صالح محمدی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا در گیلان با اشاره به اثرات تغییر اقلیم بر بخش کشاورزی استان اظهار کرد: تغییر اقلیم در استان گیلان با افزایش دما، تغییر الگوی بارش، وقوع سیلابهای شدید، خشکسالیهای مقطعی، افزایش رطوبت و نوسانات سطح آب دریای خزر میتواند بر تمام بخشهای کشاورزی اثرگذار باشد و حوزههای زراعت، باغبانی، دامداری، مرغداری و شیلات را تحت تأثیر قرار دهد.
وی با بیان اینکه مهمترین محصول زراعی گیلان برنج است، افزود: افزایش دمای هوا موجب کوتاهتر شدن دوره رشد برنج میشود و افزایش دمای شب نیز با افزایش تنفس گیاه، وزن دانه را کاهش میدهد، همچنین کاهش منابع آب در زمان نشاکاری و خوشهدهی، خسارتهایی همچون توسعه علفهای هرز، نیاز به واکاری، افزایش مصرف سم و کود و در نهایت افزایش هزینههای تولید را به همراه دارد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان خاطرنشان کرد: افزایش خسارت آفات و بیماریهایی همچون کرم ساقهخوار و بلاست، افزایش خطر ورس یا خوابیدگی بوتهها در اثر بارندگیهای شدید، کاهش عملکرد و افت کیفیت دانه و افزایش نیاز آبی به دلیل رشد تبخیر و تعرق، از دیگر پیامدهای تغییر اقلیم در زراعت برنج است. سایر محصولات زراعی، سبزی و صیفی نیز با تنش گرمایی، کمآبی و افزایش خسارت آفات روبهرو هستند.
محمدی با اشاره به تأثیر تغییر اقلیم بر باغبانی خاطرنشان کرد: محصولات مهمی همچون کیوی، چای، فندق، زیتون و مرکبات نیز تحت تأثیر این پدیده قرار گرفتهاند، بهگونهای که کاهش ساعات سرمای مورد نیاز درختان، ریزش گل و میوه بر اثر گرما، آفتابسوختگی میوهها، افزایش بیماریهای قارچی ناشی از رطوبت بالا، کاهش کیفیت و ماندگاری محصول، خسارت ناشی از بارشهای سیلآسا و تگرگ، همچنین گسترش آفات مهاجم و گونههای جدید و نوظهور از مهمترین پیامدهای آن بهشمار میرود.
وی با اشاره به اثرات تغییر اقلیم در دامداری گفت: تنش گرمایی دام، کاهش مصرف خوراک، افت تولید شیر، کاهش رشد دامهای پرواری، افزایش بیماریهای انگلی و عفونی، افزایش هزینه تأمین علوفه به دلیل کاهش تولید مراتع و کاهش باروری دامها از مهمترین چالشهای این بخش است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان درباره صنعت مرغداری افزود: تنش گرمایی در واحدهای پرورش مرغ گوشتی و تخمگذار، افزایش تلفات در دورههای گرمای شدید، کاهش تولید تخممرغ، افت ضریب تبدیل غذایی، افزایش مصرف انرژی برای تهویه و سرمایش و افزایش احتمال شیوع بیماریها از آثار مهم تغییر اقلیم در این بخش محسوب میشود.
محمدی با اشاره به جایگاه مهم استان در تولید آبزیان اظهار کرد: گیلان یکی از مهمترین مراکز تولید ماهیان گرمابی، سردآبی و آبزیان دریای خزر است و افزایش دمای آب استخرها، کاهش اکسیژن محلول، افزایش بیماریهای آبزیان، تغییر زمان تکثیر ماهیان، کاهش ذخایر آبزیان دریای خزر، تغییر پراکنش گونههای اقتصادی و افزایش خسارت سیلاب به مزارع پرورش ماهی از مهمترین آثار تغییر اقلیم در حوزه شیلات و آبزیپروری است.
وی با اشاره به دیگر پیامدهای این پدیده در بخش زراعت افزود: کاهش عملکرد در مرحله گلدهی بر اثر تنش گرمایی، کاهش پنجهزنی در شرایط تنش آبی اولیه، افزایش درصد پوکی دانه و افت کیفیت محصول از مهمترین اثرات مستقیم تغییر اقلیم بر تولید محصولات زراعی است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان ادامه داد: تغییر اقلیم منابع آب کشاورزی را نیز با چالش روبهرو کرده و موجب کاهش پایداری آببندانها و انهار سنتی، افزایش رقابت برای مصرف آب میان بخش کشاورزی و سایر بخشها و کاهش کارایی شبکههای آبیاری سطحی شده است.
محمدی با اشاره به اثرات بیولوژیک تغییر اقلیم افزود: افزایش چرخه زندگی آفات بهویژه کرم ساقهخوار، افزایش شدت بیماریهای قارچی در شرایط رطوبت بالا و گسترش آفات ثانویه در شرایط تنش گیاه از دیگر پیامدهای مهم این پدیده است.
