به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، برای چندین دهه، بزرگترین کلانشهرهای جهان همچون لندن، نیویورک، توکیو، پاریس و شانگهای، محور اصلی رشد شهری، سرمایهگذاری و نوآوری بودند، اما یکی از مهمترین روندهای شهری در سال ۲۰۲۶، رشد شتابان شهرهای ثانویه (Secondary Cities) است. این شهرها، شهرهایی با اندازه متوسط هستند که از مرکز اصلی اقتصادی یک کشور کوچکتر هستند، اما روزبهروز افراد متخصص، بنگاههای اقتصادی، سرمایهگذاران و ساکنان بیشتری را بهسوی خود جذب میکنند.
پژوهشگران شهرسازی اکنون معتقد هستند که آینده شهرنشینی جهان، تنها به کلانشهرها وابسته نخواهد بود، بلکه بسیاری از شهرهای ثانویه به کانونهای پویای اقتصادی تبدیل میشوند که هزینههای زندگی مناسب، کیفیت بالاتر زندگی و فرصتهایی را فراهم میکنند که شهرهای بزرگتر، بیشتر در تأمین آنها با مشکل روبهرو هستند. در واقع با افزایش هزینه مسکن و تشدید ازدحام در بسیاری از پایتختهای جهان، شرکتها و شهروندان، بیش از گذشته بهسوی مراکز شهری جایگزین، گرایش پیدا کردهاند؛ شهرهایی که هم فرصتهای اقتصادی و هم سبک زندگی مطلوبتری را ارائه میدهند.
چرا شهرهای ثانویه درحالرشد هستند؟
چندین عامل، باعث رشد شهرهای ثانویه شده است که در زیر به آنها اشاره میشود:
نخستین عامل، هزینه مناسبتر زندگی است. قیمت مسکن در بسیاری از شهرهای بزرگ جهان به بالاترین سطح خود رسیده است و خرید یا حتی اجاره منزل را برای بسیاری از مردم دشوار کرده است. در مقابل، شهرهای ثانویه، بهطور معمول هزینه زندگی کمتر، گزینههای متنوعتر برای سکونت و زمان رفتوآمد کوتاهتری دارند.
دومین عامل، گسترش دورکاری و کارهای ترکیبی است. از آنجا که بسیاری از شرکتها اکنون به کارکنان خود اجازه میدهند از مکانهای مختلف کار کنند، دیگر نیازی نیست افراد حرفهای در نزدیکی مراکز اصلی کسبوکار زندگی کنند. همین موضوع، مهاجرت به شهرهایی را افزایش داده است که میان فرصتهای شغلی و کیفیت زندگی، تعادل بهتری برقرار کردهاند.
سومین عامل، تنوعبخشی به سرمایهگذاری است. شرکتها و سرمایهگذاران اکنون فراتر از قطبهای سنتی اقتصادی، به دنبال شهرهایی با نیروی انسانی توانمند، زیرساختهای دیجیتالی، تابآوری در برابر تغییرات آبوهوایی و محیط مناسب برای کسبوکار هستند. در نتیجه، بسیاری از شهرهای درجه دوم، رشد اقتصادی سریعی را تجربه کردهاند و در سطح بینالمللی بیشتر شناخته شدهاند.
زیرساخت دیجیتالی؛ فاکتور اصلی رقابتپذیری شهرها
مهمترین یافتههای پژوهشهای تازه شهری نشان میدهد که زیرساخت دیجیتالی، امروزه به یکی از عوامل اصلی رقابتپذیری شهرها تبدیل شده است. شهرهایی که از شبکههای پرسرعت اینترنت، زیستبومهای فناورانه، کانونهای نوآوری و خدمات دیجیتالی دولتی، برخوردار هستند، در جذب نیروهای متخصص، موفقتر عمل میکنند، همچنین با گسترش صنایع دانشبنیان، وابستگی نیروی انسانی متخصص به پایتختها، کاهش یافته است و افراد بیشتری حاضرهستند به شهرهایی مهاجرت کنند که هزینه زندگی مناسب، ارتباطات قوی و کیفیت بالای زندگی را برای آنها فراهم میکنند.
این در حالی است که بسیاری از شهرهای ثانویه، برای حفظ توان رقابتی، سرمایهگذاری گستردهای در زمینههای شهرکهای فناوری، مراکز پشتیبانی از شرکتهای نوپا، همکاری با دانشگاهها، زیرساختهای شهر هوشمند و خدمات الکترونیکی دولتی انجام دادهاند. این شهرها بهجای رقابت مستقیم با کلانشهرها، توانمندیهای اقتصادی ویژهای را توسعه دادهاند که آنها را به مقصدی جذاب برای متخصصان، کارآفرینان و سرمایهگذاران تبدیل کرده است.
