به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، بخش حملونقل شهری یکی از بزرگترین مصرفکنندگان انرژی فسیلی در جهان است و سهم قابلتوجهی از انتشار گازهای گلخانهای و آلودگی هوا را به خود اختصاص میدهد. با توجه به رشد سریع شهرنشینی و افزایش تقاضا برای جابهجایی در مناطق شهری، برقیسازی ناوگان حملونقل عمومی و خصوصی بهعنوان یکی از مؤثرترین راهکارها برای کاهش مصرف انرژی و انتشار کربن شناخته میشود. این گذار نهتنها به بهبود کیفیت هوا و سلامت عمومی کمک میکند، بلکه با کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی، امنیت انرژی شهری را نیز افزایش میدهد.
برقیسازی حملونقل شهری نیازمند مجموعهای از اقدامات هماهنگ و چندبعدی در سطوح مختلف است که بدون آنها گذار به ناوگان الکتریکی با چالشهای جدی روبهرو خواهد شد. توسعه زیرساختهای شارژ خودروهای الکتریکی بهعنوان پیششرط اساسی این گذار شناخته میشود. این زیرساختها شامل ایستگاههای شارژ عمومی در نقاط استراتژیک شهر همچون مراکز تجاری، پارکها و ایستگاههای حملونقل عمومی، ایستگاههای شارژ خصوصی در ساختمانهای مسکونی و اداری، شبکههای شارژ سریع در معابر اصلی و بزرگراهها و پارکینگهای عمومی مجهز به سیستمهای شارژ است. یکپارچهسازی این زیرساختها با شبکه برق شهری از اهمیت ویژهای برخوردار است، چرا که افزایش تعداد خودروهای الکتریکی بدون تقویت شبکه توزیع برق و مدیریت هوشمند بار، میتواند منجر به فشار بیش از حد بر شبکه و اختلال در تأمین برق شود.
توسعه زیرساختهای شارژ باید با برنامهریزی دقیق و بر اساس الگوهای تقاضا انجام شود. بهعنوان مثال، ایستگاههای شارژ سریع باید در مسیرهای پرتردد و نقاطی نصب شوند که رانندگان زمان کمی برای توقف دارند، در حالی که ایستگاههای شارژ کندتر میتوانند در پارکینگهای مسکونی و محلهای کار قرار گیرند که خودروها برای ساعات طولانیتری پارک میشوند. علاوه بر این، استانداردسازی سیستمهای شارژ و اطمینان از سازگاری آنها با انواع خودروهای الکتریکی موجود در بازار، نقش مهمی در تسهیل استفاده شهروندان از این زیرساختها دارد. استفاده از فناوریهای هوشمند برای مدیریت شارژ، همچون سیستمهایی که در ساعات اوج مصرف، شارژ را بهطور خودکار کاهش میدهند یا از انرژیهای تجدیدپذیر محلی استفاده میکنند، میتواند به پایداری بیشتر این سیستم کمک کند.
ارائه مشوقهای مالی و غیرمالی برای ترغیب شهروندان و کسبوکارها به استفاده از خودروهای الکتریکی، نقش تعیینکنندهای در تسریع این گذار دارد. این مشوقها شامل معافیتهای مالیاتی برای خرید خودروهای الکتریکی، کاهش قیمت عوارض ثبتنام و ورود به مناطق مرکزی شهر، پارکینگ رایگان یا با تخفیف ویژه در مراکز شهری، دسترسی به خطوط ویژه حملونقل و معابر ممنوعه برای خودروهای آلاینده و یارانههای مستقیم خرید خودروهای الکتریکی است. تجربه کشورهای پیشرو نشان میدهد که ترکیب این مشوقها میتواند تفاوت قیمت اولیه بالاتر خودروهای الکتریکی را جبران کند و انگیزه کافی برای تغییر رفتار مصرفکنندگان ایجاد کند.
