به گزارش خبرگزاری ایمنا، زمانی که از اردبیل سخن میگوییم، ذهنها بیدرنگ به سمت خنکای نسیم سبلان، شکوه صفوی بقعه شیخ صفیالدین، طنین آیینهای عاشورایی و طعم ماندگار عسل و سرشیر سبلان میرود. اردبیل ویترینی زنده از تاریخ، تشیع، فرهنگ و طبیعت ایران است. با این حال در عصر مناسبات نوین شهری، صرف داشتن گذشتهای پر افتخار برای بقا در جغرافیای توسعه کافی نیست. امروزه اصطلاح شهر خلاق(Creative City) کلیدواژهای است که مرز میان شهرهای پویا و شهرهای راکد را مشخص میکند.
در هفتهای که به نام اردبیل نامگذاری شده است، این پرسش پیشروی نخبگان و مسئولان این استان قرار میگیرد که اردبیل برای عبور از بنبستهای سنتی و پیوستن به شبکه شهرهای خلاق چه مسیر علمی و عملی را باید طی کند؟
شهر خلاق از نگاه یونسکو، شهری است که خلاقیت، نوآوری و صنایع فرهنگی را به عنوان موتور محرکه توسعه پایدار شهری، رشد اقتصادی و زیستپذیری اجتماعی قرار میدهد. این شهرها به جای اتکای صرف به منابع فیزیکی و پروژههای بتنی بر سرمایه نمادین، صنایع خلاق و مشارکت شهروندان تکیه میکنند. اردبیل در این میان یک کاندیدای طبیعی و کمنظیر است. وجود بستر بیبدیل گردشگری مذهبی و تاریخی با محوریت صفویه، صنایع دستی شاخص نظیر گلیمبافی و جاجیمبافی، ظرفیت شگرف گردشگری سلامت و آب درمانی و مهمتر از همه، فرهنگ غنی عامه و آیینهای بومی ، همگی قطعات پازلی هستند که می توانند تصویر اردبیل خلاق را کامل کنند اما تاچه حد مدیریت شهری توانسته این قطعات پراکنده را به یک استراتژی منسجم بدل سازد؟
عبور از رویکرد کالبدی به مدیریت هویتمحور
احمد موسوی، متخصص و پژوهشگر حوزه شهرسازی با نقد نگاه سنتی به مدیریت شهری در اردبیل معتقد است که نخستین گام برای خلاق شدن یک شهر، تغییر در نگاه و نگرش تصمیمگیران است.
وی با اشاره به اینکه شهر خلاق نه یک پروژه، بلکه یک جریان زنده است، به خبرنگار ایمنا میگوید: اردبیل سالهاست از فقدان یک برند شهری واحد و منسجم رنج میبرد.
به عقیده این استاد دانشگاه، صنایع دستی، آیینهای مذهبی ، موسیقی موقام و حتی خوراکهای بومی اردبیل همچون آش دوغ و حلوای سیاه به صورت جزیرهای مدیریت میشوند، در حالی که در یک شهر خلاق، این مولفهها باید در قالب یک زنجیره ارزش به هم متصل شده و به تولید ثروت و نشاط اجتماعی منجر شوند.
وجود بستر بیبدیل گردشگری مذهبی و تاریخی با محوریت صفویه، صنایع دستی شاخص نظیر گلیمبافی و جاجیمبافی، ظرفیت شگرف گردشگری سلامت و آب درمانی و مهمتر از همه، فرهنگ غنی عامه و آیینهای بومی ، همگی قطعات پازلی هستند که می توانند تصویر اردبیل خلاق را کامل کنند
این کارشناس شهرسازی معتقد است توسعه خلاق به طور مستقیم با رونق گردشگری تجربه محور در ارتباط است. وی توضیح میدهد که گردشگر هزاره جدید دیگر به دنبال تماشای صرف بناهای تاریخی نیست، بلکه میخواهد در زیستبوم فرهنگی شهر غوطهور شود، روندی که در اردبیل به دلیل نبود پیادهراههای خلاق، فضاهای تعاملی و رویدادهای هنری مستمر هنوز محقق نشده است.
موسوی بر این باور است که تبدیل اردبیل به شهر خلاق، نیازمند طراحی یک نقشه راه طراحی است که در آن دانشگاه، مدیریت شهری و بخش خصوصی در یک هماهنگی کامل قرار گیرند.
گردشگری خلاق، کلید طلایی رونق اقتصادی اردبیل
در این میان، اعضای ششمین دوره شورای اسلامی شهر اردبیل و مدیریت شهری این شهر در سالهای اخیر تلاش کردهاند تا رویکرد توسعه فرهنگی و گردشگری را به برنامههای اجرایی شهر تزریق کنند.
محمود صفری، شهردار اردبیل با اشاره به ظرفیتهای بیبدیل تاریخی این شهر، همواره بر ضرورت استفاده از پتانسیلهای فراملی اردبیل تاکید داشته است. نمونه بارز این تلاشها، انعقاد تفاهمنامههای همکاری فرهنگی و گردشگری با شهرهای تاریخی دیگر کشور نظیر لاهیجان و چالدران در جریان رویدادهای هفته اردبیل است، گامی که میتواند سرآغاز تعریف یک دیپلماسی شهری فعال برای این کلانشهر شمال غرب باشد.
با این حال اعضای ششمین دوره شهر اردبیل نیز بارها بر این نکته صحه گذاشتهاند که توسعه پایدار شهر بدون پیوند میان بخش عمرانی و بخش فرهنگی میسر نخواهد شد. از منظر پارلمان شهری اردبیل، گرامیداشت هفته اردبیل نباید به چند آیین نمادین و سالاانه محدود شود، بلکه باید از این فرصت به عنوان ویترینی برای معرفی فرصتهای سرمایهگذاری خلاق و جذب گردشگران داخلی و خارجی استفاده کرد.
رابطه میان شهر خلاق و گردشگرپذیر رابطهای مستقیم و ارگانیک است. شهرهای خلاق جهان با ایجاد فضاهای عمومی جذاب، کارگاهی زنده هنری، محلههای هنرمندان و فستیوالهای تخصصی، ماندگاری مسافر را افزایش میدهند.
برای اردبیل که بخش عمدهای از اقتصاد آن وابسته به گردشگری فصلی است، خلاقیت میتواند این صنعت را از حالت فصلی خارج کرده و به یک جریان درآمدی پایدار در تمام فصول سال تبدیل کند. تبدیل محلههای قدیمی اردبیل به گذرهای فرهنگی، احیای راسته بازارهای تاریخی با رویکرد صنایع خلاق و توسعه گردشگری غذا، اقداماتی است که میتواند اردبیل را به یکی از قطبهای اصلی گردشگری تجربه محور در سطح ملی و منطقهای تبدیل کند.
به گزارش ایمنا، هفته اردبیل فرصتی فراتر از یک جشن تقویمی است، این هفته آیینهای است که پیشینه پرفروغ گذشته را به افقهای روشن آینده پیوند میزند. برای آنکه اردبیل در جغرافیای شهرهای خلاق ایران و جهان جایگاه واقعی خود را بیاید، مدیریت شهری باید از پوسته پروژههای کالبدی صرف خارج شده و به سمت نرمافزارهای فرهنگی و اجتماعی حرکت کند.
نظر شما