تالاب انزلی، رودخانه‌ها و خزر؛ ۳ اکوسیستم با سرنوشتی مشترک

رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان با هشدار نسبت به پیامدهای تغییر اقلیم بر تالاب بین‌المللی انزلی، رودخانه‌های فصلی و دریای خزر گفت: این سه اکوسیستم به‌صورت هیدرولوژیکی به یکدیگر وابسته هستند و افزایش سیلاب‌ها، کاهش تراز آب،تشدید آلودگی و افت ذخایر آبزیان، مجموعه‌ای از اثرات زنجیره‌ای را ایجاد کرده است

صالح محمدی در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا در گیلان با بیان اینکه تغییر اقلیم در شمال ایران به‌ویژه استان گیلان اثرات مستقیم و چندلایه‌ای بر اکوسیستم‌های آبی دارد، اظهار کرد: سه سامانه حساس شامل تالاب بین‌المللی انزلی، رودخانه‌های فصلی و دریای خزر از نظر هیدرولوژیکی به یکدیگر وابسته هستند و هرگونه تغییر در یکی از این بخش‌ها، سایر اکوسیستم‌ها را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.

وی با اشاره به وضعیت تالاب بین‌المللی انزلی افزود: این تالاب یکی از حساس‌ترین اکوسیستم‌های آبی ایران محسوب می‌شود و تغییر اقلیم موجب کاهش تراز آب و نوسانات شدید آن شده است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان عنوان کرد: کاهش بارندگی‌های منظم و افزایش بارش‌های رگباری، نوسان شدید سطح آب، خشک شدن بخش‌هایی از تالاب در فصل گرم و افزایش رسوب‌گذاری از مهم‌ترین پیامدهای این پدیده است.

محمدی ادامه داد: تشدید سیلاب‌های ناگهانی در حوضه‌های بالادست موجب ورود حجم زیادی از رسوبات به تالاب شده و روند کم‌عمق شدن آن را تسریع کرده است، همچنین افزایش دمای آب، کاهش اکسیژن محلول و فراهم شدن شرایط برای مرگ آبزیان، از دیگر آثار تغییر اقلیم در تالاب انزلی به شمار می‌رود.

وی با اشاره به تشدید پدیده شکوفایی جلبکی (یوتروفیکاسیون) خاطرنشان کرد: ورود مواد مغذی ناشی از رواناب‌های کشاورزی موجب رشد بیش از حد جلبک‌ها، کاهش کیفیت آب و تلفات آبزیان می‌شود و در کنار آن، کاهش تنوع زیستی، تهدید زیستگاه پرندگان مهاجر، کاهش پوشش گیاهان آبزی و تغییر ترکیب گونه‌های ماهیان از دیگر پیامدهای نگران‌کننده این روند است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان با اشاره به وضعیت رودخانه‌های فصلی گیلان تصریح کرد: رودخانه‌هایی همچون گوهررود، زرجوب و ده‌ها رودخانه کوهستانی و جلگه‌ای استان دارای رژیم جریان فصلی هستند و تغییر اقلیم، الگوی جریان این رودخانه‌ها را به‌طور محسوسی تغییر داده است.

محمدی گفت: افزایش وقوع سیلاب‌های کوتاه‌مدت اما شدید، کاهش جریان پایه رودخانه‌ها در فصل تابستان و خشک شدن برخی آبراهه‌ها در دوره‌های کم‌بارش از مهم‌ترین آثار این تغییرات است.

وی اضافه کرد: افزایش بارش‌های رگباری موجب رشد رواناب‌های سطحی، تشدید فرسایش، تخریب بستر رودخانه‌ها و اراضی کشاورزی و افزایش خطر وقوع سیلاب در مناطق شهری و روستایی شده است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان ادامه داد: شدت بارندگی‌ها موجب کاهش نفوذ آب در خاک و در نتیجه کاهش تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی می‌شود، از سوی دیگر شسته شدن سموم و کودهای کشاورزی به داخل رودخانه‌ها، آلودگی‌های شیمیایی و میکروبی را در پایین‌دست افزایش می‌دهد.

محمدی اظهار کرد: دریای خزر یک پهنه آبی بسته و بسیار حساس به تغییرات اقلیمی است و نوسانات شدید سطح آب از مهم‌ترین پیامدهای این پدیده به شمار می‌رود.

وی خاطرنشان کرد: عقب‌نشینی یا پیشروی خط ساحلی، تهدید زیرساخت‌هایی همچون بندرها و اراضی کشاورزی، افزایش دمای لایه سطحی آب، تغییر الگوی اختلاط عمودی آب و کاهش اکسیژن در لایه‌های عمیق از جمله آثار تغییر اقلیم در دریای خزر است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان خاطرنشان کرد: کاهش ذخایر گونه‌های اقتصادی به‌ویژه ماهیان خاویاری، تغییر مسیر مهاجرت آبزیان، افزایش فشار صید و کاهش توان بازسازی طبیعی ذخایر از دیگر پیامدهای مهم این پدیده است.

محمدی اضافه کرد: تمرکز آلاینده‌ها در این پهنه آبی بسته، هم‌زمان با افزایش دمای آب، اثرات مخرب تغییر اقلیم را تشدید کرده و موجب تخریب تالاب‌های ساحلی متصل به دریا، تغییر زیستگاه پرندگان مهاجر و افزایش فرسایش سواحل شده است.

وی با تأکید بر ارتباط زنجیره‌ای این سه اکوسیستم خاطرنشان کرد: تغییر اقلیم با افزایش بارش‌های شدید، وقوع سیلاب در رودخانه‌ها، انتقال رسوبات و آلاینده‌ها به تالاب انزلی، تخریب زیستگاه‌های طبیعی و در نهایت افزایش فشار بر دریای خزر، مجموعه‌ای از پیامدهای به‌هم‌پیوسته را ایجاد می‌کند که مدیریت آن نیازمند برنامه‌ریزی جامع و هماهنگی بین دستگاه‌های مسئول است.

کد مطلب 986873

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.