به گزارش خبرگزاری ایمنا، امروزه توسعه و پیشرفت شهرها بیش از هر زمان دیگری به مشارکت شهروندان و بهرهمندی از منابع درآمدی پایدار وابسته است.
در الگوهای نوین مدیریت شهری، شهر تنها مجموعهای از خیابانها، ساختمانها و زیرساختها نیست، بلکه یک نظام پویا و زنده است که حیات و پویایی آن به تعامل مستمر میان شهروندان و مدیریت شهری گره خورده است؛ در چنین ساختاری، تحقق پروژههای عمرانی، توسعه شبکه حملونقل عمومی، ارتقای خدمات شهری، حفظ محیط زیست، افزایش سرانههای فرهنگی و ورزشی و بهبود کیفیت زندگی شهروندان، نیازمند تأمین منابع مالی مستمر و قابل اتکا است.
در این میان، عوارض شهری به عنوان یکی از مهمترین ارکان درآمدهای پایدار شهرداریها، نقشی فراتر از یک منبع مالی ساده ایفا میکند؛ هر مبلغی که از سوی شهروندان در قالب عوارض نوسازی و سایر عوارض قانونی پرداخت میشود، در حقیقت سرمایهای است که برای ساخت آینده شهر به کار گرفته خواهد شد؛ سرمایهای که آثار آن در قالب احداث تقاطعهای غیرهمسطح، توسعه خطوط مترو و حملونقل عمومی، بهسازی معابر، اجرای پروژههای زیستمحیطی، توسعه فضاهای سبز و دهها پروژه زیرساختی دیگر به شهروندان بازمیگردد.
کارشناسان حوزه مدیریت شهری معتقدند یکی از شاخصهای اصلی موفقیت شهرهای پیشرو در جهان، اتکا به درآمدهای پایدار و مشارکت داوطلبانه شهروندان در تأمین هزینههای توسعه است؛ هرچه سطح اعتماد عمومی به مدیریت شهری افزایش یابد و شهروندان نتایج پرداختهای خود را در قالب پروژههای ملموس و اثرگذار مشاهده کنند، چرخه توسعه شهری نیز با سرعت و کیفیت بیشتری ادامه خواهد یافت، از همین رو شفافیت در هزینهکرد منابع، ارائه خدمات مطلوب و ایجاد مشوقهای مناسب برای مشارکت شهروندان، از مهمترین راهبردهای مدیریت شهری در مسیر تحقق حکمرانی مشارکتی به شمار میرود.
شهرداری اصفهان نیز در سالهای اخیر با تکیه بر این رویکرد، تلاش کرده است ضمن توسعه زیرساختهای شهری و اجرای پروژههای بزرگ عمرانی، زمینه مشارکت هرچه بیشتر شهروندان را در فرآیند توسعه فراهم کند. در همین راستا و با هدف تکریم شهروندان خوشحساب، تسهیل پرداخت عوارض و تقویت منابع مالی مورد نیاز برای اجرای طرحهای توسعهای، مشوق ۳۰ درصدی عوارض نوسازی و عمران شهری تا پایان خرداد سال جاری در نظر گرفته شده است؛ فرصتی که میتواند هم به مدیریت بهتر هزینههای خانوار کمک کند و هم زمینهساز تسریع در اجرای پروژههای عمرانی و خدماتی شهر باشد.
حکمرانی مشارکتی؛ هرپرداخت عوارض یک گام برای توسعه شهر
شهر، یک موجودیتِ زنده و مجموعهای از مناسباتِ پیچیدهی انسانی و کالبدی است. در سطوح پیشرفتهی مدیریت شهری، ادارهی کلانشهر صرفاً یک فعالیت اجرایی نیست، بلکه حاصل یک «قرارداد اجتماعی» نانوشته میان مدیریت شهری و شهروندان است. در این پارادایم، منابع درآمدی شهرداری (اعم از عوارض قانونی و درآمدهای عمومی حاصل از سرمایهگذاری) نه به عنوان هزینههای جاری، بلکه به مثابه «سرمایهی گردشِ حیاتِ شهر» تعریف میشوند.
