به گزارش خبرگزاری ایمنا، مناسبتهای مذهبی بزرگ، فقط یک رویداد در تقویم نیستند؛ گاهی شهرها را به صحنهای بزرگ از همدلی، میزبانی و خدمت تبدیل میکنند. در چنین روزهایی، میلیونها نفر از نقاط مختلف کشور راهی شهرهای زیارتی و مذهبی میشوند و در کنار آیینهای معنوی، مجموعهای گسترده از نیازهای شهری نیز شکل میگیرد؛ از حملونقل و اسکان گرفته تا نظافت، ایمنی، امدادرسانی، مدیریت ترافیک، تأمین خدمات عمومی و ساماندهی فضاهای شهری. در واقع، کیفیت میزبانی یک شهر در چنین مناسبتهایی، حاصل عملکرد یک دستگاه یا یک مجموعه خاص نیست، بلکه نتیجه هماهنگی شبکهای از مدیریت شهری، دستگاههای اجرایی، نیروهای خدماتی و البته مردم و گروههای مردمی است.
در روزهای پایانی ماه صفر و همزمان با سالروز رحلت پیامبر اکرم(ص) و شهادت امام حسن مجتبی(ع) و امام رضا(ع)، شهرهای مختلف ایران بار دیگر خود را برای میزبانی از زائران و عزادارانی آماده میکنند که از مسیرهای مختلف به سوی مقاصد زیارتی حرکت میکنند. در این میان، مشهد بهعنوان مقصد اصلی این سفرها، تصویری گسترده از آمادگی یک شهر برای پذیرش جمعیت میلیونی ارائه میدهد؛ از تعریف صدها ردیف خدمت در شهرداری و تقویت ناوگان حملونقل تا آمادهسازی ظرفیتهای اسکان، افزایش خدمات نظافت و پاکیزگی و استقرار نیروهای خدماتی در مسیرهای تردد زائران، اما روایت میزبانی در این ایام تنها به مشهد محدود نمیشود.
شهرهای مختلف در مسیرهای منتهی به مراکز زیارتی نیز به تناسب موقعیت خود، بخشی از بار این سفر بزرگ را بر دوش میکشند؛ برخی شهرها محل عبور زائران هستند، برخی نقطه توقف و استراحت و برخی نیز با ایجاد ظرفیتهای اسکان، خدمات شهری و پشتیبانی، خود را برای موج ورود و بازگشت مسافران آماده میکنند.
در چنین شرایطی، شهر دیگر فقط مقصد سفر نیست، بلکه از نخستین خیابان ورودی تا آخرین ایستگاه خروج، بخشی از تجربه زائر را شکل میدهد؛ در این میان، پشت صحنه این میزبانی، چهرههایی کمتر دیدهشده نیز حضور دارند، پاکبانانی که از نخستین ساعات روز در مسیرهای پرتردد حاضر میشوند، نیروهای آتشنشانی و امدادی که برای واکنش سریع در آمادهباش قرار میگیرند، رانندگان و کارکنان حملونقل عمومی که وظیفه جابهجایی جمعیت را بر عهده دارند، نیروهای خدمات شهری که باید پاکیزگی و نظم فضاهای عمومی را حفظ کنند و گروههای مردمی و موکبهایی که بخشی از بار پذیرایی و خدمت به زائران را بر دوش میکشند.
این مجموعه در کنار یکدیگر، تصویری از «شهرِ آماده برای خدمت» میسازد؛ شهری که برای چند روز متفاوت، باید ظرفیتهای معمول خود را با نیازهای جمعیتی بسیار بیشتر هماهنگ کند.
اصفهان نیز در این میان، فقط یک شهر در مسیر سفر نیست؛ شهری با سابقه طولانی در میزبانی از مسافران، زائران و رویدادهای بزرگ که در مناسبتهای مذهبی، ظرفیتهای مدیریت شهری و مردمی آن میتواند در خدمترسانی به شهروندان و مسافران به کار گرفته شود.
تجربههای پیشین مدیریت شهری اصفهان در پشتیبانی از اجتماعات مذهبی و اعزام نیروهای خدماتی به رویدادهایی مانند اربعین نشان داده است که ظرفیتهایی همچون خدمات شهری، نظافت، پشتیبانی، اسکان و حملونقل میتوانند فراتر از مرزهای شهر نیز در خدمت زائران قرار گیرند.
