ایران یعنی دیار علی

به گزارش خبرگزاری ایمنا، محرم از راه رسیده است؛ ماهی که هر سال با نام امام حسین(ع) آغاز می‌شود و با یاد تشنگی، غربت، ایستادگی و وفاداری ادامه پیدا می‌کند. اما محرم امسال برای ما رنگ دیگری دارد. انگار تاریخ بار دیگر ورق خورده و ما را روبه‌روی صحنه‌ای آشنا نشانده است؛ صحنه‌ای که در آن، غم و حماسه در هم تنیده‌اند.

امسال، مردم ما داغدار امام و رهبر شهیدشان هستند. داغی که هنوز تازه است و هنوز در گوشه‌گوشه این سرزمین می‌توان رد آن را دید. در نگاه پدری که هنگام شنیدن نام شهدا سکوت می‌کند، در اشک مادری که هنوز خبرها را مرور می‌کند، در بغض‌هایی که گاهی بی‌مقدمه سراغ آدم می‌آیند. بعضی داغ‌ها آن‌قدر بزرگ‌اند که زمان برای کنار آمدن با آن‌ها کافی نیست. باید با آن‌ها زندگی کرد.

اما چیزی که ایران را ایران کرده، همین است که هیچ‌گاه در برابر مصیبت فقط به سوگواری اکتفا نکرده است. این ملت، سال‌هاست که از مکتب عاشورا آموخته است چگونه عزا را به حماسه تبدیل کند. آموخته است که اشک بریزد، اما از پا ننشیند. داغدار باشد، اما راه را گم نکند. شاید به همین دلیل است که هرگاه حادثه‌ای بزرگ بر این سرزمین گذشته، مردم بیش از هر زمان دیگری به مکتب امام حسین(ع) نزدیک شده‌اند.

محرم که می‌رسد، نام حسین(ع) نام راهی است که قرن‌هاست در جان مردم این سرزمین جریان دارد. راهی که به ما یاد داده در سخت‌ترین روزها نیز می‌توان قامت راست کرد، می‌توان امید را زنده نگه داشت و می‌توان از حقیقت پاسداری کرد. عاشورا بخشی از حافظه جمعی مردم ماست. چیزی شبیه یک عهد قدیمی که نسل به نسل منتقل شده و هر بار در بزنگاه‌های تاریخ، خود را نشان داده است.

امسال وقتی پرچم‌های سیاه بر در و دیوار شهرها برافراشته می‌شوند، وقتی صدای نوحه از کوچه‌ها بلند می‌شود و وقتی مردم در هیئت‌ها گرد هم می‌آیند، خاطرات روزهای سختی که گذشت نیز در ذهن‌ها مرور می‌شود. روزهایی که بار دیگر فهمیدیم مسیر حق، همیشه بی‌هزینه نیست و پاسداری از آن، گاهی با داغ و فقدان همراه می‌شود.

در روزهای گذشته، صحنه‌هایی دیدیم که شاید سال‌ها در حافظه این ملت باقی بماند؛ مردمی که با چشمانی اشکبار در مراسم‌ها حاضر شدند، اما در همان حال، استوار و امیدوار ایستادند. مردمی که اندوه خود را پنهان نکردند و در همان حال اجازه ندادند اندوه، آن‌ها را از حرکت بازدارد. این همان درسی است که عاشورا به ما داده است؛ اینکه میان گریستن و ایستادن، تضادی وجود ندارد. می‌توان هم عزادار بود و هم مقاوم.

می‌گویند عاشورا یک حقیقت جاری در تاریخ است؛ شاید برای همین است که هر نسل، عاشورای خودش را دارد. هر نسل، آزمون خودش را دارد و هر نسل باید انتخاب کند که در کدام سوی میدان می‌ایستد. عاشورا تنها به سال ۶۱ هجری محدود نماند، زیرا مسئله آن، انتخاب میان حق و باطل بود؛ انتخابی که در هر دوره‌ای به شکلی تازه پیش روی انسان‌ها قرار می‌گیرد.

برای ما نیز امسال، دهم رمضان روزی بود که رنگی از عاشورا داشت؛ روزی که رهبرمان با لب تشنه به شهادت رسید و دل‌های بسیاری را داغدار کرد. این واقعه را یکی از شعرای کشورمان این‌طور توصیف کرده است:

«از بس شبیه امام شهیدش حسین بود

روز دهم گرسنه و تشنه شهید شد»

محرم امسال، بیش از هر زمان دیگری یادآور این حقیقت است که امام حسین(ع) تنها متعلق به گذشته نیست. او در هر زمان و هر سرزمینی که مردمی برای حق ایستادگی می‌کنند، حضور دارد. در اشکی که از سر محبت ریخته می‌شود، در دلی که برای مظلوم می‌تپد و در اراده‌ای که زیر بار ظلم سر خم نمی‌کند.

شاید به همین دلیل است که هرچه دشمنان تلاش کرده‌اند این ملت را با داغ‌ها و سختی‌ها از پا درآورند، نتیجه‌ای جز استوارتر شدن مردم نگرفته‌اند. مردمی که قرن‌هاست با نام امام حسین(ع) زندگی کرده‌اند، خوب می‌دانند که پس از هر عاشورا، راه زینب(س) آغاز می‌شود و پس از هر مصیبت، وظیفه پاسداری از حقیقت بر دوش بازماندگان است. اگر کربلا با شهادت پایان می‌یافت، هرگز در تاریخ ماندگار نمی‌شد؛ آنچه عاشورا را جاودانه کرد، وفاداری کسانی بود که پس از آن ماندند و پیام آن را زنده نگه داشتند.

محرم امسال از راه رسیده است؛ با پرچم‌های سیاه، با دل‌های داغدار و با خاطراتی که هنوز تازه‌اند. اما در کنار همه این غم‌ها، چیزی زنده است که هیچ حادثه‌ای نمی‌تواند آن را خاموش کند؛ روح حماسه‌ای که از کربلا به ارث رسیده است. همان روحی که باعث می‌شود این ملت در سخت‌ترین روزها نیز امید خود را از دست ندهد و در میان طوفان‌ها، راه خود را پیدا کند.

شاید معنای ایران، در همین پیوند عمیق نهفته باشد؛ پیوندی که قرن‌هاست میان این سرزمین و مکتب عاشورا برقرار است. پیوندی که باعث شده نام حسین(ع) در شیوه زیستن، در نوع مواجهه با رنج و در فهم آنان از عزت و ایستادگی حضور داشته باشد.