وی درباره اثرات زیستمحیطی خاطرنشان کرد: افزایش احتمال شوری خاک در نواحی ساحلی تحت تأثیر دریای خزر، کاهش مواد آلی خاک در اثر مدیریت نامناسب و تنشهای آبی و افزایش فرسایش خاک در رخدادهای بارشی شدید از دیگر پیامدهای تغییر اقلیم در استان است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان با اشاره به پیامدهای اقتصادی و اجتماعی تغییر اقلیم تصریح کرد: کاهش بهرهوری تولید و افزایش هزینه تمامشده محصولات، افزایش ریسک درآمدی کشاورزان، افزایش وابستگی به حمایتهای دولتی، تهدید پایداری معیشت روستایی، افزایش مهاجرت نیروی کار کشاورزی در بلندمدت، کاهش درآمد کشاورزان، افزایش هزینه تولید، کاهش امنیت غذایی، افزایش نوسان قیمت محصولات، کاهش بهرهوری منابع آب، افزایش ریسک سرمایهگذاری در کشاورزی، مهاجرت روستاییان، کاهش اشتغال در بخش کشاورزی و تغییر کاربری اراضی از مهمترین تبعات اقتصادی و اجتماعی تغییر اقلیم در گیلان بهشمار میرود.
راهکارهای جهاد کشاورزی برای سازگاری با تغییر اقلیم
محمدی با اشاره به ضرورت برنامهریزی برای کاهش آثار تغییر اقلیم در بخش کشاورزی گفت: با توجه به شرایط استان گیلان، سازمان جهاد کشاورزی برنامه جامع سازگاری با تغییر اقلیم را تدوین کرده است که مجموعهای از اقدامات کوتاهمدت و بلندمدت را در بر میگیرد.
وی مدیریت منابع آب را نخستین محور این برنامه دانست و تصریح کرد: تهیه نقشه پهنهبندی تنش آبی و مناطق پرخطر، پایش مستمر کیفیت و کمیت آبهای کشاورزی، توسعه سامانههای آبیاری مناسب در باغها و محصولات مختلف، لایروبی و بهسازی آببندانها و کانالهای آبیاری و استفاده از سامانههای هوشمند مدیریت آبیاری مبتنی بر دادههای هواشناسی از مهمترین برنامههای این حوزه است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان با اشاره به راهکارهای بخش زراعت اظهار کرد: معرفی ارقام برنج مقاوم به گرما، کمآبی و بیماریها، اصلاح تقویم کشت بر اساس پیشبینیهای اقلیمی، توسعه کشاورزی حفاظتی، افزایش ماده آلی خاک، کاهش مصرف بیرویه کود و سم و اجرای مدیریت تلفیقی آفات از مهمترین اقدامات پیشبینیشده در این بخش است.
محمدی درباره بخش باغبانی افزود: توسعه ارقام مقاوم به تنشهای اقلیمی، اجرای سامانههای ضدتگرگ و سایهبان در باغهای حساس، بهبود زهکشی باغها برای مقابله با بارندگیهای شدید، توسعه آبیاری قطرهای و مدیریت دقیق تغذیه گیاه از جمله برنامههای سازگاری در این بخش به شمار میرود.
وی با اشاره به حوزه دام و طیور خاطرنشان کرد: استانداردسازی سامانههای تهویه و خنکسازی دامداریها و مرغداریها، اصلاح جیره غذایی دام در دورههای تنش گرمایی، تقویت مراقبتهای بهداشتی و واکسیناسیون و توسعه کشت علوفههای مقاوم به خشکی از مهمترین اقدامات پیشنهادی در این بخش است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان درباره شیلات و آبزیپروری تصریح کرد: پایش مستمر کیفیت آب استخرهای پرورش ماهی، استفاده از تجهیزات هوادهی در زمان افزایش دمای آب، انتخاب گونههای مقاومتر به تغییرات دمایی و ایجاد سامانه هشدار سریع برای سیلاب و کمبود اکسیژن از جمله راهکارهای مهم در این حوزه محسوب میشود.
وی توسعه فناوری را از دیگر محورهای برنامه سازگاری دانست و گفت: ایجاد سامانه پایش تغییر اقلیم و کشاورزی در سطح استان، استفاده از تصاویر ماهوارهای، پهپادها و سامانههای اطلاعات جغرافیایی برای پایش مزارع و طراحی داشبوردهای مدیریتی بهمنظور تصمیمگیری دقیقتر مدیران در دستور کار قرار دارد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان گیلان با تأکید بر اهمیت آموزش و ترویج عنوان کرد: آموزش مستمر کارشناسان و بهرهبرداران درباره راهکارهای سازگاری با تغییر اقلیم، ایجاد مزارع الگویی در شهرستانهای مختلف و تولید بستههای آموزشی و محتوای چندرسانهای از برنامههای مهم این حوزه است.
محمدی با اشاره به ضرورت حمایتهای سیاستی و مالی اظهار کرد: تدوین برنامه استانی سازگاری بخش کشاورزی با تغییر اقلیم، توسعه بیمه محصولات کشاورزی، حمایت مالی از اجرای فناوریهای سازگار با اقلیم و جذب اعتبارات ملی و بینالمللی مرتبط با تغییر اقلیم از مهمترین اقداماتی است که میتواند تابآوری بخش کشاورزی گیلان را در برابر پیامدهای این پدیده افزایش دهد.
نظر شما