چگونه هوش مصنوعی شهرهای جهان را برای آینده آماده می‌کند؟

به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، در بسیاری از شهرها، اکنون دستیارهای هوش مصنوعی، به‌صورت شبانه‌روزی از خدمات شهرداری، پشتیبانی می‌کنند. شهروندان به‌جای مراجعه به چندین اداره مختلف، می‌توانند از طریق یک درگاه واحد مبتنی بر هوش مصنوعی، کارهایی همچون درخواست ثبت مجوز، گزارش مشکلات زیرساختی، پرداخت عوارض و هزینه‌های شهری، درخواست خدمات حمایتی و اجتماعی، دسترسی به اطلاعات عمومی و رزرو زمان برای دریافت خدمات را انجام دهند.

در واقع هوش مصنوعی مولد، این ارتباطات را طبیعی‌تر و گفت‌وگومحورتر، کرده است. شهروندان می‌توانند پرسش‌های خود را با زبان روزمره مطرح کنند، بدون آنکه مجبور باشند در وبگاه‌های پیچیده دولتی، جست‌وجو کنند. همچنین این سامانه‌ها، خدمات را به زبان‌های مختلف ترجمه می‌کنند و دسترسی گروه‌های گوناگون جامعه را افزایش می‌دهد.

بعضی شهرها در حال آزمایش خدماتی هستند که در آن هوش مصنوعی پیش از آنکه افراد درخواست کمک کنند، نیاز آن‌ها را شناسایی می‌کند. برای نمونه، الگوهای پیش‌بینی می‌توانند خانواده‌هایی را که در معرض مشکلات مالی قرار دارند، تشخیص دهند و آن‌ها را به برنامه‌های حمایتی، متصل کنند.

نگهداری پیش‌بینانه زیرساخت‌ها

در گذشته، شهرها به‌طور معمول پس از وقوع خرابی، زیرساخت‌ها را تعمیر می‌کردند، اما در سال ۲۰۲۶ هوش مصنوعی امکان نگهداری پیش‌بینانه را فراهم کرده است. حسگرهای نصب‌شده در جاده‌ها، پل‌ها، شبکه‌های آب و ساختمان‌های عمومی، به‌طور پیوسته اطلاعات مربوط به وضعیت سازه‌ها را جمع‌آوری می‌کنند. هوش مصنوعی جریان داده‌ها را تحلیل می‌کند و نشانه‌های اولیه فرسودگی را شناسایی می‌کند.

این رویکرد به شهرها اجازه می‌دهد که خیابان‌ها را پیش از ایجاد چاله‌های عمیق تعمیر کنند، نشت آب را پیش از ترکیدگی لوله‌ها، تشخیص دهند، خرابی تجهیزات را پیش‌بینی کنند، عمر زیرساخت‌ها را افزایش دهند و هزینه‌های نگهداری را کاهش دهند. پژوهش‌های مرتبط با هوش مصنوعی فیزیکی (physical AI)، بر این موضوع تأکید دارند که شهرها سامانه‌هایی به‌طور کامل فیزیکی هستند و از پردازش مستقیم داده‌های زیرساختی، بیشترین سود را می‌برند. با پردازش اطلاعات در نزدیک‌ترین نقطه به محل تولید داده، شهرها می‌توانند بسیار سریع‌تر نسبت به مشکلات در حال شکل‌گیری واکنش نشان دهند.

تاب‌آوری اقلیمی و مدیریت بحران

تغییرات اقلیمی، چالش‌های تازه‌ای مانند سیلاب، موج گرما، خشکسالی و رویدادهای شدید آب‌وهوایی را برای شهرها ایجاد کرده است. این در حالی است که هوش مصنوعی اکنون به یکی از مهم‌ترین ابزارهای افزایش تاب‌آوری شهرها تبدیل شده است. سامانه‌های نوین با ترکیب پیش‌بینی‌های هواشناسی، شبکه‌های حسگر، تصاویر ماهواره‌ای و داده‌های تاریخی، خطرهای محیطی را پیش‌بینی می‌کنند. سپس مدیران شهری می‌توانند به‌جای واکنش پس از وقوع بحران، از پیش، منابع لازم را مستقر کنند.

