به گزارش خبرگزاری ایمنا، حجتالاسلام علیرضا پناهیان در چهارمین شب هیئت محبین اهلبیت (ع) با موضوع «راز و رمزهای تربیت دینی از منظر امام شهید» اظهار کرد: یکی از اصول اساسی تربیت این است که فرایند تربیت نباید برخلاف مسیر طبیعی حیات انسان، بهویژه کودکان و نوجوانان حرکت کند.
وی افزود: نباید فرزندان خود را موجوداتی بدون خیر یا ظرفی خالی تصور کنیم که قرار است خوبیها را در آن بریزیم؛ بلکه آنان با سرمایههای فراوان فطری به دنیا میآیند و اگر این فطرت سالم حفظ شود، بهصورت طبیعی مسیر تعالی انسانی را طی خواهند کرد.
این کارشناس مسائل دینی با بیان اینکه کودکان بدون آموزش نیز عدالت، محبت، حقیقتجویی و نفرت از ظلم و تبعیض را درک میکنند، تصریح کرد: گاهی اشکال از خود ماست و تلاش میکنیم ویژگیهای درست و فطری فرزندانمان را تغییر دهیم، در حالی که مسیر تربیت باید همراه با طبیعت وجودی انسان باشد.
پناهیان با اشاره به تفاوت روحیات افراد خاطرنشان کرد: هر انسانی از مسیر خاصی به خدا میرسد؛ یکی از راه زیبایی، دیگری از مسیر قدرت، محبت یا لذت. هنر تربیت آن است که همین گرایشهای طبیعی را به سمت کمال و خداوند هدایت کند.
نصیحت کودک یعنی «تو هنوز آنگونه که باید نیستی»
وی همراهی با کودک را مهمتر از نصیحت مستقیم دانست و گفت: مادران موفق ابتدا با دنیای فرزندشان همراه میشوند و سپس او را هدایت میکنند. حتی در هفت سال نخست زندگی، کودک باید احساس عزت، آزادی و کرامت داشته باشد و راهنماییها بهگونهای باشد که این احساس از بین نرود.
این سخنران مذهبی با انتقاد از افراط در نصیحت کردن کودکان اظهار کرد: هر نصیحتی بهطور ضمنی این پیام را منتقل میکند که «تو هنوز آنگونه که باید نیستی» و تکرار این رویکرد میتواند عزتنفس فرزند را تضعیف کند. انسان موجودی دارای کرامت است و تربیت نباید این کرامت را خدشهدار کند.
بیشتر بخوانید:
- چرا «قرب الهی» بهترین هدف برای تربیت کودک است؟
- جایگاه «اخلاق» در تربیت دینی کجاست؟
- چرا محرم از رمضان در تربیت دینی اثرگذار است؟
پناهیان با اشاره به سیره پیامبر اکرم (ص) افزود: یکی از بزرگترین جلوههای موفقیت رسول خدا (ص)، احترام عمیق به کرامت انسانها بود؛ بهگونهای که حتی با منافقان نیز با بزرگواری رفتار میکرد تا اصل کرامت انسانی در جامعه تثبیت شود.
وی با تسری این نگاه به سیره رهبر شهید انقلاب اسلامی گفت: امام شهید نیز با اعتماد به مردم و حفظ کرامت آنان، زمینه رشد عزت ملی را فراهم کرد. این شیوه مدیریتی سبب شد ملت ایران به ملتی عزتمند تبدیل شود که در برابر فشارها و تهدیدها زیر بار ذلت نمیرود.
این کارشناس مسائل دینی تأکید کرد: عزتخواهی ملت ایران ریشه در فرهنگ عاشورا و مکتب امام حسین (ع) دارد و هر سال در مکتب سیدالشهدا (ع) این روحیه در جامعه تقویت میشود.
پناهیان با اشاره به تحولات اخیر منطقه و جایگاه ایران در معادلات بینالمللی گفت: امروز بسیاری از دوست و دشمن به عظمت و اقتدار ایران اذعان دارند و کشور در یکی از باشکوهترین مقاطع تاریخی خود قرار گرفته است. البته اندوه شهادت امام شهید همچنان بر دلها سنگینی میکند و ملت ایران در عین حفظ وحدت، منتظر تحقق انتقام و ادامه مسیر عزت و اقتدار است.