مشوقهای مالی میتواند به اشکال مختلفی ارائه شود. یارانههای مستقیم خرید که بخشی از قیمت خودروی الکتریکی را پوشش میدهند، در بسیاری از کشورهای اروپایی همچون ایتالیا، یونان و لهستان اجرا شده و مبالغی بین ۶ تا ۱۱ هزار یورو را شامل میشود. معافیتهای مالیاتی نیز میتوانند بهصورت کاهش یا حذف مالیات بر ارزش افزوده، مالیات بر درآمد برای شرکتهایی که ناوگان الکتریکی خریداری میکنند، یا معافیت از مالیات بر ثبت خودرو اعمال شوند. علاوه بر این، بعضی کشورها طرحهای تعویض خودروهای قدیمی آلاینده با خودروهای الکتریکی جدید را اجرا کردهاند که در آن خریداران علاوه بر یارانه خرید، مبلغ اضافی برای اسقاط خودروی قدیمی خود دریافت میکنند.
دسترسی به خطوط ویژه حملونقل و معابری که برای خودروهای آلاینده ممنوع است، میتواند زمان سفر را بهطور قابلتوجهی کاهش دهد و برای رانندگان شهری جذاب باشد. پارکینگ رایگان در مناطق مرکزی شهر که هزینههای بالایی دارد، نیز انگیزه مهمی برای خرید خودروهای الکتریکی است. بعضی شهرها مجوزهای ویژهای برای خودروهای الکتریکی صادر میکنند که به آنها اجازه میدهد در ساعات خاصی از روز در مناطقی حرکت کنند که تردد محدود است.
ترکیب این زیرساختها و مشوقها، همراه با سیاستهای محدودکننده برای خودروهای آلاینده همچون مناطق با آلایندگی صفر و عوارض ورود به مناطق مرکزی، میتواند چرخهای مثبت ایجاد کند که در آن تقاضا برای خودروهای الکتریکی افزایش یابد، سرمایهگذاری در زیرساختهای شارژ توجیهپذیر شود و بهتدریج هزینههای این فناوری با افزایش مقیاس تولید کاهش پیدا کند. این رویکرد یکپارچه، کلید موفقیت در گذار به حملونقل شهری پایدار و بدون آلایندگی است.
افزون بر این، برقیسازی حملونقل باید با بهبود کارایی انرژی در سایر بخشهای شهری بهویژه ساختمانها همراه باشد. نوسازی ساختمانها با استانداردهای بهینه انرژی، استفاده از سیستمهای گرمایشی و سرمایشی کارآمد و بهرهگیری از انرژیهای تجدیدپذیر همچون انرژی خورشیدی و زمینگرمایی، میتواند انتشار گازهای گلخانهای را بهطور قابلتوجهی کاهش دهد. ترکیب این اقدامات با برقیسازی حملونقل، شهرها را به سمت پایداری زیستمحیطی و اقتصادی هدایت میکند.
اسلو؛ پیشگام در برقیسازی کامل حملونقل
شهر اسلو در نروژ بهعنوان یکی از پیشگامان جهانی در زمینه برقیسازی حملونقل شهری شناخته میشود. این شهر با هدف برقی شدن تمام وسایل نقلیه مجموعهای جامع از مشوقها و سیاستها را برای ترویج استفاده از خودروهای بدون آلایندگی اجرا کرده است. این مشوقها شامل پارکینگ رایگان برای خودروهای الکتریکی در مراکز شهری، امکان استفاده از خطوط اتوبوسرانی ویژه برای این خودروها، کاهش مالیات بر خرید و ثبتنام خودروهای الکتریکی و حذف یا کاهش قابلتوجه عوارض ورود به مناطق مرکزی شهر است.
این سیاستها نتایج چشمگیری داشتهاند؛ بر اساس آمارهای رسمی، بیش از ۸۰ درصد خودروهای جدید فروختهشده در اسلو در سالهای اخیر، برقی یا هیبریدی بودهاند. این رقم نشاندهنده موفقیت قابلتوجه اسلو در ترغیب شهروندان به تغییر رفتار و پذیرش فناوریهای پاک است. علاوه بر این، ناوگان اتوبوسرانی شهری اسلو نیز بهطور فزایندهای به سمت برقیسازی حرکت کرده است و صدها اتوبوس الکتریکی در حال حاضر در خطوط مختلف شهر فعال هستند.
