سیدمهدی میرنظامی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا با تأکید بر بیاعتباری کامل اسناد مالکیت دفترچهای منگولهدار در مراجع اداری، قضایی و ثبتی اظهار کرد: شهروندانی که بدون سند رسمی هستند یا ادعای مالکیتی بر ملکی دارند تنها تا پایان مهلت دو ساله مقرر از خرداد ۱۴۰۵ فرصت دارند ادعای خود را در سامانه ساغر (موضوع ماده ۱۰ قانون الزام) ثبت کنند؛ در غیر این صورت، ادعای مالکیت آنها بدون وجاهت قانونی خواهد بود.
وی در تشریح وضعیت اسناد دفترچهای افزود: اسناد مالکیت دفترچهای منگولهدار، درحال حاضر هیچگونه اعتبار اداری و قضایی ندارد و هیچ مرجع ثبتی، اداری یا قضایی این اسناد را به رسمیت نمیشناسد و هر گونه بهرهبرداری از این قبیل اسناد اعم از توثیق، نقل و انتقال یا استناد در محاکم قضایی با رد قطعی مراجع ذیربط روبهرو خواهد شد.
مدیرکل ثبت اسناد و املاک استان اصفهان با اشاره به مشکلات عملی این اسناد توضیح داد: چنانچه بخواهد از سند دفترچهای بهعنوان وثیقه استفاده کند آن را نمیپذیریم؛ اگر بخواهد نقل و انتقال ثبت کند، آن را نمیپذیریم و اگر به محاکم قضایی مراجعه کند، به این سند وقعی نهاده نمیشود.
میرنظامی یادآور شد: بسیاری از شهروندان سالها است با اسناد دفترچهای معاملات خود را انجام میدهند و تنها هنگامی که قصد فروش یا انتقال ملک دارند، با مشکل اعتبار سند روبهرو میشوند؛ مسئلهای که گاه پیگیری حقوقی آن ماهها به طول میانجامد.
وی از سامانه ساغر بهعنوان مهمترین سازوکار اجرایی قانون الزام به ثبت رسمی نام برد و گفت: پس از ثبت ادعا در این سامانه، فرد دو سال مهلت دارد نسبت به دریافت سند مالکیت رسمی اقدام کند؛ در غیر این صورت، مالکیت وی زیر سؤال رفته و ادعا از حمایت قانونی خارج خواهد شد.
مدیرکل ثبت اسناد و املاک استان اصفهان با ذکر یک مثال مصداقی تصریح کرد: اگر قطعه زمین ۵۰ ساله باشد و تمام اهالی روستا بدانند که متعلق به فلان خانواده است، اما سند رسمی برای آن وجود نداشته باشد، باید ادعای مالکیت در سامانه ثبت شود؛ وگرنه ادعا باطل و غیرقابل استماع خواهد بود.
میرنظامی درباره فرایند تبدیل سند دفترچهای به سند تکبرگ اظهار کرد: این فرایند در غالب موارد بدون پیچیدگی است و تبدیل سند دفترچهای به تکبرگ بدون مشکل و ظرف یک تا دو هفته انجام میشود و هزینه آن نیز رقم چشمگیری نیست و حدود ۳۰۰ هزار تومان است.
وی ادامه داد: در مواردی که وضع موجود ملک با سوابق ثبتی مطابقت نداشته باشد یا اختلافی با مالکان مجاور وجود داشته باشد، فرایند ممکن است طولانیتر شود؛ اما این موارد استثنا هستند، نه قاعده.
مدیرکل ثبت اسناد و املاک استان اصفهان با تأکید بر ضرورت آگاهی عمومی که سند دفترچهای منگولهدار در هیچ مرجعی قابل استناد نیست، خاطرنشان کرد: هر شهروندی که دارای چنین سندی است، باید سریعتر نسبت به تبدیل آن به سند تکبرگ اقدام کند، تأخیر در این امر میتواند در آینده به معضلات جدی حقوقی، اثبات مالکیت و انجام معاملات ملکی منجر شود.