به گزارش خبرگزاری ایمنا، پایش مستمر شاخصهای اقلیمی از جمله میزان بارش، دما و وضعیت خشکسالی، یکی از مهمترین ابزارها برای ارزیابی شرایط آبوهوایی کشور به شمار میرود؛ این اطلاعات تصویری روشن از روند تغییرات اقلیمی ارائه میدهد و مبنای تصمیمگیری در بخشهای مختلف از جمله کشاورزی، مدیریت منابع آب، محیطزیست و مدیریت بحران است.
بررسی تغییرات هفتگی و مقایسه آن با میانگینهای بلندمدت، امکان شناسایی نوسانات اقلیمی و تحلیل روندهای کوتاهمدت و بلندمدت را فراهم میکند و این دادهها علاوه بر نمایش وضعیت فعلی، در پیشبینی مخاطرات احتمالی و برنامهریزی برای کاهش آثار خشکسالی یا مدیریت منابع آبی نیز نقش مؤثری دارند.
در سالهای اخیر، تغییر الگوی بارش، افزایش نوسانات دمایی و وقوع دورههای متوالی خشکسالی، اهمیت انتشار گزارشهای اقلیمی را دوچندان کرده است که این گزارشها با تکیه بر دادههای علمی و شبکه گسترده ایستگاههای هواشناسی، تصویری دقیق از وضعیت جوی و اقلیمی کشور ارائه میکنند.
دسترسی به اطلاعات بهروز درباره شاخصهای اقلیمی، علاوه بر مدیران و کارشناسان، برای بهرهبرداران بخش کشاورزی، فعالان حوزه منابع طبیعی و حتی عموم مردم نیز اهمیت دارد، چراکه آگاهی از روند تغییرات اقلیمی میتواند در تصمیمگیریهای روزمره و برنامهریزیهای بلندمدت نقش مؤثری ایفا کند.
گلستان و مازندران در صدر بارشها / میانگین بارندگی کشور افزایش یافت
صادق ضیائیان، رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور در گفتوگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: در هفته سیوپنجم سال زراعی جاری و از تاریخ بیستوهشتم اردیبهشت تا سوم خرداد بیشتر استانهای نیمه شمالی کشور بارندگی داشتهاند.
وی افزود: میانگین بارش استانهای آذربایجان شرقی ۱۲ میلیمتر، آذربایجان غربی ۳.۹ میلیمتر، اردبیل ۹.۸ میلیمتر، البرز ۱۱ میلیمتر، بوشهر ۰.۳ میلیمتر، خراسان رضوی ۲.۹ میلیمتر، خراسان شمالی ۹.۴ میلیمتر، زنجان ۰.۵ میلیمتر، قزوین ۵.۱ میلیمتر، کرمانشاه ۱۰ میلیمتر، گلستان ۱۹.۲ میلیمتر، گیلان ۲.۷ میلیمتر، مازندران ۱۵.۶ میلیمتر و مرکزی ۷۰ میلیمتر بیشتر از میانگین بارش بلندمدت در این هفته بوده است.
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه میانگین بارش کشور در مقایسه با دوره بلندمدت، ۱.۱ میلیمتر بیشتر ثبت شده است، تصریح کرد: بیشترین بارش تجمعی این هفته در ایستگاههای جلین مرکز خدمات و محمدمتسارتپه در استان گلستان، بهترتیب با ۸۲.۵ و ۷۸.۸ میلیمتر و ایستگاه حمزهکانلو در استان اردبیل با ۶۲ میلیمتر به ثبت رسیده است.
شمال کشور پربارشتر از نرمال / کمبارشی در بخشهایی از جنوب و مرکز
ضیائیان ادامه داد: انحراف مجموع بارش تجمعی هفته سیوپنجم سال زراعی جاری نسبت به بازه زمانی مشابه در دوره بلندمدت ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۹ نشان میدهد که در این هفته، بارش در بیشتر مساحت کشور در محدوده نرمال تا کمتر از نرمال قرار داشته و در نوار شمالی کشور بیشتر از نرمال بوده است.
وی گفت: استانهای خراسان شمالی، گلستان، مازندران، البرز، قزوین و بوشهر در بخشهایی از مساحت خود بارشی بیشتر از نرمال، تا بیش از ۴۰ میلیمتر، داشتهاند و در استانهای خراسان رضوی، سمنان، تهران، زنجان، اردبیل، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، همدان، مرکزی، اصفهان و کرمان، در بخشهایی از مساحت استان بارش بیشتر از نرمال، تا ۴۰ میلیمتر و در بخشهایی دیگر بارش کمتر از نرمال، تا ۴۰ میلیمتر ثبت شده است.
