به گزارش خبرگزاری ایمنا، فضاپیمای «سایکی» ناسا با موفقیت از کنار مریخ عبور کرد و با بهرهگیری از نیروی گرانش این سیاره، مسیر خود را برای رسیدن به سیارک فلزی «سایکی» در کمربند اصلی سیارکها اصلاح کرد. این مانور که یکی از حساسترین مراحل مأموریت بهشمار میرود، علاوه بر افزایش سرعت فضاپیما، فرصت ارزشمندی برای آزمایش تجهیزات علمی آن در محیطی واقعی فراهم کرد.
این فضاپیما که در سال ۲۰۲۳ پرتاب شد، قرار است در تابستان سال ۲۰۲۹ به سیارک فلزی «سایکی» برسد؛ جرمی آسمانی که دانشمندان احتمال میدهند هسته فلزی برهنه یک سیاره اولیه باشد و مطالعه آن بتواند اطلاعات ارزشمندی درباره شکلگیری منظومه شمسی در اختیار پژوهشگران قرار دهد.
مانور گرانشی؛ میانبری برای رسیدن به مقصد
فضاپیمای سایکی در پانزدهم ماه مه از فاصله حدود چهار هزار و ۶۰۹ کیلومتری سطح مریخ عبور کرد و با استفاده از نیروی گرانشی این سیاره، بدون مصرف سوخت اضافی، سرعت خود را افزایش داد و مسیرش را برای حرکت به سوی کمربند سیارکها تنظیم کرد. به گفته مدیران این مأموریت، این مانور سالها برنامهریزی شده بود و اجرای دقیق آن باعث شد فضاپیما در مسیر تعیینشده برای ملاقات با سیارک سایکی قرار گیرد.
ثبت دادههای علمی از مریخ
عبور از کنار مریخ تنها یک مانور ناوبری نبود؛ بلکه فرصتی برای آزمایش کامل ابزارهای علمی فضاپیما نیز محسوب میشد. دوربینهای چندطیفی، مغناطیسسنج و طیفسنج پرتو گاما و نوترون در طول این مأموریت عملکرد خود را به نمایش گذاشتند. دانشمندان اعلام کردند دادههای بهدستآمده با اطلاعات شناختهشده از مریخ مطابقت دارد و در عین حال، به دلیل زاویه دید متفاوت فضاپیما، اطلاعات تازهای نیز درباره این سیاره در اختیار پژوهشگران قرار داده است.
آشکارسازی نوترونهای مریخ
یکی از مهمترین دستاوردهای این پرواز آزمایشی، عملکرد موفق طیفسنج نوترون و پرتو گاما بود؛ ابزاری که در آینده برای شناسایی ترکیب شیمیایی سطح سیارک سایکی مورد استفاده قرار خواهد گرفت. اگرچه فاصله فضاپیما برای ثبت پرتوهای گاما کافی نبود، اما این ابزار توانست نوترونهای ساطعشده از سطح و جو مریخ را با دقت ثبت کند؛ موضوعی که نشان داد سامانه اندازهگیری این فضاپیما مطابق انتظار عمل میکند.
اندازهگیری میدان مغناطیسی مریخ
مغناطیسسنج فضاپیما نیز برای نخستین بار میدان مغناطیسی یک جرم آسمانی را از فاصله نزدیک اندازهگیری کرد. این ابزار هنگام عبور از کنار مریخ، افزایش قابل توجه شدت میدان مغناطیسی در ناحیه برخورد باد خورشیدی با محیط مغناطیسی سیاره را ثبت کرد. به گفته پژوهشگران، این اندازهگیری علاوه بر تأیید عملکرد مغناطیسسنج، اطلاعات ارزشمندی درباره برهمکنش باد خورشیدی و میدان مغناطیسی مریخ در اختیار دانشمندان قرار داده است.
تصاویری متفاوت از سیاره سرخ
دوربینهای چندطیفی سایکی نیز از اوایل ماه مه تصویربرداری از مریخ را آغاز کردند و در طول نزدیک شدن و دور شدن از این سیاره، مجموعهای از تصاویر کمنظیر را ثبت کردند. در این تصاویر، مریخ ابتدا به شکل هلالی باریک دیده میشود و سپس با نزدیک شدن فضاپیما، جزئیاتی مانند دهانههای برخوردی، کلاهک یخی قطب جنوب و دهانه مشهور «هویگنس» قابل مشاهده است. این تصاویر همچنین دو قمر کوچک مریخ، «فوبوس» و «دیموس» را نیز ثبت کردهاند؛ موضوعی که به گفته تیم مأموریت، تمرینی برای جستوجوی قمرهای احتمالی در اطراف سیارک سایکی محسوب میشود.
مقایسه با دادههای دیگر مأموریتهای مریخ
محققان اکنون تصاویر و دادههای جمعآوریشده توسط سایکی را با اطلاعات مأموریتهای دیگری همچون مدارگرد شناسایی مریخ، مدارگرد «مارس اودیسه»، مریخنوردهای «کنجکاوی» و «پشتکار» و همچنین مأموریتهای آژانس فضایی اروپا و امارات متحده عربی مقایسه میکنند تا دقت ابزارهای فضاپیما پیش از رسیدن به مقصد اصلی ارزیابی شود.
حرکت به سوی یکی از اسرارآمیزترین اجرام منظومه شمسی
پس از این مانور موفق، فضاپیمای سایکی اکنون به حرکت خود با استفاده از سامانه پیشرانش الکتریکی خورشیدی ادامه میدهد تا در سال ۲۰۲۹ به سیارک فلزی سایکی برسد؛ جرمی که مطالعه آن میتواند پرده از یکی از بزرگترین رازهای منظومه شمسی، یعنی ساختار هسته سیارات سنگی اولیه، بردارد و دیدگاه دانشمندان را درباره روند شکلگیری سیارات دگرگون کند.
نظر شما