زیرساختهای شارژ خودروهای الکتریکی در اسلو نیز بهطور گستردهای توسعه یافتهاند. این شهر صدها ایستگاه شارژ عمومی در نقاط مختلف از جمله پارکینگهای عمومی، مراکز خرید و معابر اصلی نصب کرده است. علاوه بر این، برنامههایی برای نصب ایستگاههای شارژ در ساختمانهای مسکونی و اداری در دست اجراست تا دسترسی به شارژ برای همه شهروندان تسهیل شود. شبکه برق اسلو نیز با استفاده از منابع تجدیدپذیر بهویژه انرژی برقآبی، تأمین میشود که موجب میشود خودروهای الکتریکی این شهر بدون آلایندگی کربنی عمل کنند.
اسلو همچنین با محدود کردن دسترسی خودروهای دیزلی و بنزینی به مناطق مرکزی شهر و ایجاد مناطق با آلایندگی صفر، فشار بیشتری برای گذار به خودروهای الکتریکی ایجاد کرده است. این مناطق که فقط به خودروهای بدون آلایندگی اجازه ورود میدهند، نهتنها کیفیت هوا را بهبود بخشیدهاند، بلکه به کاهش ترافیک و افزایش ایمنی عابران پیاده نیز کمک کردهاند. تجربه اسلو نشان میدهد که با ترکیب مشوقهای مالی، توسعه زیرساختها و سیاستهای محدودکننده برای خودروهای آلاینده، میتوان گذار سریع و مؤثری به حملونقل الکتریکی ایجاد کرد.
هلسینکی؛ خنثیسازی کربن تا ۲۰۳۵ با برقیسازی و بهینهسازی انرژی
شهر هلسینکی در فنلاند با هدف خنثیسازی کربن تا سال ۲۰۳۵، برنامهای جامع و چندبعدی برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای در بخشهای مختلف شهری اجرا کرده است. یکی از محورهای اصلی این برنامه، انتقال کامل ناوگان اتوبوسهای شهری به برق است. هلسینکی در حال جایگزینی تدریجی اتوبوسهای دیزلی با اتوبوسهای الکتریکی است و همزمان شبکهای گسترده از ایستگاههای شارژ اتوبوس در پایانهها و نقاط کلیدی شهر احداث کرده است. این اتوبوسهای الکتریکی نهتنها آلایندگی صفر دارند، بلکه با کاهش آلودگی صوتی، کیفیت زندگی شهری را نیز بهبود میبخشند.
علاوه بر حملونقل عمومی، هلسینکی شبکههای شارژ خودروهای الکتریکی خصوصی را نیز گسترش داده است. این شهر صدها ایستگاه شارژ در پارکینگهای عمومی، مراکز تجاری و مناطق مسکونی نصب کرده و برنامههایی برای افزایش این تعداد در سالهای آینده دارد، همچنین همکاری با شرکتهای خصوصی و ارائه یارانه برای نصب ایستگاههای شارژ در ساختمانهای خصوصی، دسترسی به شارژ را برای شهروندان تسهیل کرده است.
اما اقدامات هلسینکی تنها به برقیسازی حملونقل محدود نمیشود؛ این شهر با اجرای برنامهای جامع برای بهینهسازی مصرف انرژی در ساختمانها، توانسته است انتشار گازهای گلخانهای بخش ساختمان را تا ۸۰ درصد کاهش دهد. این اقدامات شامل نوسازی ساختمانهای قدیمی با عایقکاری حرارتی، نصب پنجرههای دوجداره، بهروزرسانی سیستمهای گرمایشی و سرمایشی با فناوریهای کارآمد و استفاده از سیستمهای مدیریت هوشمند انرژی است. همچنین، هلسینکی استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر را در ساختمانهای شهری افزایش داده است. نصب پنلهای خورشیدی روی بام ساختمانهای عمومی و مسکونی، استفاده از پمپهای حرارتی زمینگرمایی برای گرمایش و بهرهگیری از انرژی بادی در تأمین برق شبکه شهری، از جمله این اقدامات است. ترکیب برقیسازی حملونقل با بهینهسازی انرژی در ساختمانها و افزایش استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر، هلسینکی را به یکی از پیشگامان پایداری شهری در اروپا تبدیل کرده است.