حالا و در آستانه روزهای پایانی صفر، سؤال فقط این نیست که زائران چگونه به مقصد میرسند؛ سؤال مهمتر این است که شهرها چگونه خود را برای حضور آنها آماده میکنند؟ چه اتفاقی در پشت صحنه خیابانها، پایانهها، مراکز اسکان و فضاهای شهری رخ میدهد تا یک شهر بتواند در روزهای پرتردد، همزمان میزبان، خدمترسان و پشتیبان زائران باشد؟

استقرار ۲۴۰ تیم امدادی در مسیر زائران امام رضا(ع)؛ آمادهباش اصفهان برای روزهای پایانی صفر
منصور شیشهفروش، مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان به خبرنگار ایمنا میگوید: با توجه به افزایش سفرها و تردد زائران امام رضا(ع) در روزهای پایانی ماه صفر، مجموعه مدیریت بحران استان اصفهان تمهیدات لازم را برای ارائه خدمات ایمنی، ترافیکی، امداد و نجات، اسکان اضطراری، آبرسانی و خدمات پشتیبانی در محورهای مواصلاتی استان پیشبینی کرده است.
وی میافزاید: در همین راستا، ۲۴۰ تیم پشتیبانی و امدادی در ۲۷۰۰ کیلومتر از مسیرهای عزیمت زائران امام رضا(ع) مستقر شدهاند و محورهای اصلی عبور زائران، بهویژه مسیر طریقالرضا، محورهای شرق، غرب و شمال استان و همچنین مسیرهای منتهی به استانهای خراسان و طبس، تحت پوشش این تیمها قرار دارند.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان تصریح میکند: این تیمها در محورهای نائین، انارک، چوپانان، خور و بیابانک تا طبس، محور اصفهان ـ نائین، محورهای جادهای اصفهان ـ میمه، نطنز و کاشان و همچنین آزادراههای استان استقرار یافتهاند تا در صورت بروز حادثه یا نیاز به خدمات امدادی، امکان واکنش سریع و ارائه خدمت به زائران و مسافران فراهم باشد.
شیشهفروش ادامه میدهد: عوامل امدادی و پشتیبانی مستقر در این محورها شامل تیمهای پلیس راه و راهور، راهداری و حملونقل جادهای، جمعیت هلالاحمر، اورژانس، شهرداریها، آتشنشانی و شرکتهای خدماترسان در حوزههای برق، آب، فاضلاب و مخابرات هستند و دهیاریها نیز در این طرح مشارکت دارند.
وی تصریح میکند: در کنار ظرفیتهای رسمی امدادی و خدماتی، برای امور پشتیبانی و اسکان بینراهی نیز پیشبینیهای لازم انجام شده است. موکبها و ایستگاههای امنیت و سلامت که با مشارکت مردم برپا شدهاند، همچنین پایگاههای امدادی، مساجد بینراهی و مجتمعهای خدمات رفاهی در این ایام آماده ارائه خدمت به زائران و مسافران هستند.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان با اشاره به اهمیت مدیریت تردد در محورهای مواصلاتی استان میگوید: با توجه به افزایش حجم تردد در جادهها و بهمنظور پیشگیری از وقوع حوادث جادهای، تیمهای عملیاتی پلیس راه با تقویت امکانات خود، بهصورت ویژه بر ایمنی ترافیک در محورهای استان نظارت خواهند داشت.
شیشهفروش با بیان اینکه ایمنی مسیر بازگشت زائران نیز در اولویت قرار دارد، میگوید: با هماهنگی انجامشده از سوی ادارهکل راهداری و حملونقل جادهای استان، بیش از ۳۰۰ دستگاه ناوگان مسافری اتوبوس برای انتقال زائران به مشهد مقدس و بازگشت آنان پیشبینی شده است تا جابهجایی زائران با ظرفیت مناسب انجام شود.
