حامد جعفری در گفتوگو با خبرنگار ایمنا، با مرور دیدار فعالان حوزه انیمیشن با رهبر شهید انقلاب اسلامی اظهار کرد: سال ۱۳۹۸ جمعی حدود ۲۰ تا ۳۰ نفر از فعالان عرصه پویانمایی از بخشهای مختلف، توفیق دیدار با رهبر شهید انقلاب را پیدا کردند. در این نشست، فعالان فیلم کوتاه انیمیشن، استادان دانشگاه، مدرسان این حوزه، نمایندگان استودیوهای مختلف از تهران و دیگر شهرها، دبیر جشنواره پویانمایی تهران و جمعی از سازندگان آثار انیمیشن حضور داشتند و هر یک از دغدغهها، مشکلات و دیدگاههای خود را مطرح کردند.
وی افزود: بنده نیز به نمایندگی از سازندگان فیلمهای بلند سینمایی انیمیشن در آن جلسه سخن گفتم. به اعتقاد من، اصل برگزاری چنین نشستی و اینکه رهبر انقلاب با دقت به سخنان فعالان این حوزه گوش میدادند، نشاندهنده توجه ویژه ایشان به هنر انیمیشن و ظرفیتهای آن بود.
مدیرعامل فارابی با اشاره به مهمترین محورهای سخنان رهبر شهید انقلاب گفت: ایشان تأکید داشتند که هرگاه یک اثر انیمیشن ایرانی در عرصه بینالمللی موفق میشود، در حقیقت تنها یک فیلم موفق نشده، بلکه نام و اعتبار جمهوری اسلامی ایران در جهان ارتقا پیدا میکند. از نگاه ایشان، موفقیت انیمیشن ایرانی موجب میشود دیگر ملتها، ایران را کشوری پیشرفته، توانمند و صاحب فناوری بدانند و این هنر به نوعی سفیر ایران پیشرفته در جهان محسوب میشود.
رهبر شهید چگونه آینده انیمیشن ایران را ترسیم کرد؟
جعفری ادامه داد: آن زمان انیمیشنهای کوتاه ایرانی موفق شده بودند جوایز بینالمللی متعددی کسب کنند و راه برای حضور آثار بلند سینمایی نیز به تدریج باز میشد. رهبر شهید انقلاب با شناخت دقیق از این ظرفیت، معتقد بودند که این موفقیتها تنها افتخار یک گروه هنری نیست، بلکه موجب سربلندی کل کشور خواهد شد.
وی با اشاره به جزئیات این دیدار خاطرنشان کرد: در همان جلسه تأکید شده بود که محتوای نشست رسانهای نشود، اما بعدها با هماهنگی مرحوم دکتر باقری، گزارشی از آن دیدار را تهیه کردم که در نشریه «نوآفرین» منتشر شد.
مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی با بیان اینکه رهبر شهید انقلاب نگاه واقعبینانهای به مشکلات پیش روی هنرمندان داشتند، گفت: ایشان بهطور صریح تأکید داشتند که از کجفهمیها، سوءبرداشتها، بیتوجهیها و سنگاندازیهایی که ممکن است در مسیر فعالیتهای فرهنگی و هنری به وجود بیاید، مأیوس نشوید. میفرمودند این موانع همیشه وجود داشته و خواهد داشت و شما باید با استقامت، مسیر خود را ادامه دهید، همچنین با صراحت اعلام کردند که از فعالان این حوزه حمایت خواهند کرد تا بتوانند راه خود را با قدرت ادامه دهند.
جعفری افزود: رهبر شهید انقلاب معتقد بودند هنرمندان علاوهبر تولید آثار باکیفیت، باید برای رساندن این آثار به مخاطبان و گسترش دایره مخاطبان نیز برنامهریزی و تلاش کنند و صرف تولید اثر کافی نیست.
وی با اشاره به توصیههای اخلاقی رهبر شهید انقلاب اظهار داشت: ایشان سفارش میکردند که فعالان این عرصه خود را با دعا، ذکر و توکل به خداوند در این مسیر حفظ کنند و در کنار فعالیت حرفهای، به رشد معنوی خود نیز توجه داشته باشند.
