به گزارش خبرگزاری ایمنا، در بزنگاههای تاریخی، رسانه تنها وظیفه اطلاعرسانی ندارد، بلکه به بازیگری اثرگذار در حفظ انسجام ملی، مدیریت افکار عمومی و بازنمایی قدرت اجتماعی تبدیل میشود. در این میان، هر روایت میتواند فراتر از یک خبر، به بسترساز اعتماد، همدلی و شکلدهنده تصویری ماندگار از یک رخداد ملی در حافظه تاریخی جامعه بدل شود.
در همین راستا محمدهادی بیات در گفتوگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: در هفته پیشرو و مراسم رهبر شهید نقش رسانه فراتر از صرفِ تولید خبر است، چراکه رسانه به مثابه بازنمایی واقعیت جامعه است و در این بزنگاه تاریخی باید نقش ویژه و اثرگذاری ایفا کند.
وی افزود: رسانه ستون فقرات ثبات روانی جامعه، انسجام ملی و پل ارتباطی حاکمیت با مردم است. از طرفی در تمام نقشهایی که تعریف کردیم مردم هستند، یعنی یک طرف رسانه و یک طرف قطعی مردم قرار دارند؛ وقتی حرف از انسجام ملی و پل ارتباطی با حاکمیت است پس مردم نقش کلیدی دارند.
این کارشناس با اشاره به چهار نقش کلیدی مردم گفت: تبیین و بازنمایی اخبار و وقایع، نقش ستادی، لوجستیکی و اطلاعرسانی، پدافند و مدیریت بحران و کنشگری میدانی اهالی رسانه، از مهمترین نقشها محسوب میشود. در واقع رسانه هدایتگر حفظ، نظم، آرامش و ایجاد افق روشن برای فردای کشور است؛ از طرفی رسانه به خودی خود باز تولید قدرت محسوب میشود.
بیات ادامه داد: برداشت من این است که در این مراسم بزرگترین تشییع جهان را شاهد خواهیم بود و ابعاد مشارکت مردم چه بخواهیم و چه نخواهیم گسترده است چراکه در چند شهر کشور تشیع خواهیم داشت و این خود تولید قدرت میکند اما باز تولید آن زمانی است که این حضور تبدیل به حفظ نظم و آرامش کشور در شرایط فعلی و ایجاد افقی روشن برای فردای کشور باشد؛ یعنی ما تنها نیایم و با یک سوگ مردم را ناامید کنیم.
وی با اشاره به موضوع هویت بخشی و الگوسازی اظهار کرد: ما در حوزه تبیین نیاز داریم هویت بخشی و الگوسازی را انجام دهیم، چراکه تاکنون ابعاد شخصیتی حضرت آقا را تبیین نکردهایم، یعنی با وجود یکسری تولیدات محدود در این مدت، آثار رسانهای فاخری در راستای تبیین شخصیت رهبر شهید تولید و منتشر نشده است که بهطور طبیعی در الگوسازی با چالشهایی روبهرو خواهیم بود.
باید برای تولید و بازنمایی قدرت به روایتهای خرد برسیم
کارشناس رسانهای با توجه به نقش پررنگ رسانه افزود: حضور پرشور مردم در این مراسم قدرت نرم تولید میکند که در نهایت از پیوند حاکمیت و مردم منشعب میشود، پس باید این حضور مردم بازنمایی درستی داشته باشد؛ ما بهطور عمومی برای تبیین اینجور موارد از واژه سیل خروشان استفاده کنیم که این حضور پررنگ مردم را نشان میدهد، بنابراین باید به روایتهای خرد و جزئی جمعیت پرداخته شود نهتنها روایت کلامی.
بیات با بیان اینکه باید برای تولید و بازنمایی قدرت به روایتهای خرد برسیم، افزود: واقعیت این است که ما از تشییع امام خمینی با اینکه محتوای خوبی داریم، اما کم است؛ یعنی مستندسازی تاریخی در آن مقطع حساس به درستی انجام نشده است، اکنون اگر کسی بخواهد در این حوزه پژوهش کند امکانش را ندارد، بنابراین تولید محتوای چند رسانهای باید به شایستگی انجام شود و صرف کلیپ و تیزر کافی نیست.
وی با اشاره به خرده روایتهای مردمی گفت: باید نشان دهیم که چرا مردم در مراسم خدمتی میکنند؟ چرا در این سوگ همراه شدهاند، با شربت پذیرایی میکنند، منزل خود را در اختیار دیگران قرار میدهند و اتفاقات دیگری که رقم میخورد را روایت کرد.