وی میافزاید: تدابیر ایمنی لازم برای مسیر حرکت اتوبوسها و بازگشت زائران و مسافران نیز در نظر گرفته شده و با اعمال نظارتهای میدانی و استقرار تیمهای عملیاتی، روند تردد این ناوگان در محورهای مواصلاتی استان رصد خواهد شد.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان خاطرنشان میکند: مجموعه اقدامات پیشبینیشده با هدف آن انجام میشود که زائران در مسیر رفتوبرگشت از خدمات امدادی، ایمنی، ترافیکی و پشتیبانی مناسب برخوردار باشند و دستگاههای مسئول نیز در طول محورهای اصلی تردد، آمادگی لازم برای رویارویی با حوادث احتمالی و ارائه خدمات سریع را داشته باشند.

فضاسازی گسترده شهر اصفهان در ماه صفر؛ نصب ۲۰۰ پرچم و ۳۰۰ کتیبه
همزمان با فرارسیدن ایام سوگواری رحلت حضرت رسول اکرم(ص) و شهادت حضرت امام حسن مجتبی(ع) و حضرت امام رضا(ع)، سیمای شهری اصفهان با اجرای مجموعهای از برنامههای فضاسازی و آذینبندی متناسب با این ایام، رنگ و حالوهوای مذهبی و سوگوارانه به خود گرفته است؛ اقدامی که در آن استفاده از عناصر هویتی و نقوش ایرانی ـ اسلامی در کنار گستردگی عملیات فضاسازی مورد توجه قرار گرفته است.
حمید قنادنیا، مدیرعامل سازمان زیباسازی شهرداری اصفهان به خبرنگار ایمنا میگوید: همزمان با فرارسیدن ایام سوگواری رحلت پیامبر گرامی اسلام حضرت محمد مصطفی(ص) و شهادت حضرت امام رضا(ع)، سازمان زیباسازی شهرداری اصفهان مجموعهای از اقدامات فضاسازی و آذینبندی شهری را با هدف ایجاد فضای متناسب با این مناسبتها و انعکاس جلوههای فرهنگی و آیینی در سیمای شهر اجرا کرده است.
وی میافزاید: یکی از اقدامات شاخص سازمان زیباسازی در این ایام، طراحی و نصب ۲۰۰ پرچم شهری عمودی در نقاط مختلف اصفهان است که با طراحی ویژه و برشهای خاص و با الهام از نقوش اصیل ایرانی ـ اسلامی اجرا شده است.
مدیرعامل سازمان زیباسازی شهرداری اصفهان ادامه میدهد: تلاش شده است طراحی این پرچمها علاوه بر انتقال مفهوم و حالوهوای ایام سوگواری، از ظرفیت هنر ایرانی و عناصر هویتی اصفهان نیز بهره بگیرد تا فضاسازی شهری در عین تناسب با مناسبت، از کیفیت بصری مطلوبی برخوردار باشد.
قنادنیا تصریح میکند: در بخش دیگری از برنامه فضاسازی شهری، ۳۰۰ کتیبه مخمل با مضامین متناسب با ایام رحلت حضرت رسول اکرم(ص) و شهادت امام رضا(ع) طراحی و در محورهای اصلی شهر نصب شده است.
وی اظهار میکند: استفاده از کتیبهها در کنار سایر عناصر بصری، به ایجاد پیوستگی در فضاسازی معابر کمک کرده و تلاش شده است نقاط پرتردد و محورهای اصلی شهر نیز متناسب با فضای این ایام چهرهای هماهنگ و یکپارچه داشته باشند.
مدیرعامل سازمان زیباسازی شهرداری اصفهان با اشاره به گستردگی عملیات آذینبندی خاطرنشان میکند: دستکم ۱۵۰ هزار متر ریسه پرچم برای فضاسازی معابر و محورهای شهری اصفهان مورد استفاده قرار گرفته است که بخش قابل توجهی از شبکه معابر شهر را پوشش میدهد.
قنادنیا ادامه میدهد: اجرای این حجم از ریسههای پرچمی در کنار پرچمها و کتیبههای مناسبتی، به ایجاد هماهنگی بصری در سطح شهر کمک کرده و فضای عمومی اصفهان را با حالوهوای ایام سوگواری همراه کرده است.
