به گزارش خبرگزاری ایمنا، بحران انرژی دیگر تنها به خاموشیهای مقطعی یا افزایش مصرف برق در روزهای گرم سال محدود نمیشود؛ امروز این بحران به یکی از مهمترین چالشهای راهبردی شهرها در جهان تبدیل شده است.
رشد شتابان شهرنشینی، افزایش جمعیت، گسترش زیرساختهای شهری، تغییرات اقلیمی، طولانیتر شدن دورههای گرما و افزایش وابستگی زندگی روزمره به انرژی، موجب شده است که شهرها بیش از هر زمان دیگری در کانون مصرف انرژی قرار گیرند؛ بر اساس گزارشهای بینالمللی، شهرها بیش از دوسوم انرژی جهان را مصرف میکنند و سهم قابل توجهی در انتشار گازهای گلخانهای دارند؛ موضوعی که نقش مدیریت شهری را در مدیریت انرژی بیش از گذشته پررنگ کرده است.
در چنین شرایطی، دیگر مدیریت بحران انرژی تنها در حیطه وظایف وزارت نیرو یا دستگاههای متولی تولید انرژی تعریف نمیشود؛ بلکه شهرداریها و مدیریت شهری نیز به بازیگران اصلی این عرصه تبدیل شدهاند.
بخش قابل توجهی از مصرف انرژی در شهرها به روشنایی معابر، پارکها، ساختمانهای عمومی، سامانههای حملونقل، ایستگاههای پمپاژ، تأسیسات شهری و دیگر خدماتی اختصاص دارد که بهطور مستقیم توسط مدیریت شهری اداره میشود، از اینرو هر تصمیم شهرداری در زمینه طراحی شهری، ساختوساز، حملونقل، توسعه فضای سبز، نوسازی تجهیزات و بهرهگیری از فناوریهای نوین، میتواند تأثیر مستقیمی بر کاهش مصرف انرژی، کاهش هزینههای عمومی و افزایش تابآوری شهر داشته باشد.
تجربه بسیاری از شهرهای پیشرو جهان نیز نشان میدهد که عبور از بحران انرژی، تنها با افزایش ظرفیت تولید برق ممکن نیست؛ بلکه افزایش بهرهوری انرژی، هوشمندسازی مدیریت شهری، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، نوسازی ساختمانهای عمومی، استفاده از روشنایی کممصرف، گسترش حملونقل پاک و مدیریت هوشمند مصرف، مهمترین راهکارهایی است که امروز در دستور کار شهرهای موفق قرار گرفته است و شهرها بهدلیل ارتباط مستقیم با زندگی روزمره شهروندان، این ظرفیت را دارند که علاوه بر کاهش مصرف انرژی در مجموعههای تحت مدیریت خود، فرهنگ مصرف بهینه را نیز در جامعه نهادینه کنند.
ایران نیز با توجه به افزایش مصرف انرژی، رشد تقاضا در فصلهای گرم و سرد، ناترازی تولید و مصرف و آثار تغییرات اقلیمی، بیش از گذشته نیازمند مشارکت مدیریت شهری در این حوزه است، در این میان، کلانشهرهایی همچون اصفهان که شبکه گستردهای از خدمات عمومی، تأسیسات شهری، ناوگان حملونقل، بوستانها، ساختمانهای اداری و پروژههای عمرانی را مدیریت میکنند، میتوانند با حرکت به سمت بهرهوری انرژی و توسعه انرژیهای پاک، سهم مهمی در کاهش مصرف، حفظ پایداری شبکه انرژی و کاهش هزینههای آینده شهر ایفا کنند.
در حال حاضر پرسش اصلی دیگر این نیست که «آیا شهرداریها باید وارد حوزه انرژی شوند؟»؛ بلکه این است که مدیریت شهری چگونه میتواند با تصمیمهای هوشمندانه، از یک مصرفکننده بزرگ انرژی به یکی از مهمترین بازیگران مدیریت مصرف، تولید انرژی پاک و تحقق شهرهای پایدار تبدیل شود؛ مسیری که آینده خدمات شهری، کیفیت زندگی شهروندان و تابآوری شهرها در برابر بحرانهای پیشرو را رقم خواهد زد.