رهبر شهید انقلاب رسالت اصلی فعالان حوزه انیمیشن را تربیت نسلی امیدوار، بانشاط، باانگیزه و روشنبین میدانستند
دبیر جشنواره بینالمللی فیلمهای کودکان و نوجوانان گفت: رهبر شهید انقلاب رسالت اصلی فعالان حوزه انیمیشن را تربیت نسلی امیدوار، بانشاط، باانگیزه و روشنبین میدانستند. ایشان تأکید داشتند که انیمیشن یکی از مؤثرترین ابزارهای آموزش مفاهیم انسانی، اخلاقی و فرهنگی به کودکان و نوجوانان است و باید از این ظرفیت برای پرورش نسل آینده و انتقال ارزشهایی همچون احترام، مسئولیتپذیری و امید بهره گرفت؛ نگاهی که با یافتههای علمی و تجربههای جهانی در حوزه آموزش از طریق انیمیشن نیز همخوانی دارد.
جعفری در ادامه با اشاره به دغدغههای مطرحشده از سوی فعالان حوزه انیمیشن در دیدار با رهبر شهید انقلاب اسلامی، گفت: بخش قابل توجهی از گلایههای حاضران به کمبود حمایتها، مشکلات بودجهای و بیتوجهی برخی دستگاهها مربوط میشد. رهبر شهید انقلاب ضمن تأکید بر اینکه این مسائل را به مسئولان تذکر میدهند، نکتهای اساسی را یادآور شدند و فرمودند که نباید منتظر ماند تا دیگران مسیر را هموار کنند، بلکه خود فعالان این عرصه باید با تلاش، خلاقیت و پشتکار راه را باز کنند.
وی افزود: این نگاه را پیش از آن نیز در دیداری دیگر با ایشان دیده بودم. زمانی که مشکلات حوزه انیمیشن را مطرح کردم، فرمودند من این مسائل را به مسئولان تذکر میدهم، اما در نهایت شما باید با قدرت مسیر خود را ادامه دهید. برداشت من این است که ایشان به خوبی میدانستند ظرافتهای حوزه فرهنگ و هنر، گاهی در ساختارهای خشک اداری و بروکراسیهای رایج کمتر درک میشود و به همین دلیل همواره بر امید، استقامت و استمرار در مسیر تأکید داشتند.
مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی ادامه داد: رهبر شهید انقلاب بارها تأکید میکردند که هنرمندان نباید در برابر موانع، خسته یا ناامید شوند. ایشان معتقد بودند دشواریهای اداری، بروکراسی و برخی بیتوجهیها نباید مانع حرکت نیروهای فرهنگی شود و دستگاههای مسئول نیز باید مسیر فعالیت هنرمندان و نخبگان فرهنگی را بیش از گذشته تسهیل کنند.
رهبر شهید تأکید داشت «اگر ما تولید نکنیم، دیگران ذهن کودکان را میسازند»
جعفری با اشاره به نگاه راهبردی رهبر شهید انقلاب نسبت به تولید محتوای کودک و نوجوان گفت: ایشان در جلسات مختلف با فعالان حوزه کودک، چه در عرصه کتاب و چه در حوزه برنامهسازی و انیمیشن، همواره بر اهمیت تولید محتوای فاخر برای نسل آینده تأکید داشتند. یکی از نکات مهمی که از ایشان به یاد دارم این بود که میفرمودند اگر نیازهای محتوایی کودکان و نوجوانان را ما تأمین نکنیم، آنان بهناچار این نیاز را از منابع دیگری برطرف خواهند کرد؛ منابعی که ممکن است نهتنها همسو با فرهنگ ایرانی و اسلامی نباشند، بلکه در مواردی با آن دشمنی نیز داشته باشند.
وی خاطرنشان کرد: از نگاه رهبر شهید انقلاب، کمکاری در حوزه تولید محتوای کودک و نوجوان، زمینه نفوذ و اثرگذاری محصولات فرهنگی بیگانه را فراهم میکند و این موضوع میتواند در تربیت نسل آینده آسیبهای جدی ایجاد کند.
دبیر جشنواره بینالمللی فیلمهای کودکان و نوجوانان با اشاره به گستره موضوعات مورد تأکید رهبر شهید انقلاب برای تولید آثار فرهنگی و هنری اظهار داشت: نکته ارزشمند دیگر این بود که ایشان هیچگاه دایره موضوعات مناسب برای تولید محتوا را محدود نمیدانستند. زمانی که از «محتوای خوب» سخن میگفتند، بلافاصله مصادیق متنوعی را برمیشمردند؛ از قصههای فرهنگ عامه ایران گرفته تا زندگی بزرگان دین، شخصیتهای برجسته تاریخ ایران، داستانهای قرآنی، تاریخ اسلام، ادبیات کلاسیک همچون مثنوی معنوی، گلستان و بوستان سعدی و روایتهای دفاع مقدس.