مصطفی نجاری، رئیس وصول و پیگیری درآمدهای عمومی اداره کل درآمد شهرداری اصفهان به خبرنگار ایمنا میگوید: نظام مالیِ شهرداری اصفهان بر ستونهای متنوعی استوار است؛ از عوارضِ خُرد و کلان نوسازی و کسبوکار گرفته تا درآمدهای حاصل از مشارکتهای اقتصادی و توسعهی داراییها و تفاوتِ بنیادین یک شهر پیشرو با سایر جوامع در «گردشِ هوشمندِ این منابع» است.
وی میافزاید: شهرداری، با تکیه بر درآمدهای پایدار، ظرفیتِ استقراضِ اعتباری و اجرایِ ابرپروژههایی را پیدا میکند که خارج از توانِ بودجههای نقدیِ ساده هستند. هر ریالی که به عنوان عوارض پرداخت میشود، در سبدِ درآمدهای شهرداری، نقشِ «اهرمِ مالی» (Financial Leverage) را بازی کرده و امکان جذبِ سرمایهگذارانِ کلان را فراهم میآورد.
رئیس اداره وصول و پیگیری درآمدهای عمومی اداره کل درآمد شهرداری اصفهان صریح میکند: یکی از نکاتِ مغفول، ماهیتِ این مشارکت است. پرداختِ عوارض در یک نگاهِ مدیریتی، «سهامداری» است؛ هر شهروندی که عوارضِ خود را به موقع پرداخت میکند، در واقع در حال «خرید سهمِ توسعه آتی» برای خود و نسلهای بعد است. این منابعِ تجمیعشده، به طور مستقیم به «ارزشِ افزوده» تبدیل میشوند: تبدیلِ عوارض به تقاطعهای غیرهمسطح و خطوطِ ریلی، یعنی کاهشِ مصرفِ سوخت و زمانِ اتلافشده، که مستقیم به «سودِ غیرنقدی» در سبدِ معیشتیِ خانوار میانجامد.
نجاری ادامه میدهد: سرمایهگذاری بر نیروگاههای خورشیدی و تصفیهخانههای فاضلاب، پاسخی به چالشهای زیستمحیطی است که بقایِ شهر را در دهههای آینده تضمین میکند.
وی خاطرنشان میکند: مدیریتِ کلانشهر اصفهان بر این اصل استوار است که «مشارکت، محصولِ اعتماد است». شفافسازی در تخصیصِ درآمدهای حاصل از عوارض به پروژههایِ مشخص و ملموس، راهبردی است که فاصله میانِ شهروند و مدیریت شهری را از بین میبرد. شهروندِ امروز، مطالبهگر است؛ او میداند که پرداختِ عوارض، «حقالشارع» نیست، بلکه «سرمایهگذاریِ انتفاعی» در شهری است که داراییهای او (املاک، کسبوکار، و سرمایههای اجتماعی) در آن قرار دارد. هرچه این تعاملِ متقابل (پرداختِ به موقع در برابر اجرایِ بهینهی پروژه) قویتر باشد، چرخهیِ توسعهی شهر با شتابِ بیشتری به گردش درمیآید.
رئیس اداره وصول و پیگیری درآمدهای عمومی اداره کل درآمد شهرداری اصفهان اظهار میکند: ما در حالِ ساختنِ «اصفهانِ تابآور» هستیم؛ شهری که هوشمندانه اداره میشود و درآمدهای پایدارش را به ثروتِ عمومی تبدیل میکند. دعوت به مشارکت در پرداخت عوارض، فراخوانی است برای درکِ این حقیقتِ استراتژیک که هیچ پروژهی بزرگی بدونِ «تجمعِ خردِ مالیِ شهروندان» امکانپذیر نیست.
