به گزارش خبرگزاری ایمنا، «دانشجو مؤذن جامعه است؛ اگر خواب بماند، نماز امت قضا میشود.» این جمله مشهور رهبر شهید انقلاب اسلامی شاید گویاترین توصیف از جایگاه دانشگاه در منظومه فکری ایشان باشد؛ تعبیری که مسئولیت تاریخی دانشجو را فراتر از حضور در کلاس درس تعریف میکند و او را دیدهبان جامعه، بیدارگر افکار عمومی و پیشگام تحولات کشور میداند.
بر همین اساس، دانشگاه در نگاه رهبر شهید تنها نهادی آموزشی نبود؛ بلکه عرصهای برای پرورش انسانهای مؤمن، آگاه، مسئول و مدیران آینده کشور به شمار میرفت. ایشان معتقد بودند آینده جمهوری اسلامی، پیش از آنکه در اتاقهای تصمیمگیری ساخته شود، در کلاسهای درس، انجمنهای علمی و تشکلهای دانشجویی شکل میگیرد.
از همینرو، دیدارهای سالانه دانشجویان با رهبر شهید در ماه مبارک رمضان، هرگز یک برنامه نمادین یا تشریفاتی نبود. این جلسات به مدرسهای برای تربیت سیاسی، فکری و تشکیلاتی نسل جوان تبدیل شده بود؛ جایی که دانشجویان بدون واسطه، دیدگاهها، انتقادها و دغدغههای خود را مطرح میکردند و رهبر انقلاب نیز با دقت، حوصله و سعهصدر به سخنان آنان گوش میدادند.
ویژگی متمایز این نشستها، تنها شنیدن سخنان دانشجویان نبود، بلکه رهبر شهید بسیاری از نکات مطرحشده را یادداشت میکردند و در موارد متعدد، پیگیری آنها را به مسئولان دستگاههای مختلف ارجاع میدادند. ایشان در یکی از همین دیدارها تصریح کردند: «من از حرفهای شما استفاده میکنم.» همین جمله کوتاه نشان میداد که ارتباط با دانشجویان برای ایشان، بخشی از فرایند حکمرانی و تصمیمسازی بود، نهتنها دیداری سالانه.
رهبر شهید همواره بر این باور بودند که دانشگاه باید سیاسی باشد، اما نه سیاستزده. ایشان بارها تأکید کردند: «دانشجو باید سیاسی باشد، اما سیاستزده نباشد.» مقصود از این تعبیر، گرفتار شدن در رقابتهای جناحی و بازیهای قدرت نبود؛ بلکه تربیت نسلی بود که مسائل کشور را بشناسد، قدرت تحلیل داشته باشد، عملیات روانی دشمن را تشخیص دهد و در بزنگاههای تاریخی، مسئولانه و آگاهانه نقشآفرینی کند.
در این منظومه فکری، تشکلهای دانشجویی نیز جایگاهی ویژه داشتند. رهبر شهید، تشکل را نه باشگاهی برای فعالیتهای مناسبتی، بلکه مدرسهای برای تربیت نیروهای مؤمن، کارآمد و مسئولیتپذیر میدانستند؛ محیطی که در آن، دانشجو کار جمعی، مدیریت، گفتوگو، تحمل نقد و تصمیمگیری را در میدان عمل تجربه میکند.
تشکیلات، معبد است نه معبود
یکی از عمیقترین توصیههای ایشان به فعالان دانشجویی، تفکیک میان «معبد» و «معبود» بود. رهبر شهید هشدار میدادند که «تشکیلات، معبد است نه معبود.» یعنی تشکل باید وسیلهای برای انجام تکلیف، خدمت به مردم و حرکت در مسیر آرمانهای انقلاب باشد، نه آنکه خود به هدف تبدیل شود و منافع تشکیلاتی جای آرمانخواهی را بگیرد. این نگاه، امروز یکی از مهمترین اصول اخلاق تشکیلاتی در فضای دانشجویی به شمار میرود.
از نگاه رهبر شهید، موفقیت یک تشکل تنها به تعداد اعضا یا برگزاری برنامههای متعدد وابسته نبود. تشکل موفق، جریانی بود که بتواند فضای دانشگاه را تحت تأثیر قرار دهد، گفتمان بسازد، امید بیافریند و با منطق و استدلال، بدنه دانشجویی را اقناع کند. ایشان بارها تأکید کردند که میدان اصلی فعالیت دانشجو، خود دانشگاه است و تشکلها باید بیشترین توان خود را صرف ارتباط با دانشجویان، تبیین، گفتوگو و جریانسازی فکری در همین محیط کنند.
شاید مهمترین ویژگی رابطه رهبر شهید با دانشجویان، اعتماد عمیق ایشان به نسل جوان بود. ایشان همواره جوانان را موتور حرکت کشور میدانستند و آینده انقلاب را در دستان همین نسل جستوجو میکردند. به همین دلیل، حتی در سختترین سالهای کشور نیز، از امید به دانشجویان سخن میگفتند و آنان را سرمایه راهبردی جمهوری اسلامی میدانستند.
امروز با مرور منظومه فکری رهبر شهید درباره دانشگاه، میتوان دریافت که از نگاه ایشان، دانشگاه تنها محل آموزش نبود؛ بلکه سنگر تبیین، کارخانه انسانسازی، میدان تربیت مدیران آینده و قلب تپنده تحولات کشور به شمار میرفت. میراثی که همچنان میتواند چراغ راه تشکلهای دانشجویی و نسل جوان در مسیر پیشرفت، استقلال و عزت ایران اسلامی باشد.
نظر شما