به گزارش خبرگزاری ایمنا، رقابتهای جامجهانی فوتبال نزدیک به یک قرن برگزاری و از سال ۱۹۳۰ تاکنون بیش از ۳۰۰۰ گل را در خود جای داده است؛ بررسی نحوه توزیع این گلها میان کشورهای مختلف، تصویری روشن از فرازوفرود قدرتهای سنتی و ظهور نسل جدید فوتبال جهان ارائه میدهد.
آماری که بهتازگی توزیع سه هزار گل تاریخ جامجهانی را بر اساس ملیت تیمها به تصویر کشیده است، نشان میدهد هنوز هم برزیل و آلمان فاصله محسوسی با سایر مدعیان دارند و بخش عمده گلزنی جامجهانی میان همین چند قدرت سنتی تقسیم شده است.
بر اساس این دادهها، برزیل با ۲۴۷ گل و سهم ۸.۲۳ درصدی، همچنان بهترین خط حمله تاریخ جامجهانی را در اختیار دارد؛ پس از سلسائو، آلمان با ۲۴۳ گل و سهم ۸.۱۰ درصدی در جایگاه دوم قرار گرفته است، اختلافی تنها چهار گله که نشان میدهد رقابت تاریخی این دو قدرت بزرگ فوتبال جهان، حتی در جدول گلهای زده نیز ادامه دارد.
در ردههای بعدی، آرژانتین با ۱۶۶ گل، فرانسه با ۱۵۰ گل، ایتالیا با ۱۲۸ گل، اسپانیا با ۱۱۷ گل، انگلیس با ۱۱۵ گل، هلند با ۱۰۷ گل، اروگوئه با ۹۲ گل، سوئد و مجارستان هر کدام با ۸۷ گل قرار دارند؛ نکته قابل توجه اینکه مجموع سهم این ۱۰ کشور بیش از نیمی از کل گلهای تاریخ جامجهانی را تشکیل میدهد، در حالی که ۴۸.۷ درصد باقیمانده میان دهها کشور دیگر تقسیم شده است.
سلطهای که از ۱۹۳۰ آغاز شد
بررسی تاریخ جامجهانی نشان میدهد صدرنشینی برزیل اتفاقی نیست، سلسائو تنها تیمی است که در تمامی ادوار جامجهانی حضور داشته و همین استمرار، فرصت بیشتری برای ثبت رکوردهای گلزنی فراهم کرده است؛ پنج قهرمانی جهان، حضور مداوم در مراحل حذفی و نسلهای متعدد از ستارههایی همچون پله، ژائیرزینیو، رونالدو، روماریو، ریوالدو، رونالدینیو، کاکا و نیمار موحب شدهاند برزیل در بیشتر دورهها یکی از تهاجمیترین تیمهای مسابقات باشد.
آلمان نیز با چهار عنوان قهرمانی، چهار نایبقهرمانی و سالها حضور در مراحل پایانی، همواره یکی از باثباتترین تیمهای تاریخ جامجهانی بوده است، شاید بهترین نماد این ثبات، پیروزی تاریخی هفت بر یک برابر برزیل در نیمهنهایی جامجهانی ۲۰۱۴ باشد؛ مسابقهای که نهتنها رکوردهای متعددی را جابهجا کرد، بلکه فاصله آلمان با برزیل را در جدول گلهای زده نیز به حداقل رساند.
چرا فاصله برزیل و آلمان با سایر کشورها زیاد است؟
اگر تنها تعداد قهرمانیها ملاک بود، شاید اختلاف میان تیمها تا این اندازه چشمگیر به نظر نمیرسید، اما عامل اصلی، تداوم حضور در مراحل حذفی است؛ هرچه تیمی مسابقات بیشتری انجام دهد، فرصت بیشتری برای گلزنی خواهد داشت.
برزیل و آلمان بهطور تقریبی در تمام دهههای تاریخ جامجهانی جزو مدعیان اصلی بودهاند، در مقابل، کشورهایی همچون مجارستان یا سوئد اگرچه در دهههای ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ از قدرتهای بزرگ فوتبال محسوب میشدند، اما کاهش حضور در مراحل پایانی طی دهههای اخیر موجب شده است سهم آنها از گلهای تاریخ جامجهانی ثابت بماند.
فرانسه نیز نمونهای متفاوت است، خروسها تا پیش از دهه ۱۹۹۰ فاصله قابل توجهی با قدرتهای سنتی داشتند، اما دو قهرمانی در سالهای ۱۹۹۸ و ۲۰۱۸، یک نایبقهرمانی در ۲۰۰۶ و تداوم موفقیت در سالهای اخیر موجب شد این تیم اکنون با ۱۵۰ گل، پنجمین خط حمله برتر تاریخ مسابقات را در اختیار داشته باشد، از سوی دیگر، آرژانتین نیز با اتکا به نسلهای مختلف از دیهگو مارادونا تا لیونل مسی، توانسته است جایگاه خود را در میان سه تیم برتر تاریخ گلزنی تثبیت کند و فاصلهاش را با آلمان و برزیل کاهش دهد.
سهم قارهها از ۳۰۰۰ گل؛ اروپا و آمریکای جنوبی همچنان فرمانروایان فوتبال جهان
نگاهی دقیقتر به این آمار نشان میدهد که اگرچه برزیل در صدر جدول گلزنان تاریخ جامجهانی قرار دارد، اما در مجموع این اروپا است که بیشترین سهم را از گلهای تاریخ مسابقات در اختیار دارد، حضور آلمان، فرانسه، ایتالیا، اسپانیا، انگلیس، هلند، سوئد، مجارستان و چندین تیم اروپایی دیگر در میان گلزنان برتر، نشان میدهد فوتبال اروپا طی دهههای اخیر از نظر عمق و استمرار عملکرد، برتری محسوسی نسبت به سایر قارهها داشته است.
