پارکینگ‌های عمومی؛ زیرساختی فراتر از توقف خودروها

در حالی که رشد مالکیت خودرو، کمبود فضای توقف و اشغال معابر به یکی از چالش‌های جدی کلان‌شهرها تبدیل شده است، کارشناسان می‌گوین پارکینگ‌های عمومی دیگر تنها محلی برای پارک خودرو نیستند، بلکه بخشی از نظام مدیریت ترافیک و برنامه‌ریزی شهری محسوب می‌شوند.

به گزارش خبرگزاری ایمنا، در بسیاری از شهرهای جهان، توسعه پارکینگ‌های عمومی دیگر با هدف افزایش ظرفیت توقف خودرو انجام نمی‌شود، بلکه ابزاری برای مدیریت سفرهای شهری است.

تجربه شهرهای موفق نشان می‌دهد زمانی که پارکینگ‌ها در مکان مناسب، با ظرفیت متناسب و در ارتباط با شبکه حمل‌ونقل عمومی احداث شوند، می‌توانند از توقف‌های بی‌ضابطه در معابر، گردش بی‌هدف خودروها برای یافتن جای پارک و شکل‌گیری گره‌های ترافیکی جلوگیری کنند.

در مقابل نبود برنامه‌ریزی در این حوزه، خیابان‌ها را به پارکینگ‌های روباز تبدیل می‌کند، معابری که بخشی از ظرفیت آن‌ها به خودروهای پارک‌شده اختصاص پیدا می‌کند و نتیجه آن کاهش سرعت حرکت، افزایش مصرف سوخت، تشدید آلودگی هوا و افت کیفیت زندگی شهری است، از همین رو متخصصان حمل‌ونقل تأکید می‌کنند که پارکینگ عمومی باید به‌عنوان یکی از اجزای شبکه حمل‌ونقل شهری دیده شود.

در کلان‌شهرهایی که طی سال‌های گذشته با افزایش چشمگیر مالکیت خودرو روبه‌رو بوده‌اند، این موضوع اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و رشد تعداد خودروها بدون توسعه متناسب زیرساخت‌های پارکینگ، فشار مضاعفی بر شبکه معابر وارد و مدیریت ترافیک را با چالش روبه‌رو می‌کند که به همین دلیل بسیاری از شهرها همزمان با توسعه حمل‌ونقل عمومی، سیاست‌های تأمین و جانمایی پارکینگ‌های عمومی را نیز بازنگری کرده‌اند.

تهران نیز اکنون در همین نقطه قرار گرفته است و بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد سرانه مالکیت خودرو در پایتخت از حدود ۲۰۰ دستگاه به ازای هر هزار نفر در سال ۱۳۸۳ به بیش از ۵۵۰ دستگاه در سال ۱۴۰۰ رسیده است در حالی که با وجود توسعه مترو و اتوبوسرانی، حجم سفرهای شهری و میزان اشغال معابر، به‌ویژه در ساعات اوج ترافیک، همچنان روندی افزایشی دارد؛ شرایطی که ضرورت بازنگری در سیاست‌های تأمین پارکینگ‌های عمومی را بیش از گذشته نمایان کرده است.

پارکینگ‌های عمومی؛ زیرساختی فراتر از توقف خودروها

بر همین اساس، مطالعات بازنگری ضوابط احداث پارکینگ‌های عمومی در تهران تدوین و نهایی شده و قرار است پس از بررسی کارشناسی، در کمیسیون ماده پنج شهر تهران مطرح شود.

بر اساس این مطالعات، ضوابط پیشین که حدود دو دهه قبل تدوین شده بود، به دلیل تغییر اسناد توسعه شهری و اجرای طرح تفصیلی، دیگر پاسخگوی نیازهای امروز شهر نبود. مهم‌ترین چالش‌های این ضوابط، ناهماهنگی با طرح جامع حمل‌ونقل، بی‌توجهی به ظرفیت‌های متفاوت پهنه‌های شهری و اعمال مقررات یکسان برای اراضی با شرایط مختلف عنوان شده است.

در نسخه جدید، کل محدوده ۶۱۵ کیلومترمربعی تهران بر پایه دو شاخص «ضرورت حفظ پارکینگ عمومی» و «ظرفیت بارگذاری اراضی» به ۹ زون تقسیم شده است. بر این اساس، ضوابط احداث پارکینگ‌های عمومی و مجموعه‌های مختلط متناسب با ویژگی‌های هر زون بازنگری شده تا ضمن افزایش جذابیت سرمایه‌گذاری، احداث پارکینگ‌ها به سمت مناطقی هدایت شود که بیشترین نیاز را دارند.

در این بازنگری همچنین تلاش شده است ضوابط جدید با اسناد بالادستی شهر، از جمله طرح جامع حمل‌ونقل، همسو باشد تا مکان‌یابی و توسعه پارکینگ‌های عمومی بر پایه نیاز واقعی شهر انجام شود، نه تنها بر اساس ظرفیت ساخت‌وساز.

موفقیت این رویکرد، تنها به اصلاح ضوابط وابسته نیست. پارکینگ‌های عمومی زمانی می‌توانند به کاهش ترافیک کمک کنند که در کنار توسعه حمل‌ونقل عمومی، مدیریت هوشمند پارک حاشیه‌ای و برنامه‌ریزی کاربری اراضی دیده شوند.

در چنین شرایطی، پارکینگ دیگر یک فضای خدماتی صرف نخواهد بود، بلکه به یکی از ابزارهای مؤثر مدیریت تقاضای سفر و ساماندهی تردد در شهر تبدیل می‌شود؛ ابزاری که می‌تواند سهم قابل توجهی در روان‌سازی ترافیک و ارتقای کیفیت محیط شهری داشته باشد.

کد مطلب 988537

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.