به گزارش خبرگزاری ایمنا، پژوهش جدیدی نشان میدهد برخی از آبخوانهای مهم برزیل که در زیر مناطق گسترده کشاورزی این کشور قرار دارند، با کاهش ذخایر روبهرو شدهاند و میزان آبی که از بارشها دوباره وارد آنها میشود، برای جبران برداشتها کافی نیست. این وضعیت میتواند پیامدهایی فراتر از مرزهای برزیل داشته باشد، زیرا این کشور یکی از تولیدکنندگان و صادرکنندگان مهم محصولات کشاورزی جهان است.
بر اساس این پژوهش، تغییرات اقلیمی و فعالیتهای انسانی هر دو در کاهش ذخایر آب زیرزمینی برزیل نقش دارند. کاهش منابع زیرزمینی در مناطق کشاورزی به معنای افزایش فشار بر منابع آب مورد استفاده برای آبیاری و در نتیجه افزایش آسیبپذیری تولید محصولات در دورههای خشکسالی است.
اهمیت آبخوانها در این است که همچون مخازن طبیعی زیرزمینی، آب را در دورههای پربارش ذخیره و در زمان کمبارشی در اختیار رودخانهها، چاهها و کشاورزی قرار میدهند. اگر برداشت آب برای مدت طولانی از میزان تغذیه طبیعی این ذخایر بیشتر باشد، بازگشت آنها به وضعیت اولیه میتواند بسیار دشوار و زمانبر شود.
پژوهشگران هشدار میدهند اگر کاهش ذخایر آب زیرزمینی به یک روند پایدار تبدیل شود، برزیل ممکن است با تصمیمهای دشواری درباره تخصیص آب میان کشاورزی، مصرف انسانی و سایر بخشها روبهرو شود. چنین شرایطی در نهایت میتواند تولید محصولات کشاورزی و صادرات غذایی برزیل را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
نتایج این مطالعه نشان میدهد مسئله آب زیرزمینی دیگر صرفا یک چالش محلی نیست و تغییر در منابع آبی مناطق کشاورزی برزیل میتواند به دلیل نقش این کشور در بازار جهانی غذا، پیامدهای گستردهتری ایجاد کند.
البته باید دقیق دانست که خشکشدن آبخوانهای برزیل بهطور مستقیم به معنای خشکشدن جنگلهای آمازون نیست؛ ارتباط اصلی، فشار بر چرخه آب و منابع زیرزمینی است. اگر برداشت آب از آبخوانها در مناطق کشاورزی افزایش و تغذیه طبیعی آنها کاهش پیدا کند، وابستگی به بارش بیشتر میشود و در دورههای خشکسالی، هم کشاورزی و هم پوشش گیاهی آسیبپذیرتر خواهند شد؛ این مسئله در شرایطی اهمیت بیشتری دارد که آمازون نیز با افزایش دما، خشکسالیهای شدیدتر و تغییر الگوی بارش روبهرو است.
از سوی دیگر، جنگل آمازون فقط یک زیستبوم محلی نیست و نقش مهمی در چرخه رطوبت و انتقال آب در آمریکای جنوبی دارد. کاهش پوشش جنگلی میتواند تبخیر و تعرق و در نتیجه بازگشت رطوبت به جو را کاهش دهد و الگوی بارش را در بخشهایی از برزیل و مناطق پیرامونی تغییر دهد، بنابراین اگر کاهش تغذیه آبخوانها با تخریب جنگلها و تشدید خشکسالی همزمان شود، خطر شکلگیری یک چرخه منفی افزایش پیدا میکند: خشکسالی بیشتر، آب زیرزمینی کمتر، فشار بیشتر بر کشاورزی و افزایش فشار بر جنگل آمازون. با این حال برای نسبتدادن مستقیم کاهش آبخوانها به تغییرات آمازون، شواهد پژوهشی بیشتری لازم است.
نظر شما