مفهوم «تقرب به خدا» باید از کودکی در جان فرزندان نهادینه شود
وی در ادامه سلسله مباحث «راز و رمزهای تربیت دینی از منظر امام شهید» اظهار کرد: امروز دشمنان نیز به انسجام مدیران جمهوری اسلامی اذعان دارند و این موضوع را حاصل سالها حضور مشترک آنان در میدانهای دفاع از کشور میدانند.
پناهیان با اشاره به تحلیل یکی از رسانههای خارجی افزود: دشمنان اعتراف میکنند که مسئولان فعلی ایران در جوانی در یک جبهه کنار یکدیگر جنگیدهاند و همین تجربه مشترک، پیوندی عمیق میان آنان ایجاد کرده است؛ موضوعی که شکستن آن را دشوار میکند.
این کارشناس مسائل دینی با بیان اینکه باید قدر این سرمایه را دانست، تصریح کرد: اگر از نگاه بیرونی به وضعیت کشور بنگریم، متوجه خواهیم شد که ایران از سرمایهای بزرگ در حوزه تجربه، همدلی و انسجام مدیریتی برخوردار است و این نعمت شایسته شکرگزاری است.
پناهیان در ادامه با تبیین یکی از مهمترین اصول تربیت دینی گفت: یکی از مفاهیمی که کودک از نخستین سالهای زندگی آن را بهطور طبیعی درک میکند، مفهوم «تقرب» و میل به نزدیک بودن است. کودک ابتدا دوست دارد به پدر و مادر نزدیک باشد، سپس این احساس را نسبت به دوستان، همسالان و در مراحل بعدی زندگی نسبت به همسر آینده تجربه میکند.
وی افزود: هنر تربیت دینی آن است که این گرایش طبیعی انسان را از مصادیق تنها زمینی به سوی خداوند هدایت کند و مفهوم «قرب الیالله» را برای کودک ملموس سازد.
فرصت طلایی تربیت دینی کودک چه زمانی است؟
این سخنران مذهبی با تأکید بر اینکه کودکان بیش از هر چیز مفهوم قدرت را درک میکنند، خاطرنشان کرد: کودک در سالهای نخست زندگی، پدر و مادر را ابرقدرت زندگی خود میداند، اما هنگامی که محدودیتهای آنان را میشناسد، بهدنبال قدرت برتر میگردد و این همان فرصت طلایی تربیت دینی است تا خداوند بهعنوان قدرت مطلق به او معرفی شود.
وی ادامه داد: فلسفه بسیاری از آموزههای دینی، از جمله نماز، همین معرفی خداوند بهعنوان بزرگترین قدرت عالم است؛ «اللهاکبر» یعنی هیچ قدرتی بالاتر از خدا نیست و کودک از همین مسیر میتواند رابطهای عمیق و عاشقانه با پروردگار برقرار کند.
پناهیان نقش والدین و معلمان را در این مسیر تعیینکننده دانست و گفت: پدر، مادر و معلم برای کودک نماد قدرت هستند و اگر با مهربانی، احترام و کرامت با او رفتار کنند، تصویری صحیح از صفات الهی در ذهن او شکل میگیرد، اما رفتارهای تحقیرآمیز و طردکننده میتواند این مسیر طبیعی تربیت را دچار آسیب کند.
وی با انتقاد از الگوهای فرهنگی وارداتی اظهار کرد: به جای آنکه کودکان را با قدرت بینهایت خداوند آشنا کنیم، گاهی ذهن آنان را با شخصیتهای خیالی و ابرقهرمانهای ساختگی پر میکنیم و فرصت شکلگیری ارتباط عمیق با خدا را از آنان میگیریم.
این کارشناس مسائل دینی با اشاره به مصائب کودکان کاروان امام حسین (ع) در واقعه عاشورا گفت: یکی از جانسوزترین جلوههای کربلا، رنجهایی بود که کودکان اهلبیت (ع) در راه خدا تحمل کردند و همین مظلومیت، عظمت ایثار و فداکاری خاندان سیدالشهدا (ع) را برای همیشه در تاریخ ماندگار ساخته است.
نظر شما