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور اضافه کرد: استانهای خراسان جنوبی، یزد، فارس، سیستان و بلوچستان، چهارمحال و بختیاری و لرستان نیز در بخشهایی از مساحت خود بارشی کمتر از نرمال تا ۴ میلیمتر داشتهاند و سایر استانهای کشور در شرایط نرمال بارشی قرار داشتهاند.
ترسالی در شمال و خشکسالی خفیف در مرکز کشور
ضیائیان افزود: بر اساس پهنهبندی خشکسالی ۱۴ روزه با استفاده از شاخص خشکسالی مؤثر (EDI)، منتهی به سوم خرداد ۱۴۰۵، بیشتر استانهای جنوبی کشور در شرایط نرمال، استانهای یکسوم شمالی در وضعیت ترسالی خفیف تا شدید و استانهای مرکزی در شرایط خشکسالی خفیف قرار داشتهاند.
وی تصریح کرد: استانهای خراسان شمالی، گلستان، مازندران، البرز، زنجان، آذربایجان شرقی و کهگیلویه و بویراحمد در بخشهایی از مساحت خود شرایط ترسالی خفیف تا شدید داشتهاند.
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور ادامه داد: استانهای خراسان رضوی، سمنان، گیلان، اردبیل، آذربایجان غربی، کردستان، قزوین، همدان و فارس نیز در بخشهایی از مساحت خود با ترسالی خفیف تا شدید و در بخشهایی دیگر با خشکسالی خفیف تا متوسط مواجه بودهاند.
ضیائیان گفت: استانهای هرمزگان و بوشهر در شرایط نرمال قرار داشتهاند و سایر استانهای کشور نیز در بخشهایی از مساحت خود خشکسالی خفیف تا متوسط را تجربه کردهاند.
کاهش ۰.۶ درجهای میانگین دمای کشور / هوا در بیشتر استانها خنکتر شد
وی اضافه کرد: بررسی نمودار و نقشه اختلاف میانگین دمای هفته سیوپنجم سال زراعی جاری با میانگین دما در دوره بلندمدت ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۹ در هفته مشابه نشان میدهد که میانگین دمای کشور ۰.۶ درجه کاهش یافته و بیشتر استانها روند کاهش دما را تجربه کردهاند.
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور افزود: بیشترین بیهنجاری مثبت دمای میانگین هفته مربوط به استان گلستان با ۱.۲ درجه و بیشترین بیهنجاری منفی دما مربوط به استان ایلام با ۳ درجه بوده است و استانهای خراسان جنوبی، خراسان رضوی و یزد نیز تغییر دمای محسوسی نسبت به میانگین بلندمدت خود نداشتهاند.
بررسی مستمر شاخصهای اقلیمی، علاوه بر نمایش وضعیت کنونی، امکان ارزیابی روند تغییرات آبوهوایی و آثار آن بر منابع طبیعی و فعالیتهای اقتصادی را فراهم میکند. استمرار این پایشها، مبنایی برای تصمیمگیری دقیقتر در حوزههای مرتبط با مدیریت منابع آب، کشاورزی و محیطزیست خواهد بود.
تغییرات بارش، دما و شاخصهای خشکسالی از مهمترین متغیرهایی هستند که میتوانند بر امنیت غذایی، تولید محصولات کشاورزی و پایداری منابع آبی کشور تأثیر بگذارند و از این رو، تحلیل منظم این دادهها برای برنامهریزی و مدیریت ریسکهای اقلیمی اهمیت ویژهای دارد.
کارشناسان همواره بر ضرورت استفاده از دادههای علمی و بهروز در تدوین سیاستهای مرتبط با مدیریت منابع طبیعی تأکید دارند. بهرهگیری از این اطلاعات میتواند زمینهساز افزایش تابآوری در برابر مخاطرات اقلیمی و کاهش خسارتهای ناشی از نوسانات جوی باشد.
انتشار منظم گزارشهای اقلیمی، ضمن افزایش آگاهی عمومی از وضعیت آبوهوایی کشور، امکان رصد دقیق روندهای اقلیمی را در طول سال فراهم میکند و به تصمیمگیران و افراد کمک میکند با شناخت بهتر شرایط، برنامهریزی مؤثرتری برای آینده داشته باشند.
نظر شما