کارشناس رسانهای اظهار کرد: رسانه باید دقیق عمل کند؛ از عنوان دقیق مسیر و فضاها گرفته تا بیان زیرساختهای کمکی، فرماندهی افکار عمومی و پوشش چند زبانی مراسم که حائز اهمیت است.
بیات با بیان موضوع مدیریت بحران ادامه داد: بخواهیم یا نخواهیم حجم زیادی از جمعیت قرار است در سه شهر تهران، مشهد و قم جمع شوند و به قطع با بحرانهایی روبهرو خواهیم بود که باید کمرنگ شوند. در همین راستا رسانه باید با شایعات مقابله کند و روایت اول تولید کند، آرامش را القا و ثبات سیاسی کشور را حفظ کند.
رسانه میتواند امنیت روانی را در جامعه تولید کند
وی تصریح کرد: بدون تعارف ما نیاز داریم در این شرایط، وضعیت کشورمان با ثبات جلوه کند و تاکید کنیم که قانون و ساختارهای فعلی کارآمدی داریم تا از اضطرابها پیشگیری و کم کنیم. اینجا رسانه میتواند امنیت روانی را در جامعه تولید کند، چراکه اگر زیاد از حد به سوگ بپردازیم، به ناامیدی و انسداد منجر خواهد شد، اما اگر به سراغ حوزههایی برویم که سوگ را به کنش و مطالبه انتقام تبدیل کند، به سمت تعالی پیش رفتهایم.
این کارشناس با اشاره به ایام محرم افزود: در ایام محرم ما برای امام حسین (ع) سوگوار هستیم، اما قرار است سوگوار باشیم تا به یک کنش برسیم تا آن کنش ما را به سمت تعالی ببرد؛ نهتنها گریه کنیم که گریه کرده باشیم، آنجایی ما داریم هویتسازی میکنیم که سوگ ما با هویتسازی معنی پیدا کند، ما داریم برای کسی گریه میکنیم که تمام هستی خود را برای ملت و کشور گذاشت.
بیات گفت: مردم یعنی شهروند خبرنگاران هم میتوانند در پلتفرمهای مختلف و با هشتگها، روایتهای دست اول و جزئی تولید کنند؛ چه بسا با آن تصاویر، محتوا و حقیقت ماجرا بهتر به گوش دیگران و حتی جهان برسد. در واقع بهعنوان مثال شاید مخاطبی ایرانی یا غیرایرانی بگوید فلان خبرگزاری وابسته است، اما وقتی محتوای من را در صفحه شخصیام میبیند نگاه متفاوتی پیدا میکند و این به نوعی جهاد تبیین است.
وی اظهار کرد: همه ما اکنون وظیفه داریم در ایجاد و حفظ انسجام بخشی جبهههای داخلی کمک کنیم، یعنی نباید صدای اختلاف از این مقطع تاریخی بیرون برود، چراکه این صدای اختلاف وحدت و تکریم ملی حول این سوگ و تشییع را میشکند.
رهبر شهید به شدت ملیگرا بودند
این کارشناس با اشاره به ابعاد این مراسم افزود: این سوگ از دو جهت قابل بررسی است؛ جهت نخست این سوگ به ذات یک عامل انگیزشی و عزاداری است اما دو بُعد دارد که شما را میتواند یک مرحله بالاتر یعنی به تعالی ببرد یا بهعکس شما را پایینتر و به انفعال ببرد. انفعال این است که من سوگوار باشم و در نهایت به ناامیدی و انسداد برسم و بگویم رهبر ما محور کشور بود و دیگر کشور جای رشد و پیشرفت ندارد و به شکست منجر شود، اما فضای تعالی همان بحث الگوسازی رهبر شهید بهعنوان یک شهروند ایرانی است.
بیات در ادامه الگوسازی تصریح کرد: رهبر شهید به شدت ملیگرا بودند و در تمام عرصهها روی اسم، خاک و مولفههای ملی ایران و حتی زبان فارسی متمرکز بودند. این موارد باید الگوسازی شود چراکه اگر منِ سوگوار بدون الگو به موضوع فکر و نگاه کنم به انفعال میرسم و بهعکس.
وی افزود: الگوسازی از رهبر شهید موجب میشود منِ سوگوار انگیزه روحی و روانی بگیرم و تعالی پیدا کنم، کما اینکه ما برای امام حسین (ع) هم این احساس را داریم چراکه امام حسین(ع) را مظهر عدالت خواهی و حقطلبی میدانیم. عزاداری و این سوگواری ما را به یک کنشگری میرساند، کنشگری منجر به امیدواری و رسیدن به الگوی اسلامی و ارزشهای انقلابی میشود و در نهایت ما را به سمت پیشرفت و تعالی میرساند.
نظر شما