جعفری افزود: برای من بسیار جالب بود که ایشان در کنار موضوعات دینی و انقلابی، به ظرفیت قصههای فرهنگ عامه نیز اشاره میکردند و آنها را بخشی از محتوای ارزشمند برای تولید آثار کودک و نوجوان میدانستند. این نگاه نشان میداد که از منظر رهبر شهید انقلاب، عرصه تولید محتوا باید افقی گسترده و متنوع داشته باشد و هنرمندان بتوانند با تکیه بر میراث فرهنگی، تاریخی، ادبی و دینی کشور، آثار فاخر و اثرگذاری برای نسل آینده خلق کنند.
ایشان در کنار موضوعات دینی و انقلابی، به ظرفیت قصههای فرهنگ عامه نیز اشاره میکردند و آنها را بخشی از محتوای ارزشمند برای تولید آثار کودک و نوجوان میدانستند
وی تأکید کرد: این نگاه جامع و آیندهنگر، افق تازهای پیش روی فعالان حوزه پویانمایی گشود و بسیاری از حاضران پس از پایان جلسه اذعان داشتند که وسعت نگاه رهبر شهید انقلاب نسبت به ظرفیتهای هنر و انیمیشن، فراتر از تصورات پیشین آنان بوده است.
مدیر عامل بنیاد فارابی در ادامه با اشاره به نگاه جامع رهبر شهید انقلاب اسلامی به مقوله تولید محتوا اظهار داشت: برخلاف تصور برخی، ایشان هیچگاه تولید آثار فرهنگی را به چند موضوع محدود نمیکردند. رهبر شهید انقلاب تنها بر تولید آثار با موضوعات قرآنی یا دفاع مقدس تأکید نداشتند، بلکه دایرهای بسیار گسترده از موضوعات را پیش روی هنرمندان قرار میدادند؛ از قصههای قرآنی و تاریخ اسلام گرفته تا ادبیات کلاسیک ایران، فرهنگ عامه، شخصیتهای بزرگ تاریخی و مفاخر ملی.
جعفری افزود: همین نگاه موجب میشد افراد با سلیقهها و دیدگاههای مختلف احساس کنند در این منظومه فکری جایگاه دارند و میتوانند در همان چارچوب محتوایی مورد نظر ایشان فعالیت کنند. رهبر شهید انقلاب افق وسیعی را پیش روی هنرمندان ترسیم میکردند و ظرفیتهای فرهنگی کشور را محدود به چند موضوع خاص نمیدانستند.
وی درباره ویژگیهای نگاه فرهنگی رهبر شهید انقلاب گفت: در یکی از دیدارها که بحثی میان یکی از سینماگران و ایشان درباره سیاستهای کلان فرهنگی شکل گرفت، رهبر شهید انقلاب فرمودند این جلسه را تشکیل دادهام تا شما بیشتر سخن بگویید، اما در ادامه به شاخصهای حوزه فرهنگ اشاره کردند. یکی از نکات مهمی که از آن جلسه به خاطر دارم این بود که ایشان معتقد بودند نباید از شنیدن سخن مخالف هراس داشت و فضای فرهنگی باید امکان طرح دیدگاهها، نقد و گفتوگو را فراهم کند تا حقیقت آشکار شود.
جعفری ادامه داد: در تمام دیدارهایی که با ایشان داشتم، این روحیه را بهوضوح مشاهده میکردم. اگرچه ممکن بود درباره برخی موضوعات توصیه یا سلیقهای مشخص داشته باشند، اما هیچگاه نگاه تکبعدی نداشتند. یک بار به من فرمودند اینکه شما این محتوا را در قالب انیمیشن و برای نسل کودک و نوجوان ارائه میکنید، کار بسیار بزرگی است و باید این ظرفیت را حفظ کنید.
آخرین توصیه رهبر شهید به سازندگان «شاهزاده روم» چه بود؟
وی با تأکید بر یکی از مهمترین ویژگیهای اندیشه فرهنگی رهبر شهید انقلاب اظهار داشت: به نظر من، ایشان از معدود عالمان دینی بودند که «ایرانی بودن» و «اسلامی بودن» را در تقابل با یکدیگر تعریف نمیکردند، بلکه این دو را مکمل و همراه هم میدیدند. همین نگاه موجب میشد طیف گستردهای از هنرمندان و فعالان فرهنگی، حتی کسانی که شاید در همه مسائل همنظر نبودند، احساس کنند میتوانند در مسیر پیشرفت کشور نقشآفرین باشند. ایشان همواره ایران و اسلام را دو هویت همافزا میدانستند و این نگاه، میدان فعالیت فرهنگی را بسیار گستردهتر میکرد.