در مقابل، آمریکای جنوبی بخش عمده اعتبار خود را مدیون دو غول سنتی یعنی برزیل و آرژانتین است، اگر گلهای این دو تیم از جدول حذف شود، فاصله آمریکای جنوبی با اروپا به شکل محسوسی افزایش پیدا میکند؛ موضوعی که اهمیت نقش این دو قدرت را در تاریخ جامجهانی نشان میدهد؛ اروگوئه نیز با وجود افت در دهههای اخیر، همچنان در میان ۱۰ تیم برتر قرار دارد و یادگار سالهای طلایی فوتبال این کشور در دهههای نخست جامجهانی محسوب میشود.
۴۸.۷ درصد؛ سهم دهها کشوری که تاریخ را ساختهاند
شاید مهمترین عدد این آمار، ۴۸.۷ درصد باشد، بخشی که بهطور تقریبی نیمی از گلهای تاریخ جامجهانی را در بر میگیرد، اما میان دهها کشور مختلف تقسیم شده است.
در این بخش نام کشورهایی همچون کرواسی، بلژیک، پرتغال، مکزیک، لهستان، روسیه، ژاپن، کره جنوبی، آمریکا، مراکش، سنگال، کامرون، استرالیا، ایران، عربستان، تونس، الجزایر، کاستاریکا، شیلی، کلمبیا و بسیاری دیگر دیده میشود، تیمهایی که شاید هرگز به اندازه قدرتهای سنتی فرصت حضور در مراحل پایانی را نداشتهاند، اما هر کدام بخشی از تاریخ گلزنی جامجهانی را رقم زدهاند.
این موضوع نشان میدهد جامجهانی دیگر همچون دهههای نخست، تورنمنتی محدود میان چند قدرت خاص نیست؛ افزایش تعداد تیمهای شرکتکننده، توسعه فوتبال در آسیا، آفریقا و آمریکای شمالی و سرمایهگذاری گسترده کشورها موجب شده است توزیع گلها به مرور متوازنتر شود.
آسیا و آفریقا؛ فاصلهای که هر دوره کمتر میشود
اگرچه هنوز هیچ بازیکن آسیایی یا آفریقایی در میان ۱۰ گلزن برتر تاریخ جامجهانی دیده نمیشود، اما روند آماری این قارهها رو به رشد است؛ ژاپن، کره جنوبی، ایران، عربستان سعودی و استرالیا طی سالهای اخیر حضور مستمرتری در جامجهانی داشتهاند و همین موضوع به افزایش مجموع گلهای آنها کمک کرده است، در آفریقا نیز مراکش، سنگال، نیجریه، کامرون، غنا و تونس سهم بیشتری نسبت به دهههای گذشته در آمار گلزنی پیدا کردهاند.
صعود تاریخی مراکش به نیمهنهایی جامجهانی ۲۰۲۲ و ادامه حضور موفق کشورهای آفریقایی در دوره ۲۰۲۶، نشانهای از کاهش فاصله سنتی میان قارهها است؛ هرچند از نظر مجموع گلهای تاریخی، اروپا و آمریکای جنوبی همچنان برتری قابل توجهی دارند.
افزایش تعداد مسابقات؛ عامل مهم رشد آمار گلها
در نخستین دوره مسابقات تنها ۱۳ تیم حضور داشتند و تعداد بازیها بسیار محدود بود، این تعداد در ادامه به ۱۶، سپس ۲۴ و ۳۲ تیم افزایش یافت و از جامجهانی ۲۰۲۶ نیز برای نخستین بار ۴۸ تیم در مسابقات شرکت کردند.
طبیعی است که افزایش تعداد مسابقات، فرصت گلزنی بیشتری برای تیمها ایجاد میکند، بنابراین مقایسه صرف تعداد گلهای تیمهای امروزی با قدرتهای دهههای ۱۹۳۰ یا ۱۹۵۰ بدون در نظر گرفتن تعداد بازیها، تصویر دقیقی ارائه نمیدهد. بسیاری از رکوردهای تاریخی در سالهای آینده نیز به همین دلیل جابهجا خواهند شد.
این آمار تنها فهرستی از گلهای زده کشورها نیست؛ بلکه روایت آماری نزدیک به یک قرن تاریخ جامجهانی بهشمار میرود. اعداد نشان میدهند که قدرتهای سنتی همچنان جایگاه خود را حفظ کردهاند، اما فوتبال جهان به سمت توزیع متوازنتر تواناییها حرکت میکند. حضور پررنگتر تیمهای آسیایی، آفریقایی و آمریکای شمالی، افزایش تعداد مسابقات و رشد کیفیت فوتبال در سراسر جهان، نوید آن را میدهد که در جامهای جهانی آینده، سهم «سایر کشورها» از ۴۸.۷ درصد نیز فراتر برود.
با این حال، تا امروز دو نام همچنان بر قله تاریخ ایستادهاند؛ برزیل با ۲۴۷ گل و آلمان با ۲۴۳ گل. آماری که نهتنها حاصل استعداد نسلهای مختلف، بلکه نتیجه دههها حضور مستمر در بالاترین سطح فوتبال جهان است و نشان میدهد تاریخ جامجهانی هنوز هم بیش از هر چیز، با نام این دو قدرت بزرگ گره خورده است.
نظر شما