حلیا خادم در گفتوگو با خبرنگار فرهنگ ایمنا با بیان اینکه این نمایش اقتباسی آزاد از نمایشنامه تانگو نوشته اسلاومیر مروژک است، اظهار کرد: زمانی که برای نخستین بار متن تانگو را خواندم، دغدغههای مطرحشده در آن برایم بسیار جذاب بود و شخصیتهایی که در یک خانه حضور داشتند و اتفاقاتی که برای آنها رخ میداد، توجه مرا جلب کرد.
وی افزود: در ابتدا تصمیم داشتم متن تانگو را اجرا کنم و تنها تغییراتی در بخشهایی از آن ایجاد شود، اما زمانی که نگارش متن را آغاز کردیم، جلسات متعددی با بهنام ترابی، نویسنده اثر، برگزار شد و در نهایت متن خوی حیوانی به یک اقتباس آزاد از تانگو تبدیل شد.
کارگردان نمایش خوی حیوانی ادامه داد: در روند نگارش، اتفاقات مختلفی به متن اضافه شد و بازی در بازیها و سوئیچهای شخصیتی شکل گرفت. در بخشی از نمایش از تردیدهای آرتور به تردیدهای هملت میرسیم و دروازه تاریخ نیز باز میشود و شخصیتهایی مانند استالین را میبینیم. حتی مسیح نیز روی صحنه حضور پیدا میکند و مجموعه این سوئیچها برای من بسیار جذاب بود.
وی تصریح کرد: دغدغهای که در متن تانگو برای من جذاب بود، در خوی حیوانی نیز باقی ماند و از جایی به بعد، خانه دیگر فقط یک خانه نبود و برای من به استعارهای از جامعه تبدیل شد.
خادم: متن نهایی همان چیزی است که در ذهن من بود
کارگردان نمایش خوی حیوانی درباره میزان انطباق متن نهایی با ایده اولیه خود اظهار داشت: چیزی که نویسنده برای من نوشته، همان چیزی است که در ذهن خودم بود. در بسیاری از بخشها با یکدیگر ایدهپردازی میکردیم و درباره مسیر متن صحبت میکردیم و در نهایت خروجیای که امروز روی صحنه است، همان چیزی است که من میخواستم.
وی درباره دشواری اجرای این اثر در سالن کوچک گفت: متن از ابتدا برای من چالشبرانگیز بود و هنوز هم این چالش ادامه دارد. سوئیچهایی که در نمایش اتفاق میافتد و فضاسازی و تفکیک این بخشها در یک سالن کوچک، کار دشواری است. حتی امشب که برای نخستین بار نمایش روی صحنه رفت، همچنان به این فکر میکنم که چگونه میتوان برخی بخشها را بهتر تفکیک کرد.
خادم با اشاره به هدف خود از اجرای این نمایش بیان کرد: هدف اصلی من این بود که وقتی نورهای صحنه خاموش میشود، اثر تمام نشود و مخاطب زمانی که از سالن خارج میشود، تازه با ادامه اثر در ذهن خودش مواجه شود.
وی افزود: اگر حتی یک ثانیه یکی از مخاطبان در شب به یکی از صحنههای این نمایش فکر کند، به نظرم کار خودش را کرده است. برای من بسیار جذاب است که اثر بعد از خاموشی صحنه در ذهن مخاطب ادامه پیدا کند و امیدوارم در این زمینه موفق شده باشیم.
خادم: قضاوت درباره ارتباط نمایش با جامعه را به مخاطب میسپارم
کارگردان خوی حیوانی درباره ارتباط این نمایش با مسائل امروز جامعه ایران گفت: ترجیح میدهم قضاوت درباره این موضوع را به مخاطبانی بسپارم که نمایش را میبینند. از ابتدا نیز گفتم شاید آنچه در نمایش میبینید برای برخی از مخاطبان دور باشد و شاید برخی دیگر احساس کنند که بسیار به آنها نزدیک است.
وی ادامه داد: نمیدانم مخاطبان تا چه اندازه این اثر را مربوط به خودشان میدانند یا تا چه اندازه آن را دور از خود احساس میکنند و ترجیح میدهم درباره این موضوع پاسخ مشخصی ندهم و قضاوت را به تماشاگران بسپارم.
یک سال تمرین برای اجرای «خوی حیوانی»
خادم درباره روند شکلگیری گروه بازیگران این نمایش گفت: برای خوی حیوانی حدود یک سال تمرین کردیم و این مسیر فراز و فرودهای زیادی داشت. البته قصد گلایه از هیچکس را ندارم، چراکه مهمترین اتفاق این است که نمایش امروز روی صحنه رفته است.
وی افزود: ترکیب بازیگران چند بار تغییر کرد و حتی بازیگر نقش اصلی نیز از گروه جدا شد. با این حال ترجیح میدهم درباره این اتفاقات صحبت نکنم، چون اتفاقی که باید میافتاد، افتاده است.
این کارگردان ادامه داد: همه بازیگران نمایش از دوستان من هستند و تقریباً از صفر تا صد گروه بازیگران افرادی هستند که پیش از این نیز با آنها کار کردهام. میان ما یک رفاقت چندساله شکل گرفته و من اعتماد کاملی به آنها داشتم. زمانی که هر نقش را به یکی از بازیگران سپردم، او را در همان نقش میدیدم و باور داشتم که میتواند به شخصیت مورد نظر برسد.
