امیر همتی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: دید زیرسطحی و اکتشاف هوشمند امروز به قلب تحول معدنکاری تبدیل شده است، بهنحوی که امروزه زمین دیگر تنها با حفاری دیده نمیشود، بلکه با داده، الگوریتم و حسگر خوانده میشود.
وی افزود: در گذشته اکتشاف معدن تا حد زیادی به تجربه میدانی، برداشتهای پراکنده و آزمونوخطا وابسته بود، اما امروز صنعت معدن در حال ورود به عصری است که در آن تصمیمگیری بر پایه تحلیل هوشمند، تصویرسازی چندلایه و مدلسازی دقیق زیرسطح انجام میشود؛ این تغییر تنها یک بهروزرسانی فناورانه نیست، بلکه یک جابهجایی عمیق در منطق اکتشاف است.
کارشناس ژئوفیزیک و اکتشاف هوشمند گفت: در اکتشاف سنتی، هزینه خطا بسیار بالا بود؛ حفاریهای غیرهدفمند، زمان طولانی ارزیابی و ریسک بالای دست پیدا نکردن به ذخیره اقتصادی بخش جداییناپذیر این حوزه بود، اما دید زیرسطحی این معادله را تغییر داده است.
همتی بیان کرد: اکنون ترکیب دادههای ژئوفیزیکی، سنجش از دور، تصاویر ماهوارهای، پهپادها، حسگرهای چندطیفی و فراطیفی و الگوریتمهای هوش مصنوعی این امکان را میدهد که پیش از ورود ماشین حفاری، تصویری بسیار دقیقتر از ساختار زمین بهدست آید، این یعنی بهجای جستوجوی کور میتوان بر اساس احتمال، الگو و شواهد تحلیلی حرکت کرد.
وی با بیان اینکه هوش مصنوعی در این میان نقش مغز تحلیلگر را بازی میکند، خاطرنشان کرد: حجم دادههایی که از سطح و زیرسطح زمین جمعآوری میشود، آنقدر زیاد و پیچیده است که تحلیل انسانی بهتنهایی دیگر کافی نیست؛ الگوریتمهای یادگیری ماشین میتوانند ارتباطهایی را شناسایی کنند که در نگاه اول پنهاناند؛ ارتباط میان نوع سنگ، تغییرات مغناطیسی، الگوهای شکستگی، امضای شیمیایی و نشانههای احتمالی کانیسازی.
کارشناس ژئوفیزیک و اکتشاف هوشمند گفت: نتیجه این فرایند اولویتبندی دقیقتر مناطق امیدبخش و کاهش حفاریهای پرهزینه و کمنتیجه است؛ به بیان ساده هوش مصنوعی کمک میکند معدنکار بداند کجا بایستد، کجا بکاود و کجا دست نگه دارد.
همتی تصریح کرد: یکی از مهمترین دستاوردهای این رویکرد، کاهش ریسک سرمایهگذاری است؛ در معدن، هر تصمیم اشتباه میتواند میلیونها دلار هزینه ایجاد کند؛ وقتی اکتشاف بر پایه دادههای دقیقتر انجام شود، سرمایه به شکل هدفمندتری مصرف میشود و شانس موفقیت پروژه بالا میرود، از همینرو اکتشاف هوشمند تنها یک نوآوری فنی نیست؛ یک ابزار اقتصادی است که بهرهوری را افزایش میدهد و عمر پروژههای معدنی را بهصورت معنادار بهبود میبخشد.
وی با بیان اینکه مزیت دیگر این تحول، اثر مثبت آن بر ایمنی و محیطزیست است، عنوان کرد: هرچه دقت اکتشاف بالاتر باشد، نیاز به حفاریهای اضافی، جابهجایی بیمورد خاک، مصرف سوخت و تخریب سطحی کمتر میشود، در نتیجه معدنکاری میتواند با ردپای محیطزیستی کمتر و دقت بالاتر پیش برود.
کارشناس ژئوفیزیک و اکتشاف هوشمند ادامه داد: افزون بر این دید زیرسطحی به شناسایی خطرهای زمینشناسی، ناپایداری لایهها و ریسکهای احتمالی کمک میکند و ایمنی عملیات را بالا میبرد؛ این همان نقطهای است که فناوری همزمان به سودآوری، پایداری و مسئولیتپذیری خدمت میکند.
همتی با تاکید بر اینکه در ایران نیز این موضوع اهمیت ویژهای دارد، بیان کرد: کشور ما داری ذخایر معدنی قابلتوجه، اما با شکاف جدی در حوزه داده، یکپارچهسازی اطلاعات و بهکارگیری فناوریهای دیجیتال روبهرو است؛ اگر اکتشاف در ایران بخواهد از مرحله سنتی عبور کند، باید از نگاه تجربی صرف فاصله بگیرد و به سمت معدنکاری دادهمحور حرکت کند.
وی تصریح کرد: آینده این صنعت در گرو آن است که دادههای زمینشناسی، ژئوفیزیکی و ژئوشیمیایی بهصورت منسجم تحلیل شوند و تصمیمها بر اساس مدلهای هوشمند گرفته شوند، نهتنها بر پایه حدس و سابقه.
کارشناس ژئوفیزیک و اکتشاف هوشمند گفت: حقیقت این است که آینده معدنکاری دیگر در عمق بیشتر خلاصه نمیشود، بلکه در دید بهتر معنا پیدا میکند؛ هرچه توان ما در دیدن زیر سطح زمین بیشتر شود، توان ما در مدیریت منابع، کاهش خطا، افزایش ایمنی و ساختن یک صنعت پایدارتر نیز بیشتر خواهد شد؛ دید زیرسطحی و اکتشاف هوشمند، فقط ابزار کشف ذخایر نیست، بلکه زبان تازهای برای فهم زمین است.
نظر شما