برداشت غیرمجاز از چاه‌های مجاز، تهدیدی جدی‌تر از چاه‌های غیرمجاز است

ایرج حیدریان در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا در گلستان اظهار کرد: بررسی‌های وزارت نیرو نشان می‌دهد برداشت غیرمجاز از چاه‌های دارای پروانه به مراتب بیش از برداشت از چاه‌های غیرمجاز است؛ از این رو مدیریت چاه‌های مجاز از طریق نصب کنتورهای هوشمند، یکی از مهم‌ترین برنامه‌های حفاظت از منابع آب زیرزمینی به شمار می‌رود.

وی افزود: در استان‌های شمالی، بسیاری از چاه‌های غیرمجاز کم‌عمق هستند و عمدتاً از سفره‌های سطحی برداشت می‌کنند، اما چاه‌های عمیق و دارای پروانه که از آبخوان‌های استراتژیک بهره‌برداری می‌کنند، نیازمند مدیریت دقیق و کنترل مستمر هستند.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای گلستان با اشاره به توسعه نصب کنتورهای هوشمند گفت: برای تسهیل اجرای این طرح، تفاهم‌نامه‌ای سه‌جانبه میان شرکت آب منطقه‌ای، بانک و تولیدکنندگان تجهیزات منعقد شده تا کشاورزان بتوانند با استفاده از تسهیلات بانکی، کنتورهای هوشمند را خریداری و نصب کنند.

وی تصریح کرد: با نصب این تجهیزات، میزان برداشت آب و ساعت کارکرد چاه‌ها مطابق مفاد پروانه بهره‌برداری کنترل می‌شود و کشاورزان ناگزیر خواهند بود مصرف آب خود را با سهمیه مجاز تطبیق دهند؛ موضوعی که در نهایت به اجرای دقیق‌تر الگوی کشت نیز کمک خواهد کرد.

حیدریان با بیان اینکه تاکنون بیش از شش هزار حلقه چاه در گلستان به کنتور هوشمند مجهز شده‌اند، افزود: هدف، حرکت به سمت هوشمندسازی کامل چاه‌های مجاز و ایجاد انضباط در مصرف آب است.

وی با اشاره به برنامه هفتم توسعه گفت: بر اساس این برنامه، مصرف آب در بخش کشاورزی کشور باید از حدود ۸۲ میلیارد مترمکعب به ۶۵ میلیارد مترمکعب کاهش پیدا کند و تحقق این هدف مستلزم اجرای همزمان اصلاح الگوی کشت، توسعه روش‌های نوین آبیاری و مدیریت دقیق برداشت از منابع آب است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای گلستان درباره چاه‌های غیرمجاز نیز اظهار کرد: انسداد این چاه‌ها بر اساس ظرفیت‌های قانونی در حال انجام است، اما یکی از چالش‌های جدی، خودداری برخی متخلفان از اعاده وضعیت به حالت اولیه است که روند رسیدگی و اجرای احکام را طولانی می‌کند.

وی با تأکید بر اینکه آب‌های زیرزمینی مهم‌ترین ذخیره راهبردی کشور در شرایط خشکسالی و تغییر اقلیم هستند، گفت: با افزایش دما و کاهش منابع آب سطحی، حفاظت از آبخوان‌ها بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده و باید با مشارکت همه دستگاه‌ها و بهره‌برداران از این سرمایه ملی صیانت کرد.

حیدریان همچنین با اشاره به موضوع اقتصاد آب افزود: پایین بودن قیمت آب نسبت به هزینه واقعی تأمین آن، موجب کاهش حساسیت نسبت به مصرف بهینه شده است.

به گفته وی، افزایش بهره‌وری و اصلاح الگوی مصرف، تنها با مشارکت بهره‌برداران، ارزش‌گذاری واقعی منابع آب و پرهیز از اسراف محقق خواهد شد.