به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، پکن در آستانه ورود به دههای تازه از تحولات معماری و شهرسازی، در سال ۲۰۲۹ به کانون گفتوگوی جهانی درباره آینده شهرها تبدیل خواهد شد؛ یونسکو و اتحادیه بینالمللی معماران با انتخاب پایتخت چین بهعنوان «پایتخت جهانی معماری ۲۰۲۹»، بر ظرفیت این شهر برای تلفیق میراث تاریخی چند هزارساله با معماری معاصر، بازآفرینی شهری و رویکردهای پایدار تأکید کردند؛ انتخابی که قرار است با شعار «بازگشت به تعادل»، رابطه میان انسان، طبیعت و محیط ساختهشده را در مرکز توجه قرار دهد. این انتخاب پس از پایان دوره میزبانی بارسلونا بهعنوان پایتخت جهانی معماری ۲۰۲۶ صورت گرفته و ادامه مسیری است که پیش از این با شهرهایی مانند ریو دو ژانیرو و کپنهاگ دنبال شده است.
عنوان «پایتخت جهانی معماری» حاصل همکاری مشترک یونسکو و اتحادیه بینالمللی معماران است و با هدف برجسته کردن نقش معماری و طراحی شهری در مواجهه با چالشهای مهم شهرهای معاصر شکل گرفته است. این عنوان صرفاً به کیفیت یا شهرت بناهای یک شهر مربوط نمیشود، بلکه تعهد آن شهر به استفاده از معماری، برنامهریزی شهری و فرهنگ برای دستیابی به توسعه پایدار را مورد توجه قرار میدهد.
بر اساس اعلام یونسکو، پکن به دلیل توانایی خود در ایجاد ارتباط میان یکی از غنیترین میراثهای معماری جهان و چشماندازی رو به آینده برای توسعه پایدار شهری انتخاب شده است. ساختار تاریخی شهر، پروژههای بازآفرینی و احیای شهری و همچنین فرهنگ معماری معاصر پکن از جمله عواملی بودهاند که در ارزیابی این شهر مورد توجه قرار گرفتهاند.
انتخاب پکن در شرایطی انجام شده است که این کلانشهر طی دهههای اخیر شاهد دگرگونیهای گسترده در ساختار شهری خود بوده است. از یک سو، بخشهایی از شهر همچنان بازتابدهنده تاریخ طولانی و میراث معماری چین هستند و از سوی دیگر، توسعه ساختمانهای معاصر، فضاهای فرهنگی جدید و پروژههای بزرگ شهری، چهرهای متفاوت از پکن امروزی ارائه میکنند. همین همزیستی میان گذشته و آینده یکی از محورهای اصلی رویکرد پکن در دوره پایتخت جهانی معماری خواهد بود.
پکن برای سال ۲۰۲۹ شعار «بازگشت به تعادل» را برگزیده است؛ مفهومی که بر نقش معماری در ایجاد ارتباط میان فرهنگ، طبیعت و انسان تأکید دارد. این شعار قرار است چارچوبی برای برنامههای معماری و شهرسازی پکن در آستانه سال ۲۰۲۹ و در طول برگزاری رویدادهای آن باشد. برنامه پکن شامل تقویمی گسترده از نمایشگاهها، کنفرانسها، کارگاههای تخصصی و رویدادهای فرهنگی خواهد بود. انتظار میرود این برنامهها طیف وسیعی از متخصصان و گروههای مرتبط با محیط ساختهشده را گرد هم آورد؛ از معماران و شهرسازان گرفته تا پژوهشگران، دانشجویان، مسئولان دولتی، نمایندگان سازمانهای بینالمللی، دانشگاهها، مؤسسات فرهنگی و جوامع محلی.
هدف اصلی این برنامهها تنها نمایش پروژههای معماری نخواهد بود، بلکه ایجاد بستری برای گفتوگوی بینالمللی درباره آینده شهرها و نقش محیط ساختهشده در شکلدهی به جوامعی پایدارتر، فراگیرتر و انسانمحورتر است. در این چارچوب، موضوعاتی همچون شهرنشینی، حفاظت از میراث تاریخی، تابآوری در برابر تغییرات اقلیمی، طراحی فراگیر و کیفیت زندگی شهری اهمیت ویژهای خواهند داشت.