گسترش الگوی چندمرکزی شهرها
یکی از مهمترین روندهای سال ۲۰۲۶، حرکت بهسوی توسعه چندمرکزی است؛ الگویی که در آن فعالیتهای اقتصادی بهجای تمرکز در یک کلانشهر، میان چندین شهر توزیع میشود. در این الگو، شهرهای درجه دوم منتظر گسترش تدریجی رشد نسبت به کلانشهرها نمیمانند، بلکه خود بهطور فعال، نواحی نوآوری، خوشههای صنعتی و راهبردهای توسعه منطقهای را ایجاد میکنند. این رویکرد، توسعه متوازنتر کشورها را امکانپذیر ساخته است و فشار وارد بر کلانشهرهای پرجمعیت را کاهش میدهد.
کاهش فشار بر بازار مسکن
با توزیع جمعیت میان چندین مرکز شهری، تقاضا برای مسکن دیگر تنها در چند شهر گرانقیمت، متمرکز نمیشود.
کیفیت بهتر زندگی
ساکنان این شهرها بهطور معمول از مزایایی همچون رفتوآمد کوتاهتر، هزینه زندگی کمتر، فضای سبز بیشتر، ازدحام کمتر، پیوندهای اجتماعی نیرومندتر و توسعه اقتصادی متوازنتر، برخوردار هستند، بنابراین رشد شهرهای درجه دوم میتواند با گسترش سرمایهگذاری، فرصتهای شغلی و توسعه زیرساختها در مناطق مختلف، نابرابریهای منطقهای را کاهش دهد.
افزایش تابآوری شهری
زمانی که فعالیتهای اقتصادی میان چندین شهر توزیع شود، وابستگی کشورها به یک مرکز شهری کاهش یافته است و توان آنها برای مقابله با بحرانهای اقتصادی افزایش مییابد.
چالشهای پیشروی شهرهای ثانویه چیست؟
با وجود موفقیتهای چشمگیر، این شهرها همچنان با چالشهای مهمی روبهرو هستند. رشد سریع جمعیت، اگر با برنامهریزی مناسب همراه نباشد، میتواند سامانه حملونقل، بازار مسکن، خدمات زیربنایی و خدمات عمومی را تحت فشار قرار دهد، همچنین رقابت برای جذب نیروهای متخصص، روزبهروز شدیدتر میشود و شهرها را ناگزیر میکند که همچنان در بخشهای آموزش، فرهنگ، نوآوری و زیرساختهای دیجیتالی، سرمایهگذاری کنند. تابآوری در برابر تغییرات اقلیمی نیز به یکی از اولویتهای اصلی شهرها تبدیل شده است. با افزایش فراوانی رویدادهای شدید آبوهوایی، شهرها باید اطمینان حاصل کنند که روند رشد آنها پایدار و سازگار با محیطزیست است.
چشمانداز آینده شهرهای ثانویه
کارشناسان شهرسازی، رشد شهرهای درجه دوم را یکی از مهمترین روندهای شهری این دهه میدانند. این شهرها قرار نیست جای کلانشهرهای جهانی را بگیرند، بلکه در حال شکلدادن به چشماندازی متوازنتر و متنوعتر برای آینده شهرنشینی است. در سال ۲۰۲۶، تجربههای شهرهایی همچون منچستر، دبرسن، شارلوت، نشویل، حیدرآباد، کوریتیبا، آیندهوون و فوکوئوکا نشان داده است که موفقیت اقتصادی دیگر تنها به بزرگی یک شهر وابسته نیست، بلکه بیش از هر چیز به وجود نیروی انسانی توانمند، زیرساختهای دیجیتالی، هزینه مناسب زندگی، نوآوری، پایداری و کیفیت بالای زندگی بستگی دارد. با حرکت دولتها بهسوی الگوهای پایدارتر و فراگیرتر توسعه شهری، انتظار میرود شهرهای درجه دوم در آینده اقتصاد شهری جهان، نقشی روزافزون ایفا کنند. رشد این شهرها نشاندهنده گذار از عصر کلانشهرها بهسوی شبکهای بههمپیوسته از شهرهای پویا، تخصصی و تابآور است.
نظر شما