به گزارش خبرگزاری ایمنا، پژوهشگران دانشکده پزشکی آیکان در مونتساینای سازوکاری مولکولی را شناسایی کردهاند که توانایی نورونهای آسیبدیده برای بازسازی آکسونها را محدود میکند. نتایج این پژوهش که در مجله Nature منتشر شده است، نشان میدهد مهار پروتئینی موسوم به «گیرنده هیدروکربن آروماتیک» یا AHR میتواند به بازسازی اعصاب و بهبود عملکرد پس از آسیب اعصاب محیطی یا نخاع کمک کند.
آکسونها رشتههای بلند سلولهای عصبی هستند که پیامهای عصبی را در سراسر دستگاه عصبی مرکزی و محیطی منتقل میکنند. زمانی که این رشتهها آسیب میبینند یا قطع میشوند، توانایی نورونها برای ایجاد دوباره این ارتباطات نقش مهمی در میزان بهبودی دارد؛ با این حال، نورونهای بالغ پستانداران ظرفیت محدودی برای بازسازی آکسونها دارند.
پژوهشگران دریافتند فعال بودن مسیر AHR، رشد آکسونها را سرکوب میکند. زمانی که این پروتئین از نورونها حذف شد یا فعالیت آن با دارو مهار شد، رشتههای عصبی آسیبدیده توانستند با موفقیت بیشتری رشد کنند. در مدلهای موشی مبتلا به آسیب اعصاب محیطی و آسیب نخاعی نیز مهار AHR با بهبود حرکت و حس همراه بود.
«هونگیان زو»، استاد جراحی مغز و اعصاب و علوم اعصاب در دانشکده پزشکی آیکان اظهار کرد: نورونها پس از آسیب باید هم با استرس سلولی مقابله کنند و هم برای بازسازی آکسونهای خود تلاش کنند. به گفته او، AHR مانند ترمزی عمل میکند که نورونها را به سمت مدیریت استرس، به جای بازسازی ارتباطات آسیبدیده، سوق میدهد.
آزمایشهای بیشتر نشان داد AHR پس از آسیب، از فرایند «همایستایی پروتئینی» یا پروتئوستاز حمایت میکند؛ سازوکاری که به سلولها کمک میکند کیفیت پروتئینهای خود را حفظ کرده و در برابر استرس سلولی دوام بیاورند.
با این حال، همین فرایند میتواند تولید پروتئینهای جدید موردنیاز برای بازسازی آکسونها را محدود کند. در غیاب AHR، نورونها تولید پروتئینهای جدید را افزایش داده و مسیرهای زیستی مرتبط با رشد و بازسازی آکسون را فعال میکنند. پژوهشگران دریافتند این تغییر همچنین به عامل دیگری به نام HIF-1α وابسته است؛ پروتئینی که در تنظیم ژنهای مرتبط با سوختوساز سلولی و ترمیم بافت نقش دارد.
زو با اشاره به این یافته تصریح کرد که نورونها از AHR برای ایجاد تعادل میان بقا و بازسازی استفاده میکنند و با برداشتن این ترمز میتوان نورونها را به سمت فرایند ترمیم هدایت کرد.
AHR پیشتر به دلیل توانایی خود در شناسایی سموم و آلایندههای محیطی شناخته میشد؛ موادی که در علوم زیستی «زنوبیوتیک» نام دارند. یافته جدید نشان میدهد نقش این پروتئین به شناسایی عوامل محیطی محدود نیست و درون نورونها نیز میتواند پاسخ سلول به محیط را به فرایندهای تعیینکننده توانایی بازسازی آکسونها مرتبط کند.
از آنجا که برخی داروهای مهارکننده AHR برای بیماریهای دیگر در حال آزمایشهای بالینی هستند، این یافته میتواند در آینده زمینه بررسی چنین داروهایی برای آسیب اعصاب محیطی و نخاعی را فراهم کند.
با این حال، پژوهش در مرحله ابتدایی قرار دارد و هنوز برای استفاده درمانی در انسان به مطالعات بیشتری نیاز است. پژوهشگران در مراحل بعدی اثربخشی مهارکنندههای AHR را در انواع مختلف آسیب عصبی، زمان و دوز مناسب درمان و همچنین تأثیر مهار این پروتئین بر سایر سلولهای دخیل در پاسخ به آسیب بررسی خواهند کرد.
نظر شما