به گزارش خبرگزاری ایمنا، تأمین منابع مالی پایدار یکی از مهمترین پیشنیازهای اداره مطلوب شهرها به شمار میرود و بسیاری از شهرداریهای ایران همچنان بخش قابل توجهی از درآمد خود را از محل صدور پروانههای ساختمانی، عوارض ناشی از ساختوساز و تغییر کاربری تأمین میکنند؛ منابعی که با رکود یا رونق بازار مسکن دچار نوسان میشوند و برنامهریزی بلندمدت را با چالش مواجه میکنند.
بر همین اساس، طی سالهای اخیر سیاستگذاران حوزه مدیریت شهری بر اصلاح ساختار درآمدی شهرداریها و افزایش سهم درآمدهای پایدار تأکید کردهاند؛ درآمدهایی که بدون اتکا به فروش داراییهای شهری یا توسعه بیضابطه ساختوساز، امکان تأمین هزینههای جاری و عمرانی شهر را فراهم کند.
یکی از مهمترین ظرفیتهای درآمد پایدار، توسعه نظام عوارض محلی و هوشمندسازی فرآیند وصول آن است. کارشناسان بر این باورند که بهروزرسانی بانک اطلاعات املاک، ایجاد سامانههای یکپارچه پرداخت و شفافسازی نحوه هزینهکرد عوارض، میتواند ضمن افزایش مشارکت شهروندان، درآمدی مستمر و قابل پیشبینی برای شهرداریها ایجاد کند.
در کنار آن، بهرهبرداری اقتصادی از داراییهای شهری نیز از جمله راهکارهای مورد توجه است. بسیاری از شهرها با مدیریت حرفهای املاک، ساماندهی فضاهای تجاری، بازارها، پارکینگها و سایر داراییهای عمومی توانستهاند بخشی از هزینههای مدیریت شهری را از محل درآمدهای خدماتی تأمین کنند.
توسعه مشارکت با بخش خصوصی نیز از دیگر ابزارهای مهم تأمین مالی پروژههای شهری به شمار میرود. اجرای پروژههای عمرانی، حملونقل، گردشگری، فرهنگی و تفریحی با استفاده از مدلهای مشارکتی، علاوه بر کاهش فشار مالی بر شهرداریها، زمینه جذب سرمایه و تسریع اجرای پروژهها را فراهم میکند.
شهرهایی که از ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی، مذهبی یا طبیعی برخوردار هستند، میتوانند با تقویت زیرساختهای گردشگری، برگزاری رویدادهای فرهنگی و ایجاد فضاهای خدماتی، علاوه بر رونق اقتصادی، منابع درآمدی جدیدی برای مدیریت شهری ایجاد کنند.
در حوزه شهر هوشمند نیز توسعه خدمات الکترونیک، سامانههای هوشمند پارکینگ، تبلیغات دیجیتال، مدیریت هوشمند ترافیک و بهرهگیری از دادههای شهری، علاوه بر کاهش هزینههای اداره شهر، فرصتهای تازهای برای درآمدزایی ایجاد کرده است.
از سوی دیگر، مدیریت پسماند با رویکرد اقتصاد چرخشی، استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر، توسعه تبلیغات شهری، بهرهبرداری از مجتمعهای ایستگاهی حملونقل عمومی و استفاده از ابزارهای نوین تأمین مالی از جمله انتشار اوراق مالی برای پروژههای زیرساختی، از دیگر راهکارهایی است که در بسیاری از شهرهای جهان به عنوان منابع درآمدی پایدار مورد استفاده قرار میگیرد.
بررسی تجربه شهرهای موفق نشان میدهد هرچه سهم درآمدهای پایدار در بودجه شهرداریها افزایش یافته، امکان برنامهریزی بلندمدت، نگهداری بهتر زیرساختهای شهری و ارائه خدمات باکیفیتتر نیز فراهم شده است. در مقابل، اتکای بیش از حد به درآمدهای وابسته به ساختوساز، شهرها را در برابر نوسانات اقتصادی آسیبپذیر میکند.
آینده مدیریت شهری در ایران نیز در گرو اصلاح نظام درآمدی شهرداریها، توسعه سرمایهگذاری، افزایش شفافیت مالی، جلب مشارکت بخش خصوصی و استفاده از فناوریهای نوین است؛ مسیری که میتواند ضمن ایجاد ثبات اقتصادی، زمینه توسعه متوازن و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان را فراهم کند.
نظر شما