آمستردام، هلند: گذار کامل به حملونقل بدون آلایندگی
شهر آمستردام در هلند بهعنوان یکی از پیشگامان اروپایی در زمینه الکتریکیسازی حملونقل شهری شناخته میشود. این شهر با هدف دستیابی به ناوگان حملونقل عمومی کاملاً بدون آلایندگی تا سال ۲۰۲۵، برنامهای جامع و چندبعدی را برای جایگزینی اتوبوسهای دیزلی با اتوبوسهای الکتریکی اجرا کرد. بر اساس آمارهای رسمی، تا سال ۲۰۲۲ حدود نیمی از اتوبوسهای شهری آمستردام برقی بودند و این رقم تاکنون به بیش از ۹۰ درصد رسیده است که نشاندهنده پیشرفت قابلتوجه این شهر در مسیر تحقق هدف خود است.
آمستردام برای تسهیل این گذار، زیرساختهای گستردهای برای شارژ اتوبوسهای الکتریکی احداث کرده است. پایانههای اصلی اتوبوسرانی به ایستگاههای شارژ سریع مجهز شدهاند که امکان شارژ کامل اتوبوسها را در زمانهای استراحت بین شیفتها فراهم میکنند. علاوه بر این، شبکهای از ایستگاههای شارژ عمومی برای خودروهای الکتریکی خصوصی در نقاط مختلف شهر از جمله پارکینگهای عمومی، مراکز خرید و مناطق مسکونی نصب شده است. این زیرساختها با استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر بهویژه انرژی بادی که هلند در آن پیشرو است، تأمین میشوند که موجب میشود خودروهای الکتریکی این شهر در عمل بدون آلایندگی کربنی عمل کنند.
علاوه بر الکتریکیسازی ناوگان اتوبوسرانی، آمستردام سیاستهای تشویقی گستردهای برای ترویج استفاده از خودروهای الکتریکی خصوصی اجرا کرده است. این سیاستها شامل معافیت از مالیات بر خرید خودروهای الکتریکی، کاهش قابلتوجه عوارض ثبتنام، پارکینگ رایگان یا با تخفیف در مراکز شهری و دسترسی به خطوط ویژه حملونقل است. شهرداری آمستردام با ارائه یارانههای خرید برای خودروهای الکتریکی، هزینه اولیه خرید این خودروها را برای شهروندان کاهش داده است.
علاوه بر حملونقل جادهای، آمستردام در حال الکتریکیسازی ناوگان حملونقل آبی خود نیز هست. کانالهای این شهر که بهعنوان یکی از جاذبههای اصلی گردشگری شناخته میشوند، میزبان قایقها و کشتیهای تفریحی بسیاری هستند که بهطور سنتی از موتورهای دیزلی استفاده میکردند. شهرداری آمستردام با ارائه مشوقهای مالی برای جایگزینی این موتورهای دیزلی با موتورهای الکتریکی، در حال کاهش آلایندگی و آلودگی صوتی در کانالهای شهر است.
ترکیب الکتریکیسازی حملونقل عمومی و خصوصی، توسعه زیرساختهای شارژ، سیاستهای تشویقی و محدودکننده و توجه به حملونقل آبی، آمستردام را به یکی از الگوهای موفق گذار به حملونقل پایدار در اروپا تبدیل کرده است. تجربه این شهر نشان میدهد که با برنامهریزی بلندمدت، سرمایهگذاری هدفمند و تعهد سیاسی قوی میتوان گذار کامل به حملونقل بدون آلایندگی را در بازه زمانی کوتاهی محقق کرد.
نظر شما