انتخاب پکن همچنین نشاندهنده توجه روزافزون نهادهای بینالمللی معماری به شهرهایی است که در آنها میراث تاریخی و توسعه معاصر در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند. پکن نمونهای شاخص از شهری است که در آن ساختار تاریخی و معماری سنتی با پروژههای بزرگ معاصر و زیرساختهای شهری جدید همزیستی دارند. چالش اصلی چنین شهری، ایجاد تعادل میان حفاظت از هویت تاریخی و پاسخگویی به نیازهای یک کلانشهر مدرن و در حال توسعه است.
در همین زمینه، پروژههای معماری معاصر پکن نیز بخشی از تصویری هستند که این شهر قصد دارد در دوره پایتخت جهانی معماری ارائه کند. مرکز هنرهای نمایشی پکن که توسط Perkins&Will و Schmidt Hammer Lassen طراحی شده، یکی از نمونههای معماری فرهنگی معاصر در این شهر است. کتابخانه شهری پکن، طراحیشده توسط Snøhetta، نمونه دیگری از تلاش برای ایجاد فضاهای عمومی فرهنگی جدید در مقیاس شهری محسوب میشود. همچنین موزه هنر آجری دونگ یوگان از دیگر پروژههایی است که در روایت معماری معاصر پکن جای گرفته است.
در کنار ساخت بناهای جدید، پروژههای بهسازی محیطی و بازآفرینی شهری نیز در این رویکرد اهمیت دارند. پروژه بهبود محیطی معبد پنج اژدها، طراحیشده توسط URBANUS، نمونهای از توجه به ارتباط میان میراث، فضای عمومی و بهبود محیط شهری است. چنین پروژههایی نشان میدهند که نگاه به معماری در پایتخت جهانی معماری صرفاً به ساختمانهای شاخص محدود نیست و میتواند شامل مداخله در فضاهای عمومی، بازآفرینی محلهها و ارتقای کیفیت محیط زندگی نیز باشد.
انتخاب پکن در عین حال در بستری گستردهتر از تحولات معماری و شهری چین قرار دارد. در سالهای اخیر، شهرهای مختلف چین شاهد سرمایهگذاری قابل توجه در پروژههای فرهنگی و معماری معاصر بودهاند. شنژن، برای نمونه، به یکی از مراکز مهم معماری فرهنگی معاصر در چین تبدیل شده است. افتتاح موزه تاریخ طبیعی شنژن از جمله نمونههای شاخص این روند است؛ این موزه بهعنوان بزرگترین موزه تاریخ طبیعی در جنوب چین معرفی شده است.
همچنین میدان فرهنگی خلیج شنژن با هدف ایجاد فضایی برای فعالیتهای فرهنگی، طراحی و تبادل اندیشه و در قالب ترکیبی از یک مجموعه فرهنگی، موزه طراحی و پارک عمومی شکل گرفته است. طرح روستای هنری بیهایلو، نمونهای دیگر از رویکردهای جدید در معماری چین است؛ پروژهای که برنامههای فرهنگی، تجاری و عمومی را در ساختاری عمودی و متراکم ترکیب میکند.
تحولات معماری چین تنها به ساختمانها و پروژههای فرهنگی محدود نیست و برنامههای مرتبط با محیط زیست، منظر و مقابله با تغییرات اقلیمی نیز در حال گسترش است. از جمله این اقدامات میتوان به برنامههای احیای جنگل و مقابله با بیابانزایی اشاره کرد که بخشی از رویکرد گستردهتر چین برای مواجهه با چالشهای زیستمحیطی است.
پایتخت جهانی معماری ۲۰۲۹ برای پکن در نهایت فرصتی خواهد بود تا این شهر تصویری جامع از رابطه میان میراث، نوآوری و زندگی شهری ارائه کند. اهمیت این انتخاب در آن است که معماری در چارچوب این برنامه نه بهعنوان مجموعهای از بناهای منفرد، بلکه بهعنوان ابزاری برای شکل دادن به شهرهای تابآور، پایدار و قابلزیست دیده میشود.
پکن در سال ۲۰۲۹ نهتنها میزبان کنگره جهانی معماران خواهد بود، بلکه به صحنهای بینالمللی برای بررسی آینده معماری و شهرسازی تبدیل خواهد شد. شعار «بازگشت به تعادل» نیز نشان میدهد که محور اصلی این دوره، جستوجوی رابطهای متوازن میان توسعه شهری و حفاظت از میراث، میان فناوری و طبیعت و میان نیازهای کلانشهر و کیفیت زندگی انسان خواهد بود.
نظر شما