به گزارش خبرگزاری ایمنا و به نقل از پایگاه اطلاعرسانی دولت، حسین افشین در حاشیه نشست هماندیشی با مدیران عامل صندوقهای پژوهش و فناوری، با تشریح رویکرد جدید دولت چهاردهم در حوزه علم، فناوری و اقتصاد دانشبنیان، اظهار کرد: در دو سال نخست دولت تلاش کردیم با آیندهپژوهی و بررسی ادبیات جهانی فناوریهای نوین، ریلگذاری صحیحی برای زیستبوم دانشبنیان کشور انجام دهیم.
وی با اشاره به تغییر رویکرد سیاستگذاری در این حوزه اظهار کرد: در دو دهه گذشته تمرکز اصلی بر تبدیل ایده به شرکت دانشبنیان بود، اما امروز سؤال اصلی دنیا این است که این شرکتها تا چه اندازه توانستهاند اکوسیستم را توسعه دهند و اثرگذاری اقتصادی داشته باشند. همچنین باید بررسی شود چه تعداد از شرکتهای دانشبنیان توانستهاند به شرکتهای فناور و قدرتآفرین در حوزه اقتصاد تبدیل شوند و تا چه میزان فاصله کشور در فناوریهای نوظهوری همچون هوش مصنوعی، کوانتوم، امنیت سایبری، میکروالکترونیک، علوم شناختی و زیستفناوری با دنیا کاهش یافته است.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور، افزود: اگرچه در افزایش تعداد شرکتهای دانشبنیان، استارتآپها و شتابدهندهها عملکرد خوبی داشتهایم، اما در تجاریسازی فناوریهای نوظهور موفق نبودهایم؛ زیرا سیاستگذاریها بهگونهای نبوده که این حوزهها را به سمت رشد هدایت کند. از آنجا که اکوسیستم مبتنی بر بازار اداره میشود و صنعت و بازار کشور نیز فناوریمحور نبودهاند، رشد فناوری به شکل مطلوب محقق نشده است.
افشین ادامه داد: از ابتدای دولت تصمیم گرفتیم در حوزه فناوریهای نوظهور، دولت نقش هدایتگر را بر عهده بگیرد و با طراحی سازوکارهایی، زمینه شکلگیری شبکههای مؤثر را فراهم کند. در توسعه اکوسیستم، توانمندی هر بخش بهتنهایی اهمیت ندارد، بلکه میزان ارتباط میان اجزای اکوسیستم تعیینکننده است. ممکن است یک تیم با توانمندی کمتر اما هماهنگی بیشتر، عملکرد بهتری نسبت به مجموعهای از افراد توانمند اما بدون ارتباط مؤثر داشته باشد.
وی تصریح کرد: در این چارچوب، به دنبال تقویت اتصال میان صندوقها، نخبگان، شرکتهای دانشبنیان، صنایع کوچک و بزرگ و فناوریهای نوظهور هستیم و حمایت بیشتری از مجموعههایی انجام میشود که بتوانند دانشگاه، پارکهای علم و فناوری، شتابدهندهها، مراکز نوآوری، صنایع و صندوقها را به یکدیگر متصل کنند.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور مهمترین تغییر رویکرد دولت را تمرکز بر ارتباط میان اجزای اکوسیستم دانست و گفت: پیش از این، اجزای مختلف اکوسیستم شکل گرفته بودند، اما هرکدام بهصورت جداگانه فعالیت میکردند و ارتباط مناسبی میان آنها وجود نداشت. هدف ما این است که این اجزا در کنار یکدیگر قرار گیرند و یکدیگر را تقویت کنند تا بتوانیم دانش و ایده را به ثروت و همچنین به قدرت و اقتدار فناورانه تبدیل کنیم.
افشین با تأکید بر توجه ویژه به فناوریهای نوظهور اظهار کرد: دولت هدایتگر تلاش میکند با شکلگیری میدانها و خوشههای صنعتی، پارکهای علم و فناوری و صندوقها، ظرفیت شرکتهای دانشبنیان را برای حل چالشهای ملی و توسعه فناوریهای نوظهور بهکار گیرد.
وی با بیان اینکه این تغییر رویکرد از ابتدای دولت آغاز شده است، گفت: اکنون و همزمان با دو سالگی دولت، این سیاستها را بهصورت رسمی اعلام میکنیم و امیدواریم آثار آن در توسعه فناوری، حل مسائل کشور و تحقق اقتصاد واقعی دانشبنیان بهزودی نمایان شود.
معاون علمی رئیسجمهور خاطرنشان کرد: هدف دولت افزایش تعداد شرکتهای دانشبنیان نیست، بلکه ارتقای کیفیت این شرکتها و اتصال مأموریتمحور آنها به حل چالشهای کشور و توسعه فناوری است تا از وضعیت پراکنده فعلی به یک انسجام در اکوسیستم دانشبنیان برسیم.