نجاری میگوید: مدیریت شهری، تنها امانتدارِ این منابع است و رسالتِ آن، تبدیلِ این پشتوانهی مردمی به زیرساختهایی است که کیفیتِ زندگیِ نسلهایِ آینده را در ترازِ استانداردهایِ جهانی ارتقا دهد.
وی تصریح میکند: در راستای الگوی حکمرانیِ مشارکتی و به منظورِ تکریمِ شهروندانِ مسئول، مدیریت شهری اصفهان، بازهی زمانیِ ویژهای را برای بهرهمندی از مشوقِ ۳۰ درصدیِ عوارض نوسازی و عمران شهری تا پایان خردادماه سال جاری در نظر گرفته است. این تخفیف، یک «پنجرهی طلایی» برای بهینهسازیِ تعهداتِ مالی است. این مشوق، نه صرفاً یک تخفیف ساده، بلکه یک ابزارِ راهبردی برای شهروندان است تا در کنار ایفای تعهداتِ قانونی، سبدِ هزینههای خود را مدیریت کرده و همزمان، جریانِ نقدینگیِ لازم برای شتاببخشی به پروژههایِ عمرانی را فراهم آورند.
رئیس اداره وصول و پیگیری درآمدهای عمومی اداره کل درآمد شهرداری اصفهان معتقد است توسعه پایدارِ اصفهان، محصولِ «اراده جمعی» است؛ هر پرداختِ عوارض، یک «رأیِ مثبت» به آبادانی و ارتقایِ کیفیتِ حکمرانی است. این همافزایی، تنها راهِ دستیابی به کلانشهری است که نه تنها در مدیریتِ درآمدهایِ خویش توانمند است، بلکه شهروندانش را به عنوان «شرکایِ راهبردی» در تمامیِ گامهایِ توسعه به همراه دارد.
توسعه پایدار؛ ثمره اعتماد میان مردم و مدیریت شهری
به گزارش ایمنا، آنچه آینده شهرها را رقم میزند، تنها حجم پروژههای عمرانی یا میزان بودجههای اختصاصیافته نیست؛ بلکه کیفیت رابطه میان شهروندان و نهادهای مدیریت شهری است.
تجربه شهرهای موفق جهان نشان میدهد هرگاه این رابطه بر پایه اعتماد، مسئولیتپذیری و درک متقابل شکل گرفته، مسیر توسعه نیز پایدارتر و کمهزینهتر بوده است. اصفهان امروز در نقطهای قرار دارد که برای عبور از چالشهای پیشرو و دستیابی به جایگاه شایسته خود در عرصه ملی و بینالمللی، بیش از هر زمان دیگری به تقویت این سرمایه اجتماعی نیاز دارد.
در چنین شرایطی، نقش شهروندان تنها به استفاده از خدمات شهری محدود نمیشود؛ بلکه آنان بخشی از فرآیند تصمیمسازی و آیندهسازی شهر هستند. هر اقدام مسئولانه در قبال شهر، از حفظ محیط زیست و رعایت حقوق شهروندی گرفته تا همراهی در تأمین منابع و حمایت از برنامههای توسعهای، میتواند حلقهای از زنجیره پیشرفت اصفهان باشد.
کلانشهر اصفهان برای تبدیل شدن به شهری هوشمند، تابآور و برخوردار از استانداردهای نوین زندگی شهری، نیازمند استمرار همین همدلی و همراهی است. آیندهای که در آن نسلهای بعدی از زیرساختهای بهتر، محیطی سالمتر و خدماتی کارآمدتر بهرهمند شوند، از تصمیمها و مشارکتهای امروز شکل میگیرد؛ تصمیمهایی که شاید در ظاهر کوچک باشند، اما در مقیاس یک شهر، سرنوشتساز و ماندگار خواهند بود.
نظر شما