کاربردهای این فناوری شامل پیش‌بینی سیلاب‌های شهری، پایش خطر آتش‌سوزی جنگل‌ها، مدیریت برنامه‌های مقابله با موج گرما، بهینه‌سازی تخلیه اضطراری مناطق و پیش‌بینی آسیب‌پذیری زیرساخت‌ها می‌شود. پژوهشگران سامانه‌های تاب‌آوری بر پایه هوش مصنوعی را از اجزای ضروری مدیریت شهری آینده می‌دانند.

مدیریت انرژی و محیط‌زیست

پایداری همچنان یکی از مهم‌ترین اهداف شهرهای مبتنی بر هوش مصنوعی است. سامانه‌های هوش مصنوعی با بهینه‌سازی پیوسته عملیات شهری، مصرف انرژی و آثار زیست‌محیطی را کاهش می‌دهند. کاربردهای مهم هوش مصنوعی در مدیریت انرژی و محیط‌زیست شامل شبکه‌های هوشمند برق، مدیریت مصرف انرژی ساختمان‌ها، پایش کیفیت هوا، صرفه‌جویی در مصرف آب و بهینه‌سازی جمع‌آوری پسماند می‌شود.

خودروهای جمع‌آوری زباله دیگر بر اساس برنامه‌های زمانی ثابت حرکت نمی‌کنند، بلکه مسیر آن‌ها با توجه به میزان پر شدن مخزن‌ها و به‌وسیله هوش مصنوعی، تعیین می‌شود. سامانه‌های هوشمند انرژی نیز به‌صورت خودکار میان عرضه و تقاضا، تعادل برقرار می‌کنند، میزان اتلاف انرژی را کاهش می‌دهند و استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر را آسان‌تر می‌کنند. با ظهور هوش مصنوعی، پایش محیط‌ زیست نیز پیشرفته‌تر شده است. هوش مصنوعی می‌تواند کانون‌های آلودگی را شناسایی کند، تغییرات کیفیت هوا را پیش‌بینی کند و راهکارهایی برای ارتقای سلامت عمومی پیشنهاد دهد.

ظهور هوش مصنوعی عامل‌محور

برخلاف سامانه‌های سنتی که تنها پیشنهاد ارائه می‌کنند، سامانه‌های عامل‌محور می‌توانند در محدوده اختیارات تعیین‌شده، وظایف را به‌طور خودکار انجام دهند. پژوهشگران این سامانه‌ها را دارای توانایی استدلال، برنامه‌ریزی و اقدام مستقل، همراه با نظارت انسان، توصیف می‌کنند. این سامانه‌ها می‌توانند در شهرها سامانه‌های ترافیکی را هماهنگ کنند، برنامه حرکت ناوگان حمل‌ونقل عمومی را مدیریت کنند، شبکه‌های خدمات زیربنایی را پایش کنند، گروه‌های تعمیر و نگهداری را سازمان‌دهی کنند و واکنش‌های اضطراری را بهینه کنند. در واقع هدف نهایی ظهور هوش مصنوعی عامل‌محور، حذف تصمیم‌گیرندگان انسانی نیست، بلکه فراهم‌کردن امکان نظارت مؤثرتر آن‌ها بر سامانه‌های پیچیده شهری است.

چشم‌انداز آینده هوش مصنوعی در شهرها

تازه‌ترین پژوهش‌ها نشان می‌دهد خدمات شهری بر پایه هوش مصنوعی وارد مرحله‌ای تازه از بلوغ شده‌اند. ترکیب هوش مصنوعی مولد، هوش مصنوعی عامل‌محور، دوقلوهای دیجیتال، حسگرهای اینترنت اشیا و تحلیل‌های پیش‌بینانه، شهرهایی را پدید آورده است که به‌جای واکنش به مشکلات، به‌صورت پیش‌دستانه، عمل می‌کنند. این شهرها پیش از بروز چالش‌ها، آن‌ها را پیش‌بینی می‌کنند، راهکارهای مختلف را شبیه‌سازی می‌کنند و سامانه‌های شهری را به‌طور پیوسته و لحظه‌ای بهبود می‌بخشند. کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند تا پایان این دهه، هوش مصنوعی به‌اندازه برق، شبکه‌های آب‌رسانی و سامانه‌های حمل‌ونقل، برای اداره شهرها ضروری خواهد بود. شهرهایی که بتوانند میان نوآوری فناورانه، شفافیت، عدالت و نیازهای انسانی تعادل برقرار کنند، به رهبران جهانی توسعه شهری در عصر هوش مصنوعی تبدیل خواهند شد.