به گزارش خبرگزاری ایمنا، شهادت امام حسن مجتبی(ع)، یادآور زندگی امامی است که یکی از پیچیدهترین و دشوارترین مقاطع تاریخ اسلام را با تکیه بر بصیرت، صبر و تدبیر پشت سر گذاشت؛ امامی که در برابر جریان انحراف ایستاد و برای حفظ حقیقت اسلام، در شرایطی که امکان ادامه مبارزه نظامی فراهم نبود، شیوه دیگری از مبارزه را برگزید.
آیتالله سید علی خامنهای، رهبر شهید انقلاب اسلامی در تبیین شخصیت و سیره سیاسی امام حسن(ع)، با نگاهی عمیق به شرایط دوران امامت آن حضرت، صلح ایشان را نه به نشانه ضعف یا عقبنشینی در برابر دشمن، بلکه تصمیمی آگاهانه برای حفظ جبهه حق و جلوگیری از نابودی نیروهای مؤمن و حقیقت اسلام دانستهاند.
امام حسن مجتبی(ع) در شرایطی زمام امامت جامعه اسلامی را بر عهده گرفت که آثار فتنه و انحراف، جامعه را از درون دچار فرسایش کرده بود. جریان اموی با استفاده از قدرت سیاسی، ثروت و ابزار تبلیغاتی تلاش میکرد چهره واقعی خود را پنهان کرده و مسیر جامعه اسلامی را از آرمانهای اصیل آن دور سازد و در سوی دیگر، بخشی از مردم و حتی برخی خواص، تحت تأثیر دنیاطلبی، تطمیع و تهدید، انگیزه و استقامت لازم برای ایستادگی در برابر دشمن را از دست داده بودند.
در چنین شرایطی، مسئله اصلی برای امام حسن(ع) حفظ موجودیت جبهه حق و جلوگیری از آن بود که دشمن با یک پیروزی ظاهری، اساس اسلام را مورد تهدید قرار دهد؛ از این منظر، تصمیم امام برای پذیرش صلح را باید در چهارچوب شناخت دقیق شرایط و واقعیتهای جامعه آن روز تحلیل کرد؛ تصمیمی که در ظاهر ممکن بود به معنای پایان مبارزه تلقی شود، اما در حقیقت شکل مبارزه را تغییر داد و فرصت لازم را برای حفظ جریان اصیل اسلام فراهم کرد.
صلحی برای حفظ اسلام
یکی از مهمترین درسهای سیره امام حسن مجتبی(ع) از نگاه رهبر شهید انقلاب، ضرورت شناخت زمان و تشخیص درست شرایط است. در منطق امام، هدف اصلی مبارزه، حفظ اسلام و مقابله با جریان باطل بود و شیوه دستیابی به این هدف میتوانست با توجه به شرایط تغییر کند.
هنگامی که بخش مهمی از نیروهای جبهه حق آمادگی لازم برای ادامه نبرد را نداشتند و حتی برخی از فرماندهان و خواص در برابر تطمیع و تهدید دشمن عقبنشینی کرده بودند، ادامه جنگ نمیتوانست نتیجه مطلوب را به همراه داشته باشد و در چنین فضایی، امام حسن(ع) با پذیرش صلح، در حقیقت از نابودی نیروهای مؤمن جلوگیری کرد و اجازه نداد دشمن با کشاندن جامعه به یک جنگ فرسایشی، ریشههای جریان حق را از بین ببرد.
از همینرو، صلح امام حسن(ع) را باید بخشی از یک مبارزه بزرگ و مستمر دانست؛ مبارزهای که در آن، هدف ثابت بود، اما روشها بر اساس شرایط تغییر میکرد. امام با انتخاب این مسیر، در حقیقت ماهیت واقعی جریان حاکم را برای تاریخ آشکار کرد و نشان داد جبهه باطل، حتی اگر در ظاهر قدرت سیاسی را در اختیار داشته باشد، از پایبندی به اصول و ارزشهای اسلامی بیگانه است.
مظلومیت امام حسن(ع) نیز از همین نقطه آغاز میشود؛ مظلومیتی که علاوهبر شیوه شهادت ایشان، به ناشناخته ماندن حقیقت تصمیم تاریخی این امام بزرگوار نیز مربوط میشود. امامی که برای حفظ اسلام و جلوگیری از نابودی جبهه مؤمنان، هزینهای سنگین پرداخت، با قضاوتهای سطحی و برداشتهای نادرست روبهرو شد در حالی که صبر و تحمل ایشان، خود جلوهای بزرگ از جهاد و مبارزه در راه خدا بود.
بصیرت در میدان مبارزه / تصمیمگیری در میدانهای دشوار، نیازمند بصیرت و شناخت دقیق دشمن است
بازخوانی سیره امام حسن مجتبی(ع) نشان میدهد مبارزه با جریان باطل، همواره به معنای حضور در میدان جنگ نیست و گاهی صبر، مقاومت، روشنگری و گاهی گرفتن تصمیمی دشوار برای حفظ نیروهای جبهه حق میتواند جلوهای از جهاد باشد و آنچه در این مسیر اهمیت دارد، حفظ هدف و آرمان و در عین حال، شناخت درست شرایط و انتخاب شیوه مناسب برای رسیدن به آن است.
سیره آن حضرت برای جامعه اسلامی امروز نیز حامل این پیام مهم است که تصمیمگیری در میدانهای دشوار، نیازمند بصیرت و شناخت دقیق دشمن است. جامعه مؤمن نباید تنها به ظاهر حوادث توجه کند و باید ماهیت جریانها، اهداف دشمن و شرایط واقعی میدان را بشناسد و بر اساس آن تصمیم بگیرد و از این منظر، زندگی امام حسن(ع) الگویی ماندگار برای پیوند میان آرمانگرایی، واقعبینی، شجاعت، صبر، مقاومت و تدبیر است.
گاهی بزرگترین مجاهدت، در تحمل سختیها است
شهادت امام حسن مجتبی(ع)، فرصتی برای بازخوانی زندگی امامی است که در اوج مظلومیت، از اصول و آرمانهای الهی دست نکشید و با انتخابی تاریخی، مسیر مبارزه با انحراف را برای همیشه در تاریخ اسلام ثبت کرد؛ ایشان نشان دادند گاهی بزرگترین مجاهدت، در تحمل سختیها و انتخاب تصمیمی است که ممکن است در نگاه نخست، تلخ و دشوار به نظر برسد، اما در نهایت حقیقت را از خطری بزرگ حفظ میکند.
امروز نام امام حسن مجتبی(ع) یادآور امامی است که با صبر و تدبیر، فرصتی برای تداوم مبارزه ساخت و با بصیرتی تاریخی، اجازه نداد جریان باطل به نام اسلام، حقیقت اسلام را برای همیشه در حاشیه قرار دهد. سیره آن حضرت، همچنان این حقیقت را پیش روی مسلمانان قرار میدهد که در مسیر دفاع از حق، آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، شناخت درست صحنه، حفظ آرمان و انتخاب هوشمندانهترین راه برای ادامه مبارزه است.
نظر شما