افشین یکی از مهمترین ابزارهای تحقق این رویکرد را ابزارهای مالی دانست و گفت: هدف ما این است که صندوق نوآوری و شکوفایی از یک نهاد صرفاً مالی به معمار سرمایه در اکوسیستم دانشبنیان تبدیل شود؛ بهگونهای که علاوه بر ارائه تسهیلات، ضمانتنامه و سایر حمایتهای مالی، در شکلگیری زنجیره ارتباطی و حکمرانی سرمایه نیز نقشآفرینی کند. همچنین صندوقهای پژوهش و فناوری نیز بهعنوان نمایندگان دولت در ایجاد این اتصال ایفای نقش خواهند کرد.
وی ادامه داد: دولت در این مسیر، نظام حل مسئله را طراحی میکند.
بهعنوان نمونه، در تفاهمنامهای که با سازمان بهینهسازی منعقد شده است، شرکتهای دانشبنیانی که بتوانند با فناوری، مصرف انرژی را کاهش دهند، مورد حمایت قرار میگیرند. در واقع دولت بازار و مسئله را تعریف میکند و شرکتهای دانشبنیان با ارائه راهکارهای فناورانه وارد این عرصه میشوند.
معاون علمی رئیسجمهور تأکید کرد: دولت در این فرآیند مداخلهگر نیست و فناوری یا راهکار مشخصی را تحمیل نمیکند، بلکه تنها میدان فعالیت را مشخص میکند تا شرکتهایی که ایده و توان طراحی نمونه اولیه و اجرای پایلوت را دارند، از حمایت معاونت علمی و صندوق نوآوری و شکوفایی بهرهمند شوند.
افشین با اشاره به نحوه تخصیص منابع گفت: بخشی از منابع همچنان مانند گذشته در اختیار اکوسیستم آزاد قرار میگیرد تا شرکتهایی که بازار خود را یافتهاند از حمایت برخوردار شوند، اما بخشی دیگر به حوزههای اقتدارآفرین، فناوریهای نوظهور و حل چالشهای ملی اختصاص مییابد. در گذشته تقریباً همه منابع در اختیار اکوسیستم آزاد قرار میگرفت، اما به دلیل ضعف ارتباط صنعت با شرکتهای دانشبنیان و حل نشدن مسائل این شرکتها، این سیاست اصلاح شده است.
وی با اشاره به بررسیهای انجامشده در ابتدای دولت گفت: چهار شکاف اصلی در این حوزه شناسایی شد؛ نخست اینکه علم بهصورت پایدار به ثروت تبدیل نشده است. دوم اینکه فناوری نتوانسته بهصورت پایدار وارد صنعت شود. سوم اینکه فناوری نتوانسته بهرهوری را افزایش دهد، در حالی که بهرهوری یکی از شاخصهای مهم رشد اقتصادی است. چهارمین شکاف نیز نبود تجاریسازی در فناوریهای نوظهور بود.
معاون علمی رئیسجمهور افزود: در حوزه هوش مصنوعی، رتبه علمی ایران حدود 12 تا 14 است، اما رتبه کاربردپذیری کشور سال گذشته حدود 93 بوده و اکنون به حدود 72 تا 73 رسیده است. این فاصله ناشی از ضعف علمی نیست، بلکه به دلیل نبود بازار، خریدار و توسعه کاربرد فناوری است. معتقدیم با تحریک بازار و ورود دستگاههای اجرایی، رتبه کاربردپذیری نیز به رتبه علمی کشور نزدیک خواهد شد.
افشین ادامه داد: در همین راستا پروژه «دستیار هوشمند دولت» تعریف شد تا وزارتخانهها با ایجاد بازار، زمینه فعالیت شرکتهای دانشبنیان و دانشگاهها را فراهم کنند. هدف اصلی این طرح صرفاً تولید یک دستیار هوشمند نبود، بلکه ایجاد ارتباط میان دستگاههای اجرایی و شرکتهای دانشبنیان بود.
وی گفت: این ارتباط اکنون تا حد زیادی شکل گرفته و در ادامه، سهم هر دستگاه اجرایی مشخص خواهد شد. حتی برخی وزارتخانهها اعلام کردهاند که خواهان اتصال شرکتهای دانشبنیان فعال در حوزه هوش مصنوعی به مجموعه خود هستند که این موضوع نشان میدهد سیاست هدایتگری دولت در حال تحقق است.
معاون علمی رئیسجمهور در پایان تأکید کرد: در طول دو سال گذشته تلاش کردیم این سیاستها را در معاونت علمی به اجرا بگذاریم و اکنون پس از دو سال، زمان اعلام رسمی این رویکرد فرا رسیده است تا همه بازیگران اکوسیستم در مسیر جدید توسعه فناوری و اقتصاد دانشبنیان همراه شوند.
نظر شما