به گزارش خبرگزاری ایمنا، پژوهشی تازه به سرپرستی «جان منینگ»، استاد دانشگاه سوانزی، نشان میدهد نسبت طول انگشت اشاره به انگشت حلقه که بهعنوان شاخصی غیرمستقیم از میزان مواجهه جنین با هورمونهای جنسی در دوران بارداری شناخته میشود، ممکن است با اندازه مغز در بدو تولد ارتباط داشته باشد؛ موضوعی که میتواند درک دانشمندان از روند تکامل مغز انسان را عمیقتر کند.
نتایج این مطالعه که در نشریه Early Human Development منتشر شده است، از این فرضیه حمایت میکند که استروژن پیش از تولد ممکن است نقش مهمی در افزایش اندازه مغز انسان در طول فرایند تکامل ایفا کرده باشد.
نسبت طول انگشتان چه چیزی را نشان میدهد؟
پژوهشگران از شاخصی موسوم به نسبت 2D:4D استفاده کردند؛ معیاری که نسبت طول انگشت اشاره (2D) به انگشت حلقه (4D) را اندازهگیری میکند.
مطالعات پیشین نشان دادهاند افرادی که در دوران جنینی بیشتر در معرض استروژن و کمتر در معرض تستوسترون قرار گرفتهاند، معمولا نسبت 2D:4D بالاتری دارند؛ یعنی انگشت اشاره آنها نسبت به انگشت حلقه بلندتر است.
اگرچه این شاخص بهطور مستقیم میزان هورمونها را اندازهگیری نمیکند، اما بهعنوان یک نشانگر زیستی غیرمستقیم از شرایط هورمونی سهماهه نخست بارداری مورد استفاده قرار میگیرد.
بررسی ۲۲۵ نوزاد
در این پژوهش، محققان دانشگاه سوانزی و دانشگاه استانبول نسبت طول انگشتان و محیط سر ۲۲۵ نوزاد شامل ۱۰۰ پسر و ۱۲۵ دختر را اندازهگیری کردند.
محیط سر یکی از شاخصهای تقریبی اندازه مغز در نوزادان محسوب میشود و در بعضی مطالعات با رشد شناختی و تواناییهای ذهنی در سالهای بعد ارتباط نشان داده است؛ هرچند پژوهشگران تأکید میکنند عوامل ژنتیکی، محیطی و تغذیهای نیز نقش مهمی در رشد مغز دارند.
نتایج نشان داد در میان نوزادان پسر، افرادی که نسبت 2D:4D بالاتری داشتند، بهطور متوسط از محیط سر بزرگتری نیز برخوردار بودند. چنین ارتباطی در نوزادان دختر مشاهده نشد.
سرنخی درباره تکامل مغز انسان
پژوهشگران معتقدند این یافتهها میتواند از فرضیهای موسوم به «میمون استروژنیشده» (Estrogenized Ape Hypothesis) حمایت کند. بر اساس این فرضیه، افزایش اندازه مغز انسان در جریان تکامل با تغییراتی در اسکلت بدن همراه بوده که ویژگیهای آن را نسبت به اجداد اولیه، ظریفتر و از نظر زیستی تا حدی «زنانهتر» کرده است؛ تغییراتی که احتمال میرود تحت تأثیر افزایش نقش استروژن در دوران رشد جنینی شکل گرفته باشند.
رشد مغز؛ مزیتی با هزینه زیستی
«جان منینگ» میگوید اگرچه قرار گرفتن بیشتر جنین پسر در معرض استروژن ممکن است با افزایش اندازه مغز همراه باشد، اما تحقیقات قبلی ارتباط این وضعیت را با افزایش احتمال بعضی مشکلات از جمله بیماریهای قلبی، کاهش کیفیت اسپرم و استعداد بیشتر برای ابتلا به اسکیزوفرنی نیز نشان دادهاند.
به اعتقاد او ممکن است تکامل انسان نوعی توازن میان مزایا و هزینههای زیستی ایجاد کرده باشد؛ به این معنا که مزیت داشتن مغزی بزرگتر، بعضی پیامدهای منفی دیگر را در مردان جبران کرده است.
هنوز رابطه علت و معلولی ثابت نشده است
پژوهشگران تأکید میکنند این مطالعه نشان نمیدهد که طول انگشتان مستقیم موجب رشد مغز میشود. نسبت انگشتان تنها یک شاخص غیرمستقیم از شرایط هورمونی دوران جنینی است و یافتههای این پژوهش صرفاً وجود یک ارتباط آماری را نشان میدهد، با این حال این نتایج میتواند مسیر تازهای برای بررسی نقش هورمونهای دوران جنینی در تکامل مغز انسان و شکلگیری ویژگیهای زیستی گونه هوموساپینس فراهم کند و به درک بهتر فرایندهای تکاملی که انسان امروزی را شکل دادهاند، کمک کند.
نظر شما