به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، اگرچه نسبت تولد پسران به دختران در سراسر جهان تنها اندکی به نفع پسران است، اما گذر زمان و تأثیر عواملی همچون مهاجرت، امید به زندگی، جنگ، شرایط اقتصادی و سیاستهای جمعیتی موجب شده است که ترکیب جنسیتی بسیاری از کشورها دستخوش تغییرات چشمگیری شود. تازهترین دادههای پایگاه «بررسی جمعیت جهانی» (World Population Review) نشان میدهد که از میان ۲۳۳ کشور و قلمروی جهان، تنها حدود یکسوم دارای جمعیتی هستند که تعداد مردان در آنها از زنان بیشتر است، با این حال، در مقیاس جهانی هنوز حدود ۴۲ میلیون مرد بیشتر از زنان زندگی میکنند.
بیشترین نبود توازن جنسیتی به سود مردان در کشورهای حوزه خلیجفارس مشاهده میشود؛ جایی که اقتصاد این کشورها بهشدت به نیروی کار مهاجر وابسته است. قطر با ۲۴۳.۷ مرد به ازای هر ۱۰۰ زن، نامتوازنترین ترکیب جمعیتی جهان را دارد و پس از آن امارات متحده عربی با ۱۷۵ مرد، عمان با ۱۶۶.۵ مرد، بحرین با ۱۶۳.۲ مرد، مالدیو با ۱۵۹.۸ مرد، کویت با ۱۵۶.۵ مرد و عربستان سعودی با ۱۵۲ مرد به ازای هر ۱۰۰ زن قرار دارند. دلیل اصلی این شکاف، حضور گسترده کارگران مهاجر مرد در بخشهای ساختوساز، انرژی و زیرساخت است؛ کارگرانی که بیشتر بدون خانواده وارد این کشورها میشوند و به همین دلیل ترکیب جمعیتی را به شکل محسوسی تغییر میدهند.
پس از کشورهای خلیجفارس، صحرای غربی، سیشل، پالائو، بوتان، برونئی، جزایر ماریانای شمالی، گینه استوایی، گرینلند، مالزی، مالت و سنگاپور نیز در زمره کشورهایی قرار دارند که تعداد مردان در آنها به طور محسوسی بیشتر از زنان است. در میان کشورهای پرجمعیت، هند با ۱۰۶.۴ مرد، چین با ۱۰۳.۶ مرد و ایالات متحده آمریکا با ۱۰۱ مرد به ازای هر ۱۰۰ زن قرار دارند. اگرچه اختلاف جنسیتی در این کشورها چندان زیاد نیست، اما بهدلیل جمعیت بسیار بالای آنها، همین اختلاف اندک به میلیونها نفر میرسد. تنها در هند، نسبت ۱۰۶.۴ مرد به ازای هر ۱۰۰ زن به معنای وجود بیش از ۴۰ میلیون مرد بیشتر از زنان است.
ایران نیز در میان کشورهای دارای اکثریت مرد قرار گرفته است. بر اساس این دادهها، به ازای هر ۱۰۰ زن در ایران، حدود ۱۰۳.۲ مرد زندگی میکنند؛ رقمی که ایران را در میان کشورهایی با برتری نسبی جمعیت مردان قرار میدهد.
در سوی دیگر، بسیاری از کشورهای اروپای شرقی، قفقاز و برخی جزایر جهان دارای جمعیتی هستند که زنان در آنها اکثریت را تشکیل میدهند. هنگکنگ با تنها ۸۱.۷ مرد به ازای هر ۱۰۰ زن، زنانهترین ساختار جمعیتی جهان را دارد. پس از آن گوادلوپ، مارتینیک، مولداوی، ماکائو و سنت مارتین قرار گرفتهاند. در میان کشورهای مستقل، روسیه با ۸۶.۴ مرد به ازای هر ۱۰۰ زن یکی از شاخصترین نمونهها بهشمار میرود.
کارشناسان علت این توازن نداشتن در روسیه و بسیاری از کشورهای اروپای شرقی را مجموعهای از عوامل تاریخی و جمعیتی میدانند. نرخ بالاتر مرگومیر مردان، امید به زندگی کوتاهتر آنها، پیامدهای جنگهای گذشته، همچنین مرگومیر ناشی از مصرف الکل، از مهمترین عواملی هستند که موجب شدهاند تعداد زنان در این کشورها بهطور قابلتوجهی از مردان بیشتر باشد. ارمنستان، لتونی، اوکراین، بلاروس، گرجستان، لیتوانی، صربستان، استونی، بوسنی و هرزگوین و پرتغال نیز از جمله کشورهایی هستند که نسبت زنان در آنها از مردان بیشتر است.
ژاپن، فرانسه، ایتالیا، آلمان، بریتانیا و اسپانیا نیز اگرچه اختلاف چشمگیری ندارند، اما همچنان در گروه کشورهایی قرار میگیرند که جمعیت زنان در آنها اندکی بیشتر از مردان است. در مقابل، کشورهایی مانند ترکیه، کره جنوبی، اسرائیل، استرالیا و کانادا ساختار جمعیتی بهنسبت متعادلی دارند و اختلاف میان دو جنس در آنها بسیار محدود است.
جمعیتشناسان تأکید میکنند که تفاوتهای امروزی بیش از آنکه نتیجه نسبت تولد پسران و دختران باشد، محصول روندهای بلندمدت اجتماعی و اقتصادی است. مهاجرتهای گسترده نیروی کار، افزایش امید به زندگی، سالمندی جمعیت، جنگها، وضعیت سلامت عمومی، شرایط اقتصادی و فرصتهای شغلی همه میتوانند طی چند دهه ترکیب جنسیتی یک کشور را دگرگون کنند.
بر همین اساس، نقشه کنونی جهان تنها تصویری از وضعیت امروز است و نباید آن را واقعیتی ثابت تلقی کرد. کشورهایی که با موجهای گسترده مهاجرت، افزایش سالمندی، درگیریهای نظامی یا پیشرفتهای قابل توجه در نظام سلامت روبهرو میشوند، ممکن است طی یک یا دو نسل آینده شاهد تغییرات اساسی در نسبت زنان و مردان خود باشند، از اینرو، نسبت جنسیتی جمعیت نه یک شاخص ایستا، بلکه بازتابی از تحولات اقتصادی، اجتماعی، تاریخی و سیاسی هر کشور در گذر زمان بهشمار میرود.
نظر شما