به گزارش خبرگزاری ایمنا از البرز، موضوع رایگانسازی حملونقل عمومی در کرج که در هفتههای اخیر به یکی از مهمترین مباحث مدیریت شهری تبدیل شده است، این بار در نشست مشترک کمیسیون عمران، حملونقل و ترافیک شورای اسلامی شهر کرج با حضور جمعی از اعضای شورا به صورت تخصصی مورد واکاوی قرار گرفت؛ نشستی که در آن اگرچه اصل توسعه حملونقل عمومی و حمایت از شهروندان مورد اتفاق نظر بود، اما درباره شیوه اجرای این سیاست، اختلاف دیدگاههای قابل توجهی مطرح شد.
اعضای شورای اسلامی شهر در این نشست با مرور تجربه برخی شهرهای جهان، آثار اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیستمحیطی رایگانسازی حملونقل عمومی را بررسی کردند و بر این نکته تأکید داشتند که هرگونه تصمیم در این حوزه باید مبتنی بر مطالعات کارشناسی، برآوردهای مالی دقیق و سنجش ظرفیتهای اجرایی باشد.
تصمیمی که بازگشت از آن آسان نیست
مجتبی حاجیقاسمی، دبیر اول و رئیس کمیسیون تلفیق شورای اسلامی شهر کرج، با مخالفت نسبت به لایحه ارائهشده از سوی شهرداری، اظهار کرد: رایگانسازی حملونقل عمومی در بسیاری از کشورهای دنیا تجربه شده و درباره آن مطالعات علمی متعددی وجود دارد، اما اجرای چنین سیاستی بدون استفاده از این تجربیات و بدون انجام مطالعات بومی، تصمیمی پرریسک خواهد بود.
وی با بیان اینکه حذف سازوکار دریافت کرایه و زیرساختهای مرتبط، تصمیمی برگشتناپذیر یا دستکم بسیار دشوار برای بازگشت است، افزود: شورا باید با حساسیت بالا درباره این موضوع تصمیم بگیرد، زیرا در صورت اجرای نادرست، اصلاح آن در آینده هزینههای زیادی به مدیریت شهری تحمیل خواهد کرد.
رئیس کمیسیون تلفیق شورای شهر کرج با اشاره به تجربه سیاستهای یارانهای در کشور، خاطرنشان کرد: تجربه تثبیت قیمت حاملهای انرژی نشان داده تصمیمهای مبتنی بر نگاههای کوتاهمدت، در بلندمدت میتواند فشار بیشتری بر اقتصاد و حتی اقشار کمبرخوردار وارد کند.
وی همچنین خواستار شفاف شدن محاسبات مالی لایحه شد و تأکید کرد: میزان درآمد از دست رفته، هزینههای سامانه بلیت الکترونیک، آثار مالی اجرای طرح و منابع جبران آن باید به صورت دقیق در اختیار اعضای شورا قرار گیرد تا تصمیمگیری بر پایه اطلاعات واقعی انجام شود.
توسعه ناوگان، پیشنیاز هر سیاست تشویقی
جواد چپردار، رئیس کمیسیون حقوقی و نظارت شورای اسلامی شهر کرج نیز با تأکید بر اینکه اصل موضوع باید از منظر کارشناسی بررسی شود، اظهار کرد: زمانی میتوان مردم را به استفاده از حملونقل عمومی تشویق کرد که زیرساختهای لازم فراهم شده باشد.
وی با اشاره به کمبود اتوبوس و راننده در ناوگان حملونقل عمومی کرج افزود: وقتی مدیریت شهری خود از کمبود ناوگان و نیروی انسانی سخن میگوید، افزایش تقاضا از طریق رایگانسازی خدمات، بدون افزایش ظرفیت، منطقی نخواهد بود و میتواند کیفیت خدمات را کاهش داده و موجب نارضایتی شهروندان شود.
چپردار معتقد است اگر هدف این طرح حمایت از معیشت مردم باشد، باید برای آن زمان مشخص، جامعه هدف معین و شاخصهای ارزیابی تعریف شود تا پس از پایان دوره اجرا بتوان درباره موفقیت یا اصلاح آن تصمیم گرفت.
وی همچنین با اشاره به حضور بخش خصوصی در حوزه تاکسیرانی، خواستار بررسی آثار اجرای این سیاست بر سایر بخشهای حملونقل شهری شد.
حملونقل عمومی؛ ابزاری برای کاهش آلودگی هوا
در مقابل، سیدمرتضی اعتصامی، رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر کرج، با تأکید بر ضرورت تقویت حملونقل عمومی، این حوزه را یکی از مهمترین ابزارهای کاهش ترافیک و آلودگی هوا دانست.
وی گفت: توسعه حملونقل عمومی و استفاده از سیاستهای تشویقی میتواند مصرف سوخت، حجم تردد خودروهای شخصی و آلودگی زیستمحیطی را کاهش دهد و آثار مثبت قابل توجهی برای شهر به همراه داشته باشد.
اعتصامی در عین حال تأکید کرد که انتخاب مدل اجرایی مناسب نیازمند بررسی همه سناریوهای موجود و انجام تحلیلهای دقیق کارشناسی است تا بهترین گزینه برای شرایط شهر کرج انتخاب شود.