دبیر جشنواره بینالمللی فیلمهای کودکان و نوجوانان با اشاره به دغدغه رهبر شهید انقلاب برای اثرگذاری عملی آثار فرهنگی گفت: ایشان در یکی از جلسات شورای عالی انقلاب فرهنگی فرمودند که اسناد و نقشههای کلان فرهنگی هرچند ضروری است، اما کافی نیست و باید به تولید آثار مشخص و اثرگذار رسید. میگفتند اگر چند فیلم خوب برای کودکان ساخته شود که بتواند در تربیت نسل آینده اثر بگذارد، این از بسیاری از برنامههای روی کاغذ مؤثرتر خواهد بود.
وی افزود: توجه رهبر شهید انقلاب به سینمای کودک جدی بود. زمانی که درباره انیمیشن «بچه زرنگ» خدمت ایشان توضیح دادم، فرمودند هنوز فرصت نکردهاند فیلم را ببینند، اما علاقهمند هستند آن را تماشا کنند. آخرین دیدارم با ایشان، حدود سه تا چهار هفته پیش از آغاز جنگ تحمیلی دوازدهروزه بود. در همان دیدار نیز درباره فعالیتهای حوزه کودک و نوجوان با لطف و محبت ویژهای سؤال کردند.
اینکه شما این محتوا را در این ظرف ارائه میکنید، کار بسیار بزرگی است؛ این مسیر را محکم بچسبید و اجازه ندهید متوقف شود
جعفری با بیان خاطرهای از آخرین دیدار خود با رهبر شهید انقلاب خاطرنشان کرد: یکی دو روز پس از آن دیدار، از دفتر ایشان با من تماس گرفتند و خواستند برای موضوعی به دفتر مراجعه کنم. تصور میکردم شاید درباره نکتهای از جلسه تذکری در میان باشد، اما پس از حضور، یکی از مسئولان دفتر جعبهای را روی میز گذاشت و گفت: پس از رفتن شما، رهبر شهید انقلاب متوجه شدند که در شلوغی جلسه هدیهای را که برایتان در نظر گرفته بودند، تقدیم نکردهاند. ایشان پس از بازگشت به منزل، انگشتر خود را فرستادند و تأکید کردند آن را به آقای جعفری برسانید. این رفتار برای من بسیار تأثیرگذار بود؛ اینکه در میان آن همه مسئولیت و مشغله، محبت و توجه به یک هنرمند را فراموش نکردند و حتی پس از پایان جلسه نیز پیگیر رساندن هدیه خود شدند. این خاطره، بیش از هر چیز، بزرگواری، دقت و روحیه پدرانه رهبر شهید انقلاب را برای من تداعی میکند.
جعفری در پاسخ به این پرسش که آیا رهبر شهید انقلاب درباره آثار تولیدی او، از جمله انیمیشن «شاهزاده روم»، نکته یا نظر مشخصی بیان کرده بودند، گفت: از فرمایشات ایشان یادداشتهایی دارم که در فرصت مناسب منتشر خواهم کرد، اما آنچه بیش از همه در ذهنم مانده، جملهای است که خطاب به من و همکارانم فرمودند.
وی افزود: در آن دیدار به رهبر شهید انقلاب عرض کردم که من نماینده جمعی نزدیک به ۲۰۰ نفر از عوامل تولید این پروژه هستم و از ایشان خواستم جملهای بفرمایند تا برای همکارانم نقل کنم. ایشان در پاسخ فرمودند: اینکه شما این محتوا را در این ظرف ارائه میکنید، کار بسیار بزرگی است؛ این مسیر را محکم بچسبید و اجازه ندهید متوقف شود.
مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی خاطرنشان کرد: همین چند جمله برای ما بزرگترین سرمایه معنوی بود و انگیزه مضاعفی به همه اعضای گروه داد تا با وجود همه دشواریها، مسیر تولید آثار فاخر برای کودکان و نوجوانان را با جدیت ادامه دهند. این توصیه رهبر شهید انقلاب، همچنان چراغ راه فعالان حوزه پویانمایی و سینمای کودک خواهد بود.
نظر شما