پناهگاه‌های شهری؛ از ایده تا یک نیاز حیاتی

تجربه بحران‌های طبیعی و تهدیدهای امنیتی، ضرورت توجه به پناهگاه‌های شهری را بیش از گذشته آشکار کرده است؛ فضاهایی که در بسیاری از شهرهای جهان بخشی از زیرساخت‌های مدیریت بحران به شمار می‌روند.

به گزارش خبرگزاری ایمنا، توسعه معابر، حمل‌ونقل عمومی و فضای سبز در برنامه‌ریزی نوین شهری تنها معیارهای آمادگی یک شهر نیستند، بلکه میزان تاب‌آوری شهر در برابر بحران‌ها نیز به یکی از مهم‌ترین شاخص‌های مدیریت شهری تبدیل شده است.

از این منظر، ایجاد یا تجهیز پناهگاه‌های شهری یکی از الزامات شهرهای بزرگ محسوب می‌شود، زیرساختی که می‌تواند در زمان وقوع جنگ، حملات یا حتی بعضی حوادث گسترده، امنیت و پایداری خدمات را برای شهروندان فراهم کند.

در بسیاری از کشورهای جهان، پناهگاه‌های شهری به‌صورت مستقل یا در قالب ایستگاه‌های مترو، پارکینگ‌های زیرزمینی و فضاهای چندمنظوره طراحی می‌شوند تا در کوتاه‌ترین زمان امکان اسکان موقت و حفاظت از شهروندان را فراهم کنند.

کارشناسان حوزه مدیریت بحران معتقدند که علاوه بر ایجاد این زیرساخت‌ها، آموزش عمومی برای آشنایی مردم با محل استقرار و نحوه استفاده از آن‌ها، نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش خسارات خواهد داشت.

در همین راستا، مدیریت شهری تهران گام‌هایی برای افزایش آمادگی پایتخت برداشته است. احمد صادقی، رئیس کمیته شفافیت و شهر هوشمند شورای اسلامی شهر تهران از پیش‌بینی اعتبارات لازم در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ برای تجهیز فضاهای زیرسطحی با قابلیت استفاده به‌عنوان پناهگاه خبر داده است.

پناهگاه‌های شهری؛ حلقه مغفول تاب‌آوری کلان‌شهرها

وی با اشاره به اینکه تهران در حال حاضر پناهگاه‌های اختصاصی و مستقل در اختیار ندارد، اظهار کرد: بعضی فضاهای زیرسطحی موجود از جمله پارکینگ‌ها و بخش‌هایی از شبکه مترو، ظرفیت تبدیل شدن به محل امن برای شرایط بحرانی را دارند.

به گفته این عضو شورای اسلامی شهر تهران هدف از پیش‌بینی این اعتبارات، آماده‌سازی این فضاها و ارتقای امکانات مورد نیاز برای استفاده در مواقع اضطراری است.

صادقی با تأکید بر اهمیت آموزش عمومی افزود: شهروندان باید بدانند چه فضاهایی در زمان بحران قابلیت استفاده به‌عنوان پناهگاه را دارند و هر یک از این مکان‌ها با چه شرایط و محدودیت‌هایی قابل بهره‌برداری هستند، موضوعی که به اعتقاد او رسانه‌ها نیز می‌توانند در تبیین آن نقش مؤثری ایفا کنند.

عضو شورای اسلامی شهر تهران بر ضرورت ارزیابی فنی این فضاها تأکید و عنوان کرد: تشخیص استحکام و ایمنی سازه‌های زیرسطحی باید توسط مراجع تخصصی از جمله سازمان نظام مهندسی انجام شود تا قابلیت استفاده آنها در شرایط بحرانی به‌صورت علمی و فنی تأیید شود.

بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام شده، تجهیز این فضاها تنها به استحکام سازه محدود نمی‌شود و ایجاد امکاناتی همچون سیستم تهویه مناسب، سرویس‌های بهداشتی، مسیرهای دسترسی ایمن و امکانات اقامت موقت نیز در دستور کار قرار دارد، اقداماتی که برای حضور طولانی‌تر افراد در شرایط اضطراری ضروری خواهد بود، آنچه صادقی به آن اشاره می‌کند « این سوله‌ها که سال‌ها در اختیار سازمان مدیریت بحران قرار داشته‌اند، در دوره‌هایی به‌عنوان مجموعه‌های ورزشی بانوان مورد استفاده قرار می‌گرفتند، اما با توجه به شرایط اخیر، بخش قابل توجهی از آن‌ها دوباره به چرخه مدیریت بحران بازگشته‌اند تا در صورت نیاز در اختیار سازمان مدیریت بحران، جمعیت هلال احمر و اورژانس قرار گیرند.»

به گفته این عضو شورای اسلامی شهر تهران تنها تعدادی از سوله‌هایی که امکان استفاده همزمان داشتند، مجدد به فعالیت‌های ورزشی بانوان اختصاص پیدا کرده‌اند.

کارشناسان حوزه شهری می‌گویند تجهیز فضاهای زیرسطحی به‌تنهایی پایان راه نیست و افزایش تاب‌آوری شهری نیازمند برنامه‌ریزی جامع، تدوین استانداردهای فنی، اطلاع‌رسانی مستمر و اجرای مانورهای آموزشی برای شهروندان است.

در چنین شرایطی، پناهگاه‌های شهری می‌توانند از یک فضای عمرانی به بخشی از نظام مدیریت بحران و امنیت شهری تبدیل شوند؛ زیرساختی که کارآمدی آن تنها در زمان وقوع بحران سنجیده خواهد شد.

کد مطلب 983817

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.