پیشنهاد اجرای آزمایشی به جای اجرای سراسری
حسین مهاجری، عضو شورای اسلامی شهر کرج، راهکار میانهای را برای خروج از اختلاف نظرها پیشنهاد داد. وی با اشاره به مخالفت شورا با اجرای کامل و فوری این طرح، اظهار کرد: میتوان رایگانسازی حملونقل عمومی را به صورت آزمایشی و در برخی خطوط منتخب اجرا کرد تا آثار واقعی آن در عمل ارزیابی شود.
به گفته مهاجری، اجرای پایلوت چهارماهه در مسیرهای پرتردد یا مناطق کمبرخوردار این فرصت را ایجاد میکند که میزان استقبال شهروندان، تغییر الگوی سفر، آثار اقتصادی، اجتماعی و میزان فشار بر ناوگان حملونقل به صورت دقیق سنجیده شود.
وی همچنین معتقد است برخلاف برخی دیدگاهها، اجرای این سیاست الزاماً غیرقابل بازگشت نیست و در صورت لزوم میتوان پس از پایان دوره آزمایشی درباره ادامه یا توقف آن تصمیمگیری کرد.
حمایت هدفمند، نه رایگانسازی فراگیر
حجتالاسلام والمسلمین علیرضا سعیدی، عضو شورای اسلامی شهر کرج نیز با تأکید بر اینکه هر سیاست حمایتی باید هدف مشخصی داشته باشد، گفت: رایگانسازی بدون تعیین جامعه هدف، نه تنها کمکی به حل مشکلات نمیکند، بلکه ممکن است پیامدهای اقتصادی و اجتماعی نامطلوبی نیز ایجاد کند.
وی با اشاره به ساختار درآمدی شهرداریها افزود: شهرداری برخلاف دولت به منابع ملی متکی نیست و برای تأمین هزینه خدمات شهری باید درآمد پایدار داشته باشد؛ بنابراین هر تصمیمی که درآمدهای مدیریت شهری را کاهش دهد، باید با دقت بسیار بررسی شود.
سعیدی همچنین نسبت به افزایش تقاضای سفر پس از رایگان شدن خدمات هشدار داد و گفت: اگر ناوگان موجود توان پاسخگویی به افزایش مسافر را نداشته باشد، نتیجهای جز ازدحام، کاهش کیفیت خدمات و نارضایتی شهروندان حاصل نخواهد شد.
وی اجرای مرحلهای طرح و ارائه خدمات رایگان به گروههایی همچون بازنشستگان، افراد تحت پوشش نهادهای حمایتی و سایر اقشار واجد شرایط از طریق کارتهای اختصاصی را گزینهای منطقیتر دانست.
شورا خواستار تصمیمگیری بر پایه دادههای واقعی
عمار ایزدیار، رئیس کمیسیون سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شورای اسلامی شهر کرج نیز نبود دادههای دقیق را یکی از مهمترین چالشهای بررسی این لایحه عنوان کرد.
وی پیشنهاد داد طرح در بازه تابستان و همزمان با آغاز سال تحصیلی به صورت آزمایشی اجرا شود تا تیمهای تخصصی معاونت حملونقل بتوانند اطلاعات دقیقی از میزان استقبال شهروندان، تغییر الگوی سفر، وضعیت ناوگان و آثار مالی اجرای آن تهیه کنند.
ایزدیار با طرح این پرسش که آیا عامل اصلی گرایش مردم به حملونقل عمومی رایگان بودن خدمات است یا کیفیت و سرعت جابهجایی، تصریح کرد: تا زمانی که پاسخ این سؤال با دادههای مستند مشخص نشود، تصمیمگیری نهایی دشوار خواهد بود.
وی همچنین بر لزوم استمرار استفاده از کارتهای هوشمند حتی در صورت رایگان شدن خدمات تأکید کرد تا آمار دقیق سفرها ثبت شود و امکان مدیریت و برنامهریزی آینده از بین نرود.
رئیس کمیسیون سرمایهگذاری شورای شهر کرج همچنین یادآور شد که ارائه خدمات رایگان به افراد دارای معلولیت یک تکلیف قانونی است و نباید اجرای آن به تصویب این لایحه وابسته باشد.
اجماع بر توسعه حملونقل عمومی؛ اختلاف بر شیوه اجرا
مرور دیدگاههای مطرحشده در این نشست نشان میدهد اعضای شورای اسلامی شهر کرج در یک موضوع اتفاق نظر دارند؛ توسعه حملونقل عمومی، افزایش کیفیت خدمات، کاهش ترافیک و حمایت از شهروندان ضرورتی انکارناپذیر برای آینده شهر است.
با این حال، اختلاف اصلی بر سر شیوه تحقق این هدف است. بخشی از اعضا معتقدند رایگانسازی فراگیر بدون آمادهسازی زیرساختها، تأمین منابع مالی و انجام مطالعات دقیق میتواند پیامدهایی جبرانناپذیر برای مدیریت شهری به همراه داشته باشد. در مقابل، گروهی دیگر اجرای آزمایشی و هدفمند این سیاست را فرصتی برای ارزیابی علمی آثار آن میدانند.
آنچه از فضای این نشست برمیآید، این است که شورای اسلامی شهر کرج هنوز به جمعبندی نهایی درباره اجرای این لایحه نرسیده و تصمیم نهایی، پس از تکمیل مطالعات کارشناسی، بررسی تجربه سایر شهرها، تحلیل آثار اقتصادی و سنجش ظرفیت ناوگان حملونقل عمومی اتخاذ خواهد شد.
نظر شما