به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، تغییرات اقلیمی، خشکسالیهای پیاپی و بهرهبرداری ناپایدار از منابع آب و خاک، بحرانی خاموش اما فراگیر را در سطح کره زمین رقم زده است. این پدیده که «خشکی قارهای» نام دارد، به کاهش مستمر و هشداردهنده آب شیرین در سراسر جهان اشاره میکند. بر اساس گزارش بانک جهانی در سال ۲۰۲۵، زمین سالانه حدود ۳۲۴ تریلیون لیتر آب شیرین خود را از دست میدهد؛ رقمی که برای تأمین نیاز سالانه ۲۸۰ میلیون انسان کافی است. در ادامه به بررسی ۱۰ نمونه بارز از دریاچهها و رودخانههایی میپردازیم که سطح آب آنها بهطور چشمگیری کاهش داشته است. مجموعه این ۱۰ نمونه، هشداری جدی برای تمام کشورهاست. کاهش منابع آب شیرین، امنیت غذایی، انرژی، سلامت عمومی و پایداری اقتصادی و اجتماعی را تهدید میکند.
آمریکای جنوبی؛ زنگ خطر برای رودخانهها و دریاچهها
رودخانه پارانا در آرژانتین با طول حدود ۴۹۰۰ کیلومتر، دومین رود بزرگ آمریکای جنوبی و شاهرگ حیاتی تجارت و انرژی سه کشور برزیل، پاراگوئه و آرژانتین است. تصاویر ماهوارهای از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۶ نشان میدهد خشکسالیهای چندساله، سطح آب را در بندرگاه روساریو بهشدت کاهش داده است. این بحران، حملونقل غلات را مختل، تولید برق سد «ایتایپو» را با افت محسوسی روبهرو و پهنههای گستردهای از بستر رود را آشکار کرده است.
دریاچه پوپو در بولیوی که در ارتفاع ۳۷۰۰ متری واقع شده، یکی از تلخترین نمونههای نابودی اکوسیستمهای آبی است. این دریاچه با وسعت پیشین ۱۰۰۰ کیلومتر مربع، اکنون به کویر نمکی تبدیل شده و انحراف آب، خشکسالی و گرمایش زمین، معیشت صیادان محلی و زندگی قبیله بومی «اورو» را تهدید کرده است.
تالاب آکولئو در شیلی نیز که زمانی مکان تفریحی محبوب و پشتیبان اقتصادی جوامع محلی بود، در دهههای اخیر بر اثر خشکسالی مزمن و تنش آبی از بین رفته و به سرزمینی بیابانی تبدیل شده است.
آفریقا؛ قارهای درگیر خشکسالی و بیابانزایی
دریاچه نگامی در بوتسوانا، واقع در حاشیه دلتای اوکاوانگو، نمونهای از یک سیستم آبی بسیار شکننده و وابسته به اقلیم است. تصاویر سالهای ۱۹۸۴ و ۲۰۲۰ نشان میدهد این دریاچه در اثر خشکسالیهای متوالی و کاهش جریان آب، خشک و بستر آن به زمینی ترکخورده تبدیل شده که حاصلخیزی خود را برای ماهیگیری و چرای دام از دست داده است.
دریاچه فاگیبینی در شمال مالی، در مجاورت صحرای بزرگ آفریقا نیز صحنه دیگری از این فاجعه را به تصویر میکشد. کاهش سیلابهای رودخانه نیجر، همراه با خشکسالی و انباشت رسوبات، موجب شده است این دریاچه به سرزمینی خشک و در حال بیابانزایی تبدیل شود.
منطقه آمبوفومبه در جنوب ماداگاسکار، با خشکسالیهای طولانی و افزایش دما روبهروست که منابع آب و اراضی کشاورزی را نابود و به معیشت کشاورزان و دامداران آسیب جبرانناپذیری وارد کرده است.
خاورمیانه و آسیای مرکزی؛ فجایع زیستمحیطی خاموش
نیزارهای چبایش در عراق که بخشی از تالابهای بینالنهرین و میراث جهانی یونسکو هستند، سرنوشتی پرنوسان داشتهاند. زهکشیهای گسترده و خشکسالی دهه ۱۹۹۰ این تالابها را به نابودی کشاند، اما افزایش بارندگیها و تلاشهای احیایی در سالهای اخیر تا حدودی بهبود را نوید میدهد.
دریای خوارزم جنوبی در ازبکستان، در آسیای مرکزی یکی از بزرگترین فجایع زیستمحیطی ناشی از دخالت انسان را به نمایش میگذارد. انحراف آب رودخانهها برای آبیاری مزارع، موجب شده است بیش از ۹۰ درصد مساحت این دریاچه از بین برود و نمکزارهای سمی، سلامت منطقه را به خطر بیندازد.
آمریکای شمالی
دریاچه مید در مرز ایالتهای نوادا و آریزونای آمریکا، بهعنوان بزرگترین مخزن ذخیره آب این کشور، منبع حیاتی آب برای میلیونها نفر در جنوب غربی آمریکا و شمال مکزیک است. تصاویر سالهای ۱۹۸۴ و ۲۰۲۰، کاهشی چشمگیر و هشداردهنده را در سطح این مخزن نشان میدهد. خشکسالیهای ممتد، افزایش دما و تقاضای فزاینده، موجب شده است تا گستره وسیعی از کف و سواحل پیشین دریاچه آشکار شود.
نظر شما