اصفهان در مسیر تبدیلشدن به الگوی ملی بهرهوری انرژی و حملونقل پاک
فرزانه کلاهدوزان، عضو کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر اصفهان، به خبرنگار ایمنا اظهار میکند: از ابتدای فعالیت کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری، یکی از مهمترین اهداف، توجه ویژه به محیط زیست و حرکت در مسیر تحقق شهر پایدار بوده است؛ این موضوع همچنین در زمره اهداف کلان برنامه افق ۱۴۱۰ شهرداری اصفهان قرار دارد.
وی میافزاید: موضوع توسعه انرژیهای پاک و بهرهگیری از ظرفیتهای نوین انرژی در دستور کار کمیسیون قرار گرفت و بر اساس سندی که در این حوزه تدوین شد، مقرر شده است تا سال ۱۴۱۰ تمام ساختمانهای شهرداری از انرژی پایدار، بهویژه انرژی خورشیدی، استفاده کنند.
عضو کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر اصفهان تصریح میکند: این برنامه بهصورت مستمر پایش شده و در بعضی بخشها حتی فراتر از برنامه پیش رفتهایم؛ بهطوری که اکنون بسیاری از ساختمانهای شهرداری و مجموعههای وابسته به مدیریت شهری به سامانههای انرژی خورشیدی مجهز شدهاند و در برخی موارد حتی امکان تزریق برق تولیدی به شبکه نیز وجود دارد.
کلاهدوزان تصریح میکند: در حوزه پایداری انرژی، مانورهای برق نیز با همکاری اداره برق بهصورت سالانه، بهویژه در زمان اوج مصرف، برگزار میشود تا در صورت بروز قطعی برق، شهرداری بتواند پایداری خدمات خود را حفظ کند.
وی میگوید: شهرداری اصفهان طی دو سال اخیر توانسته است در این زمینه عملکرد موفقی داشته باشد و نهتنها پایداری خود را حفظ کند، بلکه در زمره دستگاههای برتر استان و حتی کشور در حوزه مدیریت انرژی قرار گیرد.
عضو کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر اصفهان خاطرنشان میکند: در حوزه محیط زیست و مدیریت منابع آبی نیز با توجه به شرایط خاص اصفهان بهویژه بحران کمآبی و خشکسالی، برنامهریزی دقیقی انجام شده است که یکی از مهمترین محورهای آن اجرای طرح رینگ پساب است؛ طرحی که میتوان آن را از ایدههای نو و پیشرو در سطح کشور دانست.
کلاهدوزان اظهار میکند: این طرح هماکنون در حال اجرا است و پیشبینی میشود تا یک تا دو سال آینده تکمیل شود؛ در قالب این پروژه، چهار تصفیهخانه بزرگ در چهار نقطه شهر پیشبینی شده است تا پساب تصفیهشده برای آبیاری فضای سبز مورد استفاده قرار گیرد.
وی تاکید میکند: حفظ فضای سبز اصفهان، بهعنوان بخشی از میراث تاریخی و هویتی این شهر، همواره مورد توجه جدی مدیریت شهری بوده است؛ بهویژه اینکه اصفهان از گذشته بهعنوان یک باغشهر شناخته میشود و نگهداری این سرمایه ارزشمند در شرایط خشکسالی و محدودیتهای ناشی از وضعیت زایندهرود، نیازمند تدبیر و برنامهریزی ویژه بوده است.
عضو کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر اصفهان تصریح میکند: با وجود تمام دشواریها، شهرداری اصفهان توانسته است در این زمینه اقدامات مؤثری انجام دهد و تا امروز این مسیر را بهخوبی پیش ببرد.