کار با دوستان هم لذت دارد و هم چالش
خادم درباره استفاده از دوستانش در گروه بازیگران اظهار داشت: بچهها واقعاً درجه یک هستند و با وجود تمام اتفاقاتی که در طول مسیر رخ داد، همچنان پای کار و گروه ماندند. قطعاً کار کردن با دوستان لذتهای خودش را دارد، اما در عین حال چالشهای خاص خود را نیز برای کارگردان به همراه دارد و محدودیتهایی نیز ایجاد میکند.
وی درباره وضعیت حضور تماشاگران در سالنهای تئاتر گفت: مدتی بود که تماشاگر بسیار ضعیفی به تئاتر میآمد و به نوعی مخاطب با تئاتر قهر کرده بود، اما در روزهای اخیر شرایط بهتر شده است.
خادم ادامه داد: بازبینی نمایش ما ۱۸ دی انجام شد و قرار بود اجرا از ۲۵ دی آغاز شود، اما مجموعهای از اتفاقات عمومی رخ داد که ما نیز از آنها مستثنا نبودیم و بر روند اجرا تأثیر گذاشت.
وی افزود: با این حال، استقبالی که طی چند روز اخیر از نمایش شده، برای ما جذاب بوده است و امیدوارم این وضعیت ادامه پیدا کند.
امیدوارم تئاتر به یک ضرورت تبدیل شود
کارگردان خوی حیوانی با اشاره به شرایط تئاتر در ایران تصریح کرد: هر اتفاقی که در جامعه رخ میدهد، معمولاً نخستین چیزی که با آن قهر میکنیم یا از آن فاصله میگیریم، تئاتر است. امیدوارم به سمتی برویم که تئاتر برای مردم به یک ضرورت تبدیل شود؛ چیزی شبیه نان.
وی خاطرنشان کرد: امیدوارم مخاطبان تئاتر به این هنر باور داشته باشند و حضور تماشاگر در سالنها دوباره به یک اتفاق جدی و ضروری تبدیل شود.
خادم: هنر در هر شرایطی نفس میکشد
خادم در پایان درباره نقش هنر و روشن ماندن چراغ سالنهای تئاتر در شرایط دشوار جامعه گفت: من معتقدم هر اتفاقی که بیفتد، هنر همچنان نفس میکشد و نمیتوان جلوی آن را گرفت. هنر با حضور تماشاگرش زنده است.
وی افزود: امیدوارم هنر همچنان زنده بماند و همانطور که اشاره کردید، بتواند در جامعه نقش خود را ایفا کند و حتی التیامبخش باشد.
شناسنامه نمایش «خوی حیوانی»
نمایش خوی حیوانی به نویسندگی بهنام ترابی با اقتباسی از نمایشنامه ماندگار تانگو اثر اسلاومیر مروژک و به کارگردانی و تهیهکنندگی هلیا خادم از پنجشنبه اول مردادماه در سالن استاد جمیله شیخی تالار محراب روی صحنه رفته است. این نمایش که نخستین تجربه کارگردانی و تهیهکنندگی هلیا خادم به شمار میرود، در روزهای ابتدایی اجرا با استقبال مخاطبان و تکمیل ظرفیت سالن همراه شده است.
عوامل:
مدیر پروژه: اسدالله عسگری خادم
مجری طرح و طراح پوستر: محمد لهاک
گروه کارگردانی: ایمان مهرعلی، عماد تدوینی
برنامهریز: ایمان مهرعلی
طراح دکور: علی اعتمادی
طراح موسیقی و نوازنده ویولن: ترانه راوشی
اتاق فرمان: پوریا سالخورده
عکاس: نسیم حسینی
امور رسانه و اطلاعرسانی: احمدرضا حجارزاده
نریشن: علی توانگری
بازیگران به ترتیب ورود:
امیرعباس حیدری، هنگامه معلم، تانیا بیات، صادق فخاری، عماد تدوینی و ملیکا حیدری
درباره نمایش:
خوی حیوانی با اقتباس آزاد از نمایشنامه تانگو، نگاهی فلسفی و اجتماعی به مفاهیمی همچون قدرت، آزادی، ایمان، ایدئولوژی، نظم، فروپاشی ارزشها و مناسبات انسانی دارد. نمایش با زبانی استعاری و فضایی نمادین، نسبت میان قدرت و انسان را در قالب یک خانواده روایت میکند و مخاطب را با پرسشهایی درباره اختیار، سلطه، اخلاق و مسئولیت فردی مواجه میسازد.
خلاصه داستان:
خوی حیوانی روایت مردی است که برای حفظ نظم و باورهای خود، اعضای خانوادهاش را در خانهای زندانی میکند؛ خانهای که تنها یک مکان نیست و به استعارهای از جامعه و ساختار قدرت تبدیل میشود؛ جایی که مناسبات انسانی، ایمان، ایدئولوژی، ترس، آزادی و میل به سلطه، سرنوشت شخصیتها را رقم میزنند.
نظر شما