن را به محدوده پیرامونی نیز منتقل کند.
از سوی دیگر، بازارچههای مرزی میتوانند مسیر ورود محصولات تولیدی استانها به بازار کشورهای همسایه باشند. محصولات کشاورزی، صنایعدستی، مواد غذایی و برخی کالاهای تولیدی محلی، در صورت برخورداری از کیفیت، بستهبندی و استانداردهای لازم، ظرفیت حضور در بازارهای منطقهای را دارند. توسعه این مسیر میتواند به جای خامفروشی، زمینه ایجاد ارزش افزوده و تقویت زنجیره تولید را فراهم کند.
ظرفیت مغفول استانهای مرزی
توسعه اقتصادی مناطق مرزی زمانی محقق میشود که مرز از یک نقطه عبور کالا و مسافر به یک کانون فعالیت اقتصادی پایدار تبدیل شود. بازارچهها در این میان میتوانند نقش واسط میان تولید محلی و بازار منطقهای را ایفا کنند؛ البته به شرط آنکه فعالیت آنها به شکل هدفمند ساماندهی شود.
نبود زیرساختهای مناسب، مشکلات حملونقل، فرآیندهای اداری طولانی، محدودیتهای تجاری و نبود ثبات در مقررات از جمله عواملی است که میتواند ظرفیت بازارچههای مرزی را کاهش دهد. از این رو، صرف ایجاد بازارچه به معنای رونق اقتصادی نیست و توسعه این مراکز نیازمند برنامهریزی برای زیرساخت، تسهیل تجارت و حمایت از فعالان اقتصادی است.
استانهایی مانند آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، ایلام، خوزستان، سیستانوبلوچستان، خراسان جنوبی، خراسان رضوی، گلستان و استانهای شمالی کشور، هر یک متناسب با موقعیت جغرافیایی و کشورهای همجوار خود از ظرفیتهای متفاوتی برای توسعه تجارت مرزی برخوردارند.
در این میان، تقویت بازارچههای محلی میتواند به توزیع عادلانهتر منافع تجارت مرزی کمک کند؛ زیرا بخشی از فعالیت اقتصادی را از مراکز بزرگ تجاری به شهرها و روستاهای مرزی منتقل میکند و به ساکنان این مناطق امکان میدهد سهم بیشتری از گردش اقتصادی ناشی از موقعیت جغرافیایی خود داشته باشند.
در نهایت، بازارچههای مرزی زمانی میتوانند به یک پیشران واقعی برای اقتصاد استانها تبدیل شوند که تولید محلی، تجارت مرزی و بازار کشورهای همسایه در یک زنجیره واحد قرار گیرند. در چنین شرایطی، مرز نه محدودیتی برای توسعه، بلکه فرصتی برای ایجاد اشتغال، افزایش درآمد و تقویت اقتصاد محلی خواهد بود.
نظر شما