مدیریت هوشمند آب و انرژی، اصفهان را به شهر پیشرو تبدیل کرده است
کلاهدوزان میگوید: در حوزه حملونقل پاک نیز گامهای بسیار خوبی برداشته شده و در این دوره، تاکسیهای برقی و اتوبوسهای برقی به ناوگان حملونقل عمومی شهر اضافه شدهاند.
وی ادامه میدهد: شهروندان امروز بهخوبی حضور اتوبوسها و تاکسیهای برقی را در سطح شهر مشاهده میکنند و همزمان با توسعه این ناوگان، برای فرهنگسازی و تسهیل استفاده از خودروهای برقی، ایستگاههای شارژ نیز در سطح شهر جانمایی و راهاندازی شده است.
عضو کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر اصفهان تصریح میکند: مجموعه این اقدامات، جایگاه اصفهان را در میان کلانشهرهای کشور به جایگاهی ممتاز و پیشرو تبدیل کرده است؛ بهگونهای که امروز اصفهان در حوزه محیط زیست، انرژیهای پاک، مدیریت منابع آب و حملونقل پاک، به الگویی برای دیگر شهرها تبدیل شده و مورد مراجعه و بازدید سایر مدیریتهای شهری قرار میگیرد.
کلاهدوزان با اشاره به شکلگیری رقابتی سازنده میان سازمانهای وابسته به شهرداری در حوزه بهرهگیری از فناوریهای نوین و انرژیهای تجدیدپذیر، اظهار میکند: امروز شاهد ایجاد یک رقابت مثبت میان مجموعههای مدیریت شهری در حوزه انرژیهای نو هستیم؛ رقابتی که میتواند زمینهساز توسعه راهکارهای نوآورانه و ارتقای بهرهوری در بخشهای مختلف خدمات شهری باشد.
وی میافزاید: یکی از نمونههای موفق این رویکرد، اقدامات سازمان آرامستانهای شهرداری اصفهان است که طی یک تا دو ماه گذشته نوآوریهای ارزشمندی را در حوزه مدیریت منابع آب و انرژی به اجرا رسانده است.
عضو کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر اصفهان تصریح میکند: در این مجموعه، یک سامانه پایدار آبیاری مبتنی بر استفاده از پساب اجرا شده و در کنار آن، با ایجاد مخازنی برای جمعآوری و ذخیره آبهای سطحی، امکان بهرهبرداری از روانآبها نیز فراهم شده است تا این منابع در چرخه آبیاری فضای سبز مورد استفاده قرار گیرد.
کلاهدوزان ادامه میدهد: یکی از بخشهای قابل توجه این طرح، همکاری با شرکتهای دانشبنیان برای بهرهگیری از فناوریهای نوین است؛ بهگونهای که با استفاده از اختلاف ارتفاع جریان آب، یک توربین کوچک برقآبی نصب شده و از انرژی حاصل از ریزش آب، برق تولید میشود که نمونهای ارزشمند از استفاده بهینه از ظرفیتهای موجود در مدیریت شهری به شمار میرود.
وی تأکید کرد: مجموعه این اقدامات در قالب یک چرخه هوشمند و پایدار، شامل مانیتورینگ هوشمند آبیاری، مدیریت بسته مصرف آب، استفاده از پساب، استحصال آبهای سطحی و تولید انرژی پاک، در سازمان آرامستانهای شهرداری اصفهان به بهرهبرداری رسیده است و میتواند الگویی مناسب برای سایر سازمانها و مجموعههای مدیریت شهری در مسیر توسعه پایدار و افزایش بهرهوری منابع باشد.
مدیریت مصرف انرژی در شهرداری اصفهان؛ جایگزینی ۷۰ هزار چراغ کممصرف
سیدمهدی حسینی، مدیر بهینهسازی، تعمیرات و نگهداری تأسیسات شهری شهرداری اصفهان به خبرنگار ایمنا میگوید: مدیریت مصرف انرژی دیگر تنها یک وظیفه ملی یا محدود به وزارت نیرو نیست، بلکه مدیریت شهری نیز بهعنوان یکی از بزرگترین ارائهدهندگان خدمات عمومی، مسئولیت مستقیمی در این حوزه بر عهده دارد و شهرداریها باید با اصلاح الگوی مصرف، نقش الگویی خود را برای شهروندان ایفا کنند.