وی با اشاره به رویکرد سازمان زیباسازی در طراحی عناصر مناسبتی میگوید: در این دوره از فضاسازی تلاش شده است ضمن رعایت شأن و حرمت ایام رحلت پیامبر اکرم(ص) و شهادت امام رضا(ع)، از ظرفیت هنر و هویت بصری ایرانی ـ اسلامی نیز استفاده شود.
مدیرعامل سازمان زیباسازی شهرداری اصفهان تصریح میگوید: فضاسازی مناسبتی زمانی میتواند اثرگذاری بیشتری داشته باشد که تنها به نصب عناصر تبلیغاتی محدود نشود، بلکه بتواند مفهوم و هویت یک مناسبت را با زبان هنر در فضای عمومی شهر بازتاب دهد.
قنادنیا تاکید میکند: شهر یک فضای زنده و اجتماعی است و سیمای آن میتواند در همراهی با مناسبتهای مهم فرهنگی و مذهبی، بخشی از احساس و باور شهروندان را بازتاب دهد؛ از این رو، فضاسازی مناسبتی در اصفهان با توجه به هویت تاریخی، فرهنگی و هنری این شهر دنبال میشود.
وی خاطرنشان میکند: سازمان زیباسازی تلاش میکند در اجرای برنامههای مناسبتی، میان محتوای فرهنگی و مذهبی، کیفیت هنری عناصر و هویت بصری شهر ارتباط برقرار کند تا فضاسازیها علاوه بر ایجاد حالوهوای متناسب با مناسبت، به ارتقای کیفیت منظر شهری نیز کمک کند.
مدیرعامل سازمان زیباسازی شهرداری اصفهان میافزاید: مجموعه اقدامات انجامشده در ایام پایانی ماه صفر، با هدف همراهی سیمای شهر با حالوهوای سوگواری و فراهم کردن فضایی متناسب با این مناسبتهای مذهبی اجرا شده است.

روایت همدلی؛ از موکبهای مردمی تا تیمهای امدادی
در روزهای پایانی صفر، تجربه زائر از سفر تنها به لحظه حضور در حرم و مقصد زیارتی محدود نمیشود؛ بخش مهمی از این تجربه در مسیر شکل میگیرد؛ جایی که کیفیت جاده، دسترسی به خدمات، سرعت امدادرسانی و آمادگی دستگاههای مسئول میتواند تفاوت میان یک سفر آرام و یک سفر پرمخاطره را رقم بزند. از این منظر، خدمت به زائر فقط در مقصد معنا پیدا نمیکند و شهرها و استانهای مسیر نیز بخشی از زنجیره میزبانی و زیارت هستند.
آنچه در اصفهان برای این ایام پیشبینی شده، بیش از آنکه صرفاً مجموعهای از اقدامات مقطعی باشد، تلاشی برای ایجاد یک شبکه پشتیبان در مسیر تردد زائران است؛ شبکهای که در آن دستگاههای مختلف، هر یک بخشی از مسئولیت را بر عهده دارند و ظرفیتهای رسمی و مردمی در کنار یکدیگر قرار میگیرند. از پلیس و راهداری و نیروهای امدادی گرفته تا شهرداریها، آتشنشانی، دهیاریها، موکبها، مساجد و مجتمعهای خدماتی، همه بخشی از این زنجیره خدمت هستند.
در این میان، اهمیت مشارکت مردم نیز قابل توجه است؛ چراکه موکبها و ایستگاههای مردمی در کنار پایگاههای رسمی، تصویری از همان فرهنگ همیاری و میزبانی را در مسیر زائران شکل میدهند؛ فرهنگی که در مناسبتهای مذهبی، مرز میان «مسافر»، «میزبان» و «خدمترسان» را کمرنگ میکند.
روزهای پایانی صفر برای شهرها و دستگاههای خدماترسان، آزمونی برای هماهنگی و آمادگی است؛ اما برای زائر، نتیجه این هماهنگی باید در سادهترین شکل ممکن دیده شود: مسیری امنتر، خدماتی در دسترستر و سفری آرامتر.
شاید معنای واقعی «شهرِ آماده برای خدمت» نیز همین باشد؛ شهری که حتی وقتی مقصد نیست، خود را بخشی از مسیر زیارت میداند.

نظر شما