وی میافزاید: شهرداری اصفهان طی سالهای گذشته نشان داده است که در حوزه مدیریت مصرف انرژی همواره همراه مردم بوده و در اجرای دستورالعملهای وزارت نیرو برای کاهش مصرف انرژی پیشگام عمل کرده است. یکی از مهمترین اقدامات انجامشده، اصلاح سیستم روشنایی فضاهای شهری و پارکها بوده که نقش قابل توجهی در کاهش مصرف برق داشته است.
مدیر بهینهسازی، تعمیرات و نگهداری تأسیسات شهری شهرداری اصفهان تصریح میکند: طی چند سال گذشته بیش از ۷۰ هزار پایه روشنایی پرمصرف در سطح شهر با چراغها و لامپهای کممصرف جایگزین شده است و در پروژههای جدید نیز استفاده از تجهیزات پرمصرف از جمله پروژکتورها و چراغهای قدیمی به حداقل رسیده و فناوریهای کممصرف و بهرهور جایگزین آنها شده است.
حسینی ادامه میدهد: علاوه بر اصلاح شبکه روشنایی، در ساختمانهای شهرداری، آبنماها، ایستگاههای پمپاژ و پروژههای آبرسانی نیز مدیریت مصرف انرژی از طریق زمانبندی بهرهبرداری، استفاده از تجهیزات با راندمان بالا و کنترل هوشمند تأسیسات در دستور کار قرار گرفته است تا ضمن حفظ کیفیت خدمات، میزان مصرف انرژی کاهش یابد.
وی با تأکید بر اینکه مدیریت مصرف به معنای کاهش خدمات شهری نیست، اظهار میکند: هدف ما ارائه همان سطح خدمات با مصرف انرژی کمتر است. بر همین اساس، پیش از اجرای هر پروژه، نیاز واقعی انرژی هر مجموعه شناسایی و ممیزی میشود تا شدت روشنایی، میزان مصرف تجهیزات و الگوی بهرهبرداری بر اساس استانداردهای فنی طراحی شود.
مدیر بهینهسازی، تعمیرات و نگهداری تأسیسات شهری شهرداری اصفهان میگوید: برای نمونه در پروژههای نورپردازی شهری، از جمله میدان امام (ره)، ضمن نوسازی کامل تجهیزات روشنایی، چراغهای کممصرف جایگزین تجهیزات قدیمی شدهاند و در عین حال کیفیت و شدت روشنایی نیز نسبت به گذشته افزایش یافته است؛ موضوعی که نشان میدهد بهرهوری انرژی با ارتقای کیفیت خدمات قابل تحقق است.
شهرداری اصفهان با هوشمندسازی تأسیسات، مصرف انرژی را مدیریت میکند
حسینی با اشاره به ضرورت حرکت اصفهان به سمت شهر بهرهور انرژی خاطرنشان میکند: نخستین گام در این مسیر، شناخت دقیق الگوی مصرف انرژی در تمامی بخشهای مدیریت شهری است. به همین منظور ممیزیهای دورهای انجام میشود تا نقاط پرمصرف، گلوگاههای اتلاف انرژی و ظرفیتهای بهینهسازی شناسایی و بر اساس دادههای دقیق برای آنها برنامهریزی شود.
وی تأکید میکند: اگر امروز برای کاهش مصرف و افزایش بهرهوری سرمایهگذاری نکنیم، با واقعیتر شدن قیمت انرژی در سالهای آینده، هزینههای اداره شهر به شکل قابل توجهی افزایش خواهد یافت و این موضوع میتواند مدیریت منابع مالی شهرداری را با چالش روبهرو کند.
مدیر بهینهسازی، تعمیرات و نگهداری تأسیسات شهری شهرداری اصفهان ادامه میدهد: از سوی دیگر، شهرداری نیز بخشی از ساختار مصرف انرژی شهر است و اگر نتواند مصرف خود را مدیریت کند، به تشدید ناترازی انرژی دامن خواهد زد. از همین رو تلاش کردهایم با اصلاح تجهیزات، کاهش شدت انرژی در خدمات شهری و حرکت به سمت بهرهوری، بخشی از راهحل این مسئله باشیم، نه بخشی از مشکل.
حسینی با اشاره به پیامدهای زیستمحیطی مصرف بیرویه انرژی اظهار میکند: بخش عمده انرژی کشور از منابع فسیلی تأمین میشود و افزایش مصرف، به معنای تولید بیشتر دیاکسیدکربن، افزایش انتشار آلایندهها و تشدید گرمایش زمین است. بنابراین مدیریت مصرف انرژی علاوه بر آثار اقتصادی، نقش مهمی در کاهش آلودگی هوا و حفاظت از محیطزیست نیز دارد.
وی میافزاید: شهرداری اصفهان در کنار اجرای برنامههای بهینهسازی مصرف، توسعه استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر بهویژه پنلهای خورشیدی را نیز در دستور کار قرار داده است تا ضمن کاهش وابستگی به شبکه برق، سهم خود را در تولید انرژی پاک افزایش دهد و در مسیر تبدیل اصفهان به یک شهر بهرهور و پایدار گام بردارد.
از مدیریت مصرف تا حکمرانی انرژی؛ آینده شهرها از همین امروز ساخته میشود
به گزارش ایمنا، بحران انرژی، بیش از آنکه یک مسئله فنی یا اقتصادی باشد، امروز به شاخصی برای سنجش کیفیت حکمرانی شهری تبدیل شده است. شهرهایی که بتوانند مصرف خود را هوشمندانه مدیریت کنند، از فناوریهای نوین بهره بگیرند، انرژی پاک را جایگزین منابع آلاینده کنند و بهرهوری را به یکی از ارکان تصمیمگیری تبدیل سازند، نهتنها هزینههای اداره شهر را کاهش خواهند داد، بلکه تابآوری بیشتری در برابر بحرانهای آینده خواهند داشت.
در این میان، مدیریت شهری دیگر تنها مسئول ارائه خدمات روزمره نیست؛ بلکه نقش آن به هدایت شهر در مسیر توسعه پایدار، کاهش اثرات تغییرات اقلیمی و تضمین امنیت انرژی گسترش یافته است. هر چراغ کممصرف، هر ساختمان مجهز به سامانههای خورشیدی، هر کیلومتر حملونقل پاک و هر پروژه هوشمندسازی تأسیسات شهری، بخشی از سرمایهگذاری برای آیندهای است که شهرها ناگزیر باید از امروز آن را بسازند.
اصفهان نیز با اجرای برنامههایی همچون توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، نوسازی شبکه روشنایی، هوشمندسازی تأسیسات، حرکت به سمت خودتأمینی انرژی ساختمانهای شهرداری، توسعه ناوگان حملونقل برقی و مدیریت بهینه منابع آب، نشان داده است که نگاه به انرژی در این کلانشهر از مدیریت مصرف فراتر رفته و به بخشی از راهبرد توسعه شهری تبدیل شده است.
با این حال، موفقیت این مسیر تنها به اقدامات مدیریت شهری محدود نمیشود. تحقق شهرهای بهرهور انرژی، نیازمند همافزایی دولت، مدیریت شهری، بخش خصوصی، دانشگاهها و مشارکت آگاهانه شهروندان است. آینده شهرها نه با تولید بیشتر انرژی، بلکه با مصرف هوشمندانهتر، بهرهوری بالاتر و تصمیمهایی رقم خواهد خورد که امروز برای پایداری نسلهای آینده گرفته میشود. در چنین مسیری، هر شهر که زودتر به سمت حکمرانی هوشمند انرژی حرکت کند، فردا شهری پایدارتر، رقابتپذیرتر و زیستپذیرتر